۲-۲-۵- پیش‌بینی سود ^[۱۴]

بیشتر تحقیق­ها مبتنی بر رویکرد پیش‌بینی، به رفتار سود حسابداری و پیش‌بینی آن اختصاص دارد. انگیزه های اصلی توجه به پیش‌بینی سود در تحقیقات به شرح زیر است:

• • • استفاده پیش‌بینی سود در مدل ارزشیابی: یکی از پدیده­هایی که اکثر اقتصاددانان و دانشمندان امور مالی بر روی آن اتفاق نظر دارند، وجود رابطه ای بین سود پیش‌بینی شده و ارزش سرمایه می‌باشد. مدل فیشر (برای شرایط اطمینان کامل) و مدل قیمت­ گذاری دارایی های سرمایه­ای^[۱۵] (برای شرایط عدم اطمینان)، ارزش داراییها را برحسب جریان نقد آتی برآورد می‌کنند و چون اطلاعات جریان نقدی آتی اغلب موجود نیست، از سود آتی به عنوان جایگزین آن استفاده می­ شود. اقتصاددانانی چون مودیلیانی و میلر در مدل های ارزشیابی از سود حسابداری به­عنوان جایگزین جریان نقد استفاده کرده‌اند. به طور کلی بررسی مدل­های ارزشیابی شرکت با سهام نشان می­دهد که سود پیش‌بینی شده به ‌عنوان اصلی ترین متغیر توضیحی قیمت دارایی­ های سرمایه­ای ‌می‌باشد. سود از طریق علامت دهی در خصوص تخصیص منابع به کارکرد بازار سرمایه کمک می­ کند و نوعی راهنما برای سرمایه گذاری و تصمیم ­گیری است.

  

• • ارزش توان پرداخت: با توجه ‌به این که سود جایگزین برای پیش‌بینی جریان نقد می‌باشد؛ پیش‌بینی سود برای ارزشیابی توان پرداخت سود سهام هزینه های مالی، مالیات و تعهدات سودمند است. از ارقام سود به عنوان راهنمایی جهت تدوین سیاست­های مربوط به تقسیم سود و سرمایه ­گذاری شرکت نیز استفاده می شود.

• • ارزشیابی عملکرد واحد اقتصادی و مباشرت مدیریت: با توجه به جدایی مدیریت و مالکیت یکی از معیارهای مهم ارزشیابی کارایی و نحوه استفاده از منابع و وظیفه مباشرت مدیریت، مقایسه سود واقعی و پیش‌بینی شده ‌می‌باشد. تصمیمات و اقدامات مدیریت و پرداخت پاداش اغلب در قالب ارقام سود بیان می­ شود و با وجود ایراداتی که به سود حسابداری وارد می شود، جایگزین مؤثری برای آن ارائه نشده است.

• • تبیین نحوه انتخاب خط مشی های حسابداری توسط مدیریت: با توجه به اینکه پاداش مدیران بستگی به قیمت سهام دارد، می توان نتیجه گرفت که مدیران روش های حسابداری را که باعث افزایش سود و نرخ رشد آن و کاهش واریانس تغییر سود شود انتخاب ‌می‌کنند. ‌بنابرین‏ مدیران از طریق انتخاب روش های حسابداری سود را هموار می‌کنند. به هر حال در تئوری اثباتی حسابداری فرضیه های دیگری نیز در این خصوص وجود دارد.

• • ارزیابی اثرات اقتصادی استانداردهای حسابداری: پیش‌بینی رفتار سود در پاسخ به استانداردهای جدید به ‌عنوان یکی از روش های ارزیابی استانداردهای حسابداری ‌می‌باشد که به طور گسترده مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

• • استفاده از پیش ­بینی سود در تحقیق­ها: در بسیاری از پژوهش ها اقتصادی، مالی و حسابداری از مدل­هایی استفاده می­ شود که پیش‌بینی سود به ‌عنوان یکی از متغیرهای اصلی موردنیاز ‌می‌باشد.

• تمرکز گزارشگری مالی بر سود: هیئت استانداردهای حسابداری آمریکا تهیه اطلاعات ‌در مورد سود و اجزای آن را کانون اصلی گزارشگری مالی بیان ‌کرده‌است. ‌بنابرین‏ تعجب انگیز نیست که کوشش های زیادی برای پیش ­بینی و بهبود اندازه گیری سود صرف شود.(بیجاری،۱۳۸۶)

۲-۲-۶- نقش اطلاعاتی سود

یکی از نقش­های اطلاعاتی سود، تعدیل و اصلاح و باورهای موجود در توانایی شرکت در پرداخت سود تقسیمی آتی است.

روابط تئوریک را می توان بین سود تقسیمی آتی و قیمت سهام، سود تقسیمی آتی و سود آتی و سود جاری توسعه داد. هر کدام از این روابط می‌تواند سرمایه گذاران،‌ تحلیل­گران، مدیران و سایر استفاده کنندگان را در ارزیابی اوراق بهادار کمک کند، زیرا چنین فرض می­ شود که ارزش اوراق بهادر تابعی از سود و ریسک آتی آن است.

سود تقسیمی آتی و قیمت ها از طریق مدل ارزشیابی به هم مرتبط می­شوند. به طور کلی، مدل ارزشیابی به مبلغ سود تقسیمی که در هر دوره زمانی دریافت می شود، اعتقاد سرمایه گذاران نسبت به دریافت آن، و مبلغ دریافت­ها مرتبط ‌می‌باشد. با وجود این، اگر سود و سود تقسیمی مرتبط فرض شوند، قیمت ها می‌تواند تابعی از ارزش سود آتی باشد.

برای اینکه سود محتوای اطلاعاتی^[۱۶] داشته باشد، باید ارتباط متصوری بین سود و مشخصه هایی که به نظر می‌رسد ارزش اوراق بهادار را تعیین می‌کند وجود داشته باشد.

الف) نقش سود در شرکت: فرایند اندازه گیری سود نقش مهمی در عملیات شرکت بازی می‌کند. سود به خودی خود سهم قابل دریافت توسط سهام‌داران را اندازه گیری می‌کند، فرآیندی هم که به سهم دولت و مدیران را تعیین می‌کند وابسته به فرایند اندازه گیری سود سهام‌داران است. سود به خاطر ماهیت باقیمانده­ای که دارد، نقش ارزشمندی ‌در مورد قابلیت تداوم عملیات شرکت بازی می­ کند. کارگزاران نیز از این ابزار کلیدی برای برنامه ریزی های آتی خود ‌در مورد ادامه فعالیت با شرکت استفاده ‌می‌کنند.

ب) اقلام تعهدی و نقش سودمند آن ها: هر یک از تعدیلات حسابداری را که باعث ایجاد اختلاف بین سود خالص حسابداری و وجوه نقد حاصل از عملیات می­گردند، را می توان به­عنوان نتایج فرایند حسابداری در مبنای تعهدی، طبقه ­بندی کنیم. بر اساس این تعریف، سود حسابداری بر مبنای نقدی با جریانات وجوه نقد عملیاتی یکسان خواهد بود. پس جزء تعهدی سود را می توان به ‌عنوان تفاوت بین سود خالص حسابداری و وجوه نقد حاصل از عملیات تعریف نمود. (خلیل زاده، ۱۳۸۱)

۲-۲-۷- تهیه و پردازش اطلاعات برای پیش‌بینی

یکی از اهداف مهم تهیه صورت­ها و گزارش­های مالی، ارائه اطلاعات لازم برای پیش‌بینی­های آتی استفاده کنندگان است. میزان سود ناویژه فروش سال جاری، میزان سود هر سهم، ارائه ارقام مقایسه ای سال قبل، تفکیک نتایج عملیات عادی که ماهیتی مکرر دارند از اقلام دیگر، برای پیش‌بینی نتایج عملیات سال آتی موثرند. ارائه نتایج عملیات عادی از قبیل درآمد فروش کالا یا عرضه خدمات،‌ پرداخت حقوق و دستمزد و تحمل هزینه های معمول به طور جداگانه در صورت­حساب سود و زیان و تفکیک آن ها از سایر اقلام برای پیش‌بینی اقلام مشابه مورد انتظار از فعالیت­های عادی سال آتی مؤثر خواهد بود.

در برخی موارد، رویدادهای مالی غیرمکرر، سود دوره مالی را افزایش یا کاهش داده و در سود موردانتظار تفاوت زیادی ایجاد خواهد کرد.ارائه نتایج رویدادهای مالی غیرمکرر به طور جداگانه در صورت­حساب سود و زیان­درتصمیم­گیری­ها و پیش‌بینی نتایج عملیات آتی سرمایه ­گذاران و سهام‌داران تاثیر زیادی دارد. مثلاً زیان ناشی از وقوع زلزله و سایر حوادث طبیعی یا سود و زیان حاصل از فروش قسمتی از واحد تجاری از مواردی اند که به صورت غیرمکرر واقع می‌شوند. نتایج رویدادهای غیرعادی باید به طور جدا از نتایج عملیات عادی در صورتحساب سود و زیان گزارش شود. (عابدی، ۱۳۸۶)

۲-۲-۸- مدل پیش‌بینی سود

مک دوگال، یک نسل بعد از جیمز، نظریه غریزه­ای را مطرح نمود که غرایز کاوش کردن، جنگیدن، مراقبت کردن از فرزند را ترسیم کرد (حسن­زاده، ۱۳۹۰).

۲-۳-۳-۳- نظریه اراده

دکارت به جنبه ی فعال انگیزش اشاره دارد. او عالی­ترین نیروی انگیزش را اراده می­داند. مسئول اعمال اخلاقی خود ‌می‌باشد. آدمی خواسته­ های هشیاری دارد که با بهره گرفتن از استعدادهای خود سعی می­ کند آن را برآورده سازد. در این نظریه، اراده را همانند تفکر و احساس یکی از نیروی ذهن می­دانستند و معتقدند که چون انسان قادر به کنترل خویشتن است پس باید مسئولیت اعمال خویش را بپذیرد.

۲-۳-۳-۴- نظریه سائق

مفهوم سائق نخستین بار در سال ۱۹۱۸ به وسیله­ رابرت اس وودورث^[۵۱] معرفی شد. منظور از نظریه سائق این است که نیرویی آدمی را به طرف هدف سوق می­دهد که به آن نظریه هُل دادن در انگیزش هم گفته می­ شود. رفتار به وسیله­ حالت های سوق دهنده در درون انسان یا حیوان به وسیله­ هدف­ها هل داده می­ شود. به عبارتی ‌می‌توان گفت اگر حالت سوق دهنده درونی برانگیخته می­ شود فرد هل داده می­ شود تا آن رفتار را به هدفی منجر کند که شدت سائق کاهش پیدا کند. در آدمیان رسیدن به هدفی مناسب که سائق را کاهش بدهد، رضایتبخش و خوشایند است.

از این رو گفته می شود که انگیزش از ۴ حالت تشکیل شده است:

1. 1. حالت سائق

1. 1. رفتار هدف گرا، که به وسیله ی حالت سائق ایجاد می شود

1. 1. رسیدن به هدف مناسب

1. کاهش حالت سائق و رضایتمندی و آسودگی هنگام رسیدن به هدف.

۲-۳-۳-۵- نظریه مشوق:

نقطه­ مقابل نظریه­ های سایق (نظریه هل دادن)، نظریه­ های مشوق (نظریه های کشش در انگیزش) قرار دارد. ‌بر اساس این نظریه ویژگی­های تحریکی هدف گاهی می ­تواند یک سلسله رفتار برانگیخته شده را به حرکت در­آورند. هدف­ها رفتار را به سوی خود می­کشند. هدف­هایی که رفتار را بر می­انگیزند، به مشوق­ها معروفند. بخش مهم این نظریه آن است که افراد انتظار دارند در رسیدن به مشوق­های مثبت و اجتناب از مشوق­های منفی لذت ببرند. در دنیای کار بیشتر افراد به سمت مشوق­های مورد انتظار ( دستمزد، انعام، مرخصی و …) سوق داده می­شوند. این نظریه توسط بولس^[۵۲] مورد حمایت قرار گرفت (همان منبع، ۱۳۹۰).

۲-۳-۳-۶- نظریه­ های یادگیری

بنا به گفته­های فرانکن و حسن­زاده،۱۳۹۰: نظریه­ های یادگیری از این عقیده سرچشمه می­ گیرند که با بهره گرفتن از اصول یادگیری بهتر از غرایز ‌می‌توان رفتار را تببین کرد. جان واتسون، که بعدها مکتب رفتارگرایی را بنیان نهاد، نتیجه گرفت که فقط سه هیجان ذاتی وجود دارد: ترس، خشم و عشق( واتسون و مورگان^[۵۳]، ۱۹۱۷). یکی از استدلال­های این گروه آن است که افراد متعلق به فرهنگ­های مختلف رفتار کاملا متفاوتی دارند. وجود تفاوت­های فرهنگی نشان می­دهد که محیط به الگوهای رفتاری شکل داده است (بورینگ^[۵۴] ، ۱۹۵۰).

۲-۳-۳-۷- نظریه­ های انگیزشی رشد و تسلط:

نظریه­ های انگیزشی رشد از این فکر ناشی می­شوند که نیاز حیوانات و انسان­ها به تعامل موفق با محیط است که آن­ها را برانگیخته می­ کند ( ایرل^[۵۵]، ۱۹۵۷، پیاژه^[۵۶]، ۱۹۷۰، وایت^[۵۷]، ۱۹۵۹)، فرض بنیادی نظریه رشد آن است که انسان­ها با توانایی‌های کاملا رشد یافته متولد نمی­شوند. آن­ها برای سازگار شدن و کسب موفقیت، باید توانایی‌های خود را رشد دهند. در مرکز تمامی نظریه­ های رشد این اندیشه قرار دارد که انسان­ها نیاز به پردازش اطلاعات و کسب مهارت – یعنی نیاز به تسلط یافتن- دارند. موجودات زنده در تعامل با محیط خود باید تا آن جا که می ­توانند درباره آن چیز یاد بگیرند و مهارت­هایشان را به حداکثر برسانند (حسن­زاده، ۱۳۹۰).

۲-۳-۴-رویکردهای مختلف انگیزشی:

برای انگیزش نظریه ­ها و رویکردهای مختلفی ارائه شده است. که معروف­ترین آن­ها عبارتند­از:

• • • 1. رویکرد رفتاری:

پیروان رویکرد رفتارگرایی انگیزش را وابسته به کسب تقویت و اجتناب از تنبیه می­دانند. این برداشت از انگیزش بر اندیشه­ های اصلی رفتارگرایان استوار است که می­گویند پیامدهای اعمال و رفتارها هدایت کننده و کنترل کننده­ آن­ها هستند. بنا به گفته­ی لفرانسوا^[۵۸] (۱۹۹۷)، “لذت جویی روانشناختی – اصل لذت/ درد- خلاصه آسانی از اساسی ترین اصل انگیزشی رفتارگرایان است” (ص ۳۵۷).

در رویکرد رفتاری انگیزش، انگیزه­ ها (مشوقها) منبع انگیزش دانش آموزان و دانشجویان به حساب می­آیند. بنا بر تعریف،” انگیزه یک شئی یا رویداد [محرک] است که رفتار را بر می­انگیزاند یا باز می­دارد” (وولفلک^[۵۹]، ۲۰۰۴، ص ۳۵۳). ‌بر اساس این رویکرد، معلمانی که به کمک نمره، جایزه، تشویق کلامی، و برخورد محبت آمیز دانش آموزان را به درس خواندن و انجام رفتارهای پسندیده وا می­دارند و با سرزنش، توبیخ، ترشرویی، و بی­مهری آنان را از تنبلی و انجام رفتارهای ناپسند باز می­دارند سطح انگیزش آنان را بالا می­برد (سیف، ۱۳۹۰، ص ۲۳۱).

۲-۳-۴-۲- رویکرد شناختی:

در رویکرد شناختی انگیزش، باور بر این است که اندیشه­ های فرد سرچشمه­ی انگیزش او هستند. همچنین، شناخت­گرایان معتقدند که رفتارها توسط هدف­ها، نقشه­ها، انتظارات، و نسبت دادن­های فرد ایجاد و هدایت می­ شود، و لذا انگیزش درونی بیشتر از انگیزش بیرونی مورد تأکید آنان است. آیرونس (۲۰۰۸) می­گوید: “یکی از انگیزش­های اصلی وابسته به یادگیری بر شکل­ گیری هدف­ها و کوشش برای تحقق بخشیدن آن­ها تأکید می­ کند” (وولفک،۲۰۰۷،ص،۳۶ به نقل از سیف، ۱۳۹۰).

نظریه­ های شناختی انگیزشی ریشه در کارهای نظریه­پردازان یادگیری نظیر تولمن (۱۹۳۲)، نظریه­پردازان شخصیت نظیر لوین (۱۹۳۸)، و نظریه­پردازان رشد پیاژه (۱۹۷۰) دارد. این نظریه­پردازان معتقدند که بازنمایی ذهنی شکل یافته در انسان­ها و حیوانات نقش اصلی را در هدایت رفتار آن­ها دارد (فرانکن،۱۹۳۹، ترجمه ی شمس اسفندآباد و همکاران،۱۳۸۴).

به عقیده­ی روان­شناسان، انگیزه عبارت است از حالتی از ذهن، یا حالت ذهنی که از تنش موجود میان واقعیت ناکافی حاضر و حالت بسیار رضایت بخش فرضی بعدی ناشی می­ شود. مثلا دانش­آموزی متوجه می­ شود که تکلیف درسی را کامل نکرده است زیرا با آن چه معلم تعیین ‌کرده‌است هماهنگی یا همسانی ندارد و همین، انگیزه­ او می­ شود که تکلیف درسی خود را کامل گرداند. در این گونه موارد، دانش ­آموز می­داند چه کار باید بکند اگر چه ممکن است نتواند آن را انجام دهد (شعاری­نژاد، ۱۳۸۰).

• • • 1. رویکرد انسان­گرایی:

در رویکرد انسان­گرایی، به جای تأکید بر تقویت و تنبیه به عنوان منبع اصلی انگیزش، به “توانایی دانش ­آموزان برای رشد شخصی، آزادی انتخاب هدف­های زندگی و ویژگی­های مثبت (مانند حساس بودن نسبت به دیگران) تأکید می­ شود”. ‌بنابرین‏ از دیدگاه روان­شناسان انسان­گرا، برای ایجاد انگیزش باید احساس شایستگی، خودمختاری، و عزت نفس را در افراد افزایش داد (وولفلک، ۲۰۰۷^[۶۰](.

شفافیت و فساد

تعریف و زمینه‌های گسترش فساد را عموماً سوء استفاده از مناصب دولتی برای تأمین منافع شخصی تعریف می‌کنند. اخذ رشوه از سوی مقامات یا گرفتن کمیسیون در خریدها یا ارائه خدمات دولتی از نمونه های فساد هستند. البته فساد منحصر به سازمان‌های دولتی نیست، بلکه در سازمان‌ها و بنگاه‌های بخش خصوصی نیز وجود دارد. در یک محیط فاسد، سیاستمداران یا کارکنان یا کسانی که به آن ها وابسته اند، با سوء استفاده از قدرت عمومی که به آن ها اعطا شده است، به طور غیرقانونی و ناشایست، ثروت می‌اندوزند. تأثیر گسترده فساد به کل سیستم سرایت می‌کند و حکمرانی مطلوب و حاکمیت قانون را تخریب می‌کند و ثبات نهادهای دموکراتیک و پایه های اخلاقی دولت را سست می‌کند.

فساد یک مشکل جهانی است، اما میزان آن در جوامع مختلف متفاوت است. فساد در جایی رشد می‌کند که حکومت یا بخش خصوصی، تنها قدرت در برخورد با مردم باشند. در دولتهایی که جدیداً در راه دموکراسی قدم می‌گذارند، فساد تبدیل به تهدیدی عمده برای دموکراسی و ثبات شده است. ‌به این دلیل که فساد فراگیر شده، به طور مداوم تکرار می‌شود و کسانی که در فساد دخالت دارند تعقیب نمیشوند.

فساد معمولاً در ارتباط با جرائم سازمان یافته است. اگرچه این دو الزاماًً وابسته به هم نیستند، ولی ویژگی مشترک گروه‌های مجرمانه ساختاری است که فعالیت آن ها را قانونی جلوه می­دهد و مستلزم اعمال فساد و نقض قوانین است. ترکیب فساد و جرائم سازمان یافته، تهدید عمده علیه دموکراسی و حاکمیت قانون است و تأثیر مخربی بر ارزش‌های اساسی دموکراسی دارد.

نتیجه مهم فساد و جرائم سازمان یافته، پو لشویی است و آن تبدیل سودهای کسب شده غیرقانونی به منافع آشکار قانونی است. (باثوروث، ۱۳۷۶)

در بسیاری از کشورها برای اشخاصی که بیرون از شاخه اجرایی دولت هستند، دسترسی به اطلاعات معنی دار و ماهیت ‌فعالیت‌های مالی درابعاد مختلف، بسیار مشکل است. حتی در داخل شاخه اجرایی نیز تنها مقدار کمی از سیاستمداران و کارمندان عمومی دسترسی کافی به چنین اطلاعاتی دارند. چنین محیط آمیخته با رمز و راز و غیرشفافی زمینه را برای ریشه دواندن فساد مهیا می‌کند و ‌پاسخ‌گویی‌ مؤثر نیز به سادگی ممکن نخواهد بود.

۲ -تأثیر فساد بر توسعه پایدار و حقوق مردم در واقع فساد را باید نوعی عارضه ناشی از ضعف بنیادین دولت به شمار آورد. دستیابی به رفاه پایدار و ریشه کنی فقر، به دولتی کارآمد و شفاف نیاز دارد. داده های حاصل از کشورها نشان دهنده وجود نوعی همبستگی مستقیم معنی دار میان حکمرانی و نتایج اجتماعی و اقتصادی است. تحلیل‌های تجربی گویای تأثیر مستقیم و قابل ملاحظه حکمرانی مطلوب بر توسعه است. پژوهش‌های متعدد تأثیر زیان بار فساد بر توسعه را نشان داده است.

از جمله عواملی که فساد به وسیله آن ها می‌تواند رشد اقتصادی را تضعیف کند به شرح زیر است:

الف) عدم تخصیص بهینه استعدادها، مانند بهر ه برداری کمتر از حد از بخش‌های کلیدی جامعه (مانند زنان)؛

ب) سطوح پایین تر سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی؛

ج) توسعه و رشد ناموزون کسب وکار در اقتصاد غیررسمی؛

د) ناموزونی هزینه ها و سرمایه گذاری‌های عمومی و تخریب زیربناهای فیزیکی؛

ه) کاهش درآمدهای عمومی و عدم برقراری حاکمیت قانون که یک کالای عمومی است.

و) دولت بیش از حد متمرکز؛

شکی نیست که تلاش‌ها علیه فساد و مناسبت آن با حقوق بشر در مواردی مشترک­اند و به نظر می­رسد مثل چرخ دندانه‌های یک دستگاه درگیر هم هستند و هر دو موضوع در دهه های اخیر پر رنگ تر مطرح

‌شده‌اند. شواهد تجربی نشان داده ­اند که نقض گسترده حقوق بشر اغلب در کشورهایی رخ می­دهد که فساد در آن ها گسترده است. برای نمونه، سازمان بین‌المللی شفافیت در سال ۱۹۹۸ طی مطالعه‌ای از ۸۵ کشور جهان، شاخص فساد را در این کشورها اندازه ­گیری کرد که کلمبیا هفتم و نیجریه پنجم بودند. لازم به ذکر است که هر دو کشور دارای مشکلات حقوق بشری جدی نیز بودند؛ به طوری که نوام چامسکی، کلمبیا را نقض کننده ترین کشور حقوق بشر بر کره خاکی دانست. البته این شواهد تجربی همبستگی این دو را کاملاً اثبات نمی­کند. مثلاً سنگاپور برنامه های ضد فساد موفقی دارد ولی در ارتباط با حقوق بشر کشور مناسبی نیست و برعکس ایتالیا دارای رکورد حقوق بشری مناسبی است، اما در سال۱۹۸۰ دارای فساد سیستماتیک بوده است. علاوه بر آن فساد می‌تواند به برابری شهروندان در مقابل قانون لطمه زده و حاکمیت قانون را سست نماید. کسانی که با پرداخت رشوه به حقوق قانونی خود می­رسند و آنهایی که نمی توانند بپرد ازند و نمی رسند،در مقابل قانون یکسان نیستند. در چنین فضایی عملاً قانون حاکم نیست و اصولاً برخورداری از حقوق فقط با حذف فساد امکان پذیر است.

همچنین در رژیم‌های دیکتاتوری، نخبگان به خاطر فرصت‌های موجود برای فساد که حکومت به آن ها می‌دهد، انگیزه زیادی برای چسبیدن به قدرت دارند تا با اخذ رشوه، کمیسیون و تقلب حسا بهای بانکی خود را پر نمایند. ‌بنابرین‏ زمینه فساد می‌تواند محوری باشد برای داشتن انگیزه جهت حمایت از چنین رژیم هایی، و تحت چنین شرایطی کل حوزه حقوق بشر آشفته می‌شود.

نهایتاًً مبارزه با فساد بخش اساسی تحقق حکمرانی مطلوب را تشکیل می‌دهد، چرا که نتایج فساد تأثیرات مخربی بر دموکراسی و به طور کلی” بعد انسان” دارد.

شفافیت و کاهش فساد

همچنین ﺟﻬﺎن ﭘﺲ از ﮔﺬار از اﻧﻘﻼب ﻛﺸﺎورزی ﻛﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﻛﻠﻴﺪی در آن زﻣﻴﻦ ﺑﻮد، و اﻧﻘﻼب ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻛﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﻧﻴﺮوی ﻛﺎر ﻣﻨﺒﻊ اﺻﻠﻲ آن ﺑﻮد ﺷﺎﻫﺪ اﻧﻘﻼب اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﻣﻨﺒﻊ ﻛﻠﻴﺪی ﺧﻠﻖ ﺛﺮوت و درآﻣﺪ، داﻧﺶ اﺳﺖ (ﻣﻨﻮرﻳﺎن و عسگری، ۱۳۸۳). در عصر حاضر، ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺗﻨﻬﺎ از دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد، ﺑﻠﻜﻪ از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد و‬ اﻛﺘﺴﺎب داﻧﺶ ﺟﺪﻳﺪ دﺳﺖ ﻳﺎﻓﺘﻨﻲ اﺳﺖ (داونپورت و پروساک^[۱]،۱۹۹۸). ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

اﺣﺘﻤﺎل دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ اﺳﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ در ﻗﺮن بیست و یکم ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ را درک ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ بیشتر است، و ﺑﻘﺎی آﻧﻬﺎ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺗﺴﺨﻴﺮ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪی، زﻳﺮﻛﻲ، ﻓﺮاﺳﺖ، و اﻧﺘﻘﺎل آن ﺑﻪ داﻧﺶ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده و اﻧﺘﺸﺎر ﺳﺮﻳﻊ آن در ﺳﻄﻮح ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‬ (کینگ و زیسمال^[۲]، ۲۰۰۳). داﻧﺶ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‌ﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻫﺎ و ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲ‬ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﭘﺎﻳﻪ و رﻳﺸﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﺰﻳﺖ ﻫﺎی رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﺸﻤﺎر ﻣﻲ رود (هیت و هوسکیسن^[۳]، ۲۰۰۵).‬‬‬‬‬

منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به ‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق آزاد تجاری، امروزه با تحولات شگفت‌انگیز رقابتی اداره می‌شود. توجه به مهندسی مجدد منابع انسانی، فرایندهای مدیریت دانش در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به‌ عنوان مزیت رقابتی محسوب می‌گردد و ایجاد جو مشوق این مهم در این منطقه نه تنها موجب حیات و بقاء آن، بلکه رونق و بالندگی شهر سیرجان و بالتبع کشور را نیز در پی دارد.

‌بنابرین‏ با در نظر گرفتن موارد ذکر شده و نیز اهمیت مهندسی مجدد منابع انسانی، فرایندهای مدیریت دانش و اقتصاد مناطق آزاد تجاری محقق بر آن شد تا به ” ارزیابی تاثیر مهندسی مجدد منابع انسانی و مدیریت دانش بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان” بپردازد.

اهداف پژوهش

اهداف آرمانی:

1. 1. دستیابی به بالاترین و مطلوب ترین وضعیت اقتصاد در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

1. 1. دستیابی به مناسب ترین و مطلوب ترین وضعیت فرایندهای مدیریت دانش منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

1. دستیابی به مطلوب ترین وضعیت مهندسی مجدد منابع انسانی منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

هدف اصلی تحقیق:

هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی تاثیر مهندسی مجدد منابع انسانی و فرایندهای مدیریت دانش بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان می‌باشد.

اهداف ویژه تحقیق:

1. 1. تعیین نقش فرایندهای مدیریت دانش بر مهندسی مجدد منابع انسانی منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

1. 1. تعیین نقش مهندسی مجدد منابع انسانی بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

1. تعیین نقش فرایندهای مدیریت دانش بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

اهداف کاربردی تحقیق:

می‌توان اهداف کاربردی را بدین صورت بیان نمود که:

۱٫ ارائه راهکارهایی عملیاتی جهت دستیابی به بالاترین و مطلوب ترین وضعیت اقتصاد در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

۲٫ ارائه راهکارهایی عملیاتی جهت دستیابی به مناسب ترین و مطلوب ترین وضعیت فرایندهای مدیریت دانش منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

۳٫ ارائه راهکارهایی عملیاتی جهت دستیابی به مطلوب ترین وضعیت مهندسی مجدد منابع انسانی منطقه ویژه اقتصادی سیرجان.

ردیف
نام سازمان
نوع استفاده

۱

مناطق آزاد تجاری بویژه منطقه ویژه اقتصادی سیرجان

علمی- اجرایی

۲

کلیه سازمان های دولتی ایران

علمی- اجرایی

۳

کلیه سازمان های خصوصی ایران

علمی- اجرایی

۴

دانشگاه ها و دانشجویان رشته‌های مالی

علمی

سؤالات تحقیق

1. 1. آیا فرایندهای مدیریت دانش بر مهندسی مجدد منابع انسانی منطقه ویژه اقتصادی سیرجان تاثیر معنی داری دارد؟

1. 1. آیا مهندسی مجدد منابع انسانی بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان تاثیر معنی داری دارد؟

1. آیا فرایندهای مدیریت دانش بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان تاثیر معنی داری دارد؟

فرضیه های تحقیق

1. 1. فرایندهای مدیریت دانش بر مهندسی مجدد منابع انسانی منطقه ویژه اقتصادی سیرجان تاثیر معنی داری دارد.

1. 1. مهندسی مجدد منابع انسانی بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان تاثیر معنی داری دارد.

1. فرایندهای مدیریت دانش بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان تاثیر معنی داری دارد.

قلمرو تحقیق

الف) قلمرو موضوعی :

این تحقیق از لحاظ قلمرو موضوعی در حیطه مباحث مدیریت منابع انسانی و مبانی سازمان و مدیریت و اقتصاد می‌باشد.

ب) قلمرو مکانی :

قلمرو مکانی تحقیق شامل منطقه ویژه اقتصادی سیرجان ‌می‌باشد.

ج) قلمرو زمانی :

پژوهش حاضر از نظر قلمرو زمانی مربوط به سال ۱۳۹۳ هجری شمسی ‌می‌باشد.

مدل تحقیق

هر مدل مفهومی به عنوان نقطه شروع و مبنایی جهت انجام مطالعات و تحقیقات است، به گونه ای که متغیرهای مورد نظر تحقیق و روابط میان آن ها را مشخص می‌کند. به عبارت دیگر می توان گفت که به صورت ایده آل مدل مفهومی یا همان نقشه ذهنی و ایزار تحلیلی یک استراتژی جهت شروع و انجام تحقیق است به گونه ای که انتظار می رود در حین اجرای تحقیق متغیرها روابط و تعاملات بین آن ها مورد بررسی و آزمون قرار گرفته و حسب ضرورت تعدیلاتی در آن ها انجام شده است و عواملی نیز از آن ها کم و یا به آن ها اضافه شود(مهدوی کیا، ۱۳۸۸، ص ۶۹). هدف تحقیق حاضر ارزیابی تاثیر مهندسی مجدد منابع انسانی و مدیریت دانش بر اقتصاد منطقه ویژه اقتصادی سیرجان می‌باشد لذا متغیر های تحقیق را می توان به شرح زیر نام برد:

مهندسی مجدد منابع انسانی، فرایندهای مدیریت دانش و اقتصاد مناطق آزاد تجاری.

متغیرهای تحقیق در غالب مدل عملیاتی زیر ترسیم شده است:مدل مفهومی تحقیق حاضر بر مبنای مقاله شهمندی و همکاران (۲۰۱۲) است.

فرایندهای مدیریت دانش

مهندسی مجدد منابع انسانی

اقتصاد مناطق آزاد تجاری

مدل مفهومی تحقیق برگرفته از:

Shahmandy E. , Silong A. D. & Abu Samah S. A. ,(2012),Facilitating Global Economy Process through Human Resource Re-engineering and Knowledge Management, International Journal of Business and Social Science , Vol. 3 No. 20 .

متغیرهای پژوهش

متغیر شامل هر چیزی است که بتواند ارزش­های گوناگون و متفاوت بپذیرد این ارزش­ها می‌تواند در زمان­های مختلف برای یک شخص یا یک چیز متفاوت باشد یا اینکه در زمان برای اشخاص یا چیزهای مختلف تفاوت داشته باشد (سکاران، ۱۳۸۴).

دیدگاه مدیران نسبت به تأثیر ماده ۲۱ قانون کار در خودداری از استخدام کارگران

ماده ۲۴ قانون

کار

دیدگاه مدیران نسبت به تأثیر ماده ۲۴ قانون کار در تعدیل تعداد کارگران

دیدگاه مدیران نسبت به تأثیر ماده ۲۴ قانون کار در خودداری از استخدام کارگران

ماده ۲۷ قانون

کار

دیدگاه مدیران نسبت به تأثیر ماده ۲۷ قانون کار در خودداری از استخدام کارگران

ماده ۴۱ قانون

کار

دیدگاه مدیران نسبت به تأثیر ماده ۴۱ قانون کار در تعدیل تعداد کارگران

دیدگاه مدیران نسبت به تأثیر ماده ۴۱ قانون کار در خودداری از استخدام کارگران

۸۱

مجموع نمرات کسب شده از شاخص‌های مذکور محاسبه شده است. برای محاسبه مجموع

نمرات کسب شده، تمام شاخص‌های فوق دارای ضریب برابر هستند.

قوانین کار مورد تحقیق

کلیه کارگران، کارفرمایان، نمایندگان آن ها، کارآموزان و نیز کارگاه ها مشمول مقررات قانون

.( کار می‌باشند (ماده ۵

کارفرمایان مکلفند بر اساس قانون تأمین اجتماعی، نسبت به بیمه نمودن کارگران واحد خود

.( اقدام نمایند (ماده ۱۴۸

قرارداد کار بین کارگر و کارفرما به یکی از این سه شرط خاتمه می‌یابد: الف) فوت کارگر ب)

بازنشستگی کارگر ج) انقضای مدت قرارداد و عدم تمدید آن د) استعفای کارگر، کارگر می-

تواند بعد از یک ماه از تاریخ استعفاء کار را ترک کند. اگر بعد از ۱۵ روز از تاریخ استعفاء،

.( کارگر انصراف خود را کتباً گزارش کند، استعفای وی منتفی می شود (ماده ۲۱

در صورت خاتمه قرارداد کار معین و یا مدت موقت، کارفرما مکلف است به کارگری که

مطابق قرارداد، یکسال یا بیشتربه کار اشتغال داشته است، برای هر سال سابقه، اعم از متوالی و

یا متناوب بر اساس آخرین حقوق مبلغی معادل یک ماه حقوق به عنوان مزایای پایان کار به

.( وی پرداخت نماید (ماده ۲۴

هرگاه کاگر در انجام کار محوله قصور ورزد و یا آییننامه های انضباطی کارگاه را پس از

تذکرات کتبی نقض نماید، کارفرما حق دارد در صورت نظر مثبت شورای اسلامی کار، علاوه

بر مطالبات و حقوق معوقه، به نسبت هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر

را به عنوان حق سنوات به وی پرداخته و قرارداد کار را فسخ نماید. در واحدهایی که فاقد

شورای اسلامی کار هستند، نظر مثبت انجمن صنفی لازم است. در هر مورد از موارد یاد شده،

اگر مسأله با توافق حل نشد به هیئت تشخیص ارجاع و در صورت عدم حل اختلاف، قرارداد

.( کار به صورت تعلیق در می‌آید (ماده ۲۷

شورای عالی کار مؤظف است همه ساله، میزان حداقل مزد کارگران را برای نقاط مختلف

کشور و یا صنایع مختلف با توجه به درصد تورمی اعلام شده از بانک مرکزی و تقبل هزینه

۸۲

زندگی یک خانواده، تعیین نموده و کارفرمایان ملزم به در نظر گرفتن این حداقل در تعیین مزد

.( کارگران خواهند بود (ماده ۴۱

متغیر “میزان محدودیتهای مالی” ۲۷ 

محدودیتهای مالی: عواملی که سبب افزایش هزینه ها شده و مشکلات ایجاد شده توسط این

عوامل، سبب اختلال در روند فعالیت بنگاه خواهند شد. برای عملیاتی کردن این مفهوم، از

میان بسیاری از عوامل مؤثر بر افزایش هزینه ها، با بهره گرفتن از تحقیقات قبلی انجام شده، نظر

کارشناسان و انجام مصاحبه، مواردی به عنوان مؤلفه های متغیر میزان محدودیتهای مالی

انتخاب شدند.

سؤالات بالا به صورت یک طیف پنج قسمتی از مدیران پرسیده شده است. سپس برای

محاسبه مقادیر نگرش مدیران نسبت به میزان محدودیتهای مالی، مجموع نمرات کسب شده

از شاخص‌های مذکور محاسبه شده است. برای محاسبه مجموع نمرات کسب شده، تمام

شاخص‌های فوق دارای ضریب برابر هستند.

٢٧ Fiskal Restraint

مؤلفه های متغیر شاخص‌های مربوط به هر یک از مؤلفه ها

خرید مواد اولیه دیدگاه مدیران نسبت به میزان تأثیر خرید مواد اولیه (تجهیزات) در افزایش هزینه ها

تا چه اندازه مدیران در زمینه خرید مواد اولیه (تجهیزات) با مشکل مواجه هستند.

رقابت با سایر رقبا دیدگاه مدیران نسبت به میزان تأثیر رقابت با سایر رقبا در افزایش هزینه ها

تا چه اندازه مدیران در زمینه رقابت با سایر رقبا با مشکل مواجه هستند.

عدم دریافت به

موقع درآمد

دیدگاه مدیران نسبت به میزان تأثیر عدم دریافت به موقع درآمد در افزایش هزینه ها

تا چه اندازه مدیران در زمینه عدم دریافت به موقع درآمد با مشکل مواجه هستند.

هزینه های بازاریابی دیدگاه مدیران نسبت به میزان تأثیر هزینه های بازاریابی در افزایش هزینه ها

تا چه اندازه مدیران در زمینه هزینه های بازاریابی با مشکل مواجه هستند.

هزینه های حمل و

نقل وانبارداری

دیدگاه مدیران نسبت به میزان تأثیر هزینه های حمل و نقل و انبارداری در افزایش

هزینه ها

تا چه اندازه مدیران در زمینه هزینه های حمل و نقل و انبارداری با مشکل مواجه

هستند.

۸۳

متغیر “میزان استفاده از تسهیلات مالی دولت” 

تسهیلات مالی دولت: امکاناتی که دولت به عنوان کمک به کاهش هزینه های بنگاه های

اقتصادی و کمک به افزایش سودآوری در اختیار بنگاه ها قرار می‌دهد که به دو صورت زیر

انجام می‌گیرد.

الف: به صورت پرداخت مبالغ محدودی پول از یک بانک بازرگانی و یا سازمان دولتی به

بنگاه های اقتصادی

ب: به صورت معافیت از پرداخت‌های قانونی به سازمان‌های دولتی

سؤالات بالا به صورت یک طیف پنج قسمتی از مدیران پرسیده شده است. سپس برای

محاسبه مقادیر نگرش مدیران نسبت به میزان استفاده از تسهیلات مالی دولت، مجموع نمرات

کسب شده از شاخص‌های مذکور محاسبه شده است. برای محاسبه مجموع نمرات کسب

شده، تمام شاخص‌های فوق دارای ضریب برابر هستند.

متغیر “مدت زمان فعالیت” 

منظور تعداد سالهایی است که از تاریخ تأسیس و شروع فعالیت تاکنون می گذرد(فاصله زمانی

اخذ مجوز تا تأسیس).

متغیر “میزان سرمایه‌گذاری اولیه و درآمد خالص” 

منظور میزان هزینه انجام شده جهت راه‌اندازی کار و همچنین میزان درآمد ماهیانه می‌باشد.

مؤلفه های متغیر شاخص‌های مربوط به هر یک از مؤلفه ها

استفاده از وام میزان استفاده از وامهای بانکی و غیر بانکی

استفاده از معافیتهای

مالیاتی

میزان استفاده از معافیتهای مالیاتی

استفاده از معافیتهای

عوارضی

میزان استفاده از معافیتهای عوارضی

تسهیلات سازمان تریبت

بدنی