چنانچه شرایط مندرج در بند (الف) محقق نشود و زن نتواند خواسته خود مبنی بر اجرت ایام زناشویی را اثبات کند، دادگاه با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وسع مالی زوج مبلغی را از باب بخشش (نحله) برای زوجه تعیین می کند.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در مورد این بند چند مسئله به ذهن می‌رسد:
۱ ـ اگر مدت زندگی مشترک کوتاه بوده یا اینکه زن فرصت خدمت در منزل شوهر را نیافته پس تعیین نحله منتفی می‌باشد و دادگاه نمی‌تواند نحله را معین و مقرر کند.
۲ ـ در بسیاری موارد، مرد قادر به پرداخت حقوق مسلم زن از قبیل مهریه و یا احیانا نفقات معوقه نمی‌باشد پس چگونه می‌توان انتظار داشت دادگاه مردی که اعسارش ثابت شده موظف به پرداخت نحله نماید.
۳ ـ با توجه به این موضوع که نحله به معنای بخشش و هبه است و اجبار افراد برای ایجاد عقود، مبطل عقد است ـ یعنی اگر کسی را اکراه و یا اجبار به انجام معامله ای کنند آن معامله باطل است ـ در این صورت اجبار مرد برای بخشش به زن چگونه می‌تواند با اصول حقوقی و قصد و اختیار برای انجام معامله مطابقت داشته باشد.
۴ ـ اشکال دیگر آن است که اگر زن با توجه به بند الف مستحق دریافت اجرت المثل گردد باید به او پرداخت شود اما اگر استحقاق او برای دریافت اجرت المثل احراز نشود یعنی شرایط مندرج در بند الف محقق نشود دیگر چگونه می‌توان مرد را محکوم به پرداخت نحله کرد و مقدار آن را نیز با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که در منزل مرد انجام شده است مشخص نمود در حالیکه با توجه به بند قبل استحقاق زن برای دریافت اجرت احراز نشده است.
نقد تبصره شش ماده واحده:
با توجه به این موضوع که مبنای تبصره شش ماده واحده، استیفاء می‌باشد و استیفاء نیز به شرایطی منوط است؛ از جمله امر به اقدام، انجام کار مورد استفاده، اجرت داشتن کار در عرف و نداشتن قصد تبرّع و این شرایط نوعاً در مورد زوجه و زندگی مشترک امکان وقوع ندارد مثلا شرط اول یعنی امر به اقدام از طرف زوج، چون نمی‌توان تصور کرد که مرد در ابتدای زندگی به زن دستوری کلی مبنی بر خانه داری و رسیدن به امور منزل از قبیل: نظافت، پخت و پز و نگهداری بچه‌ها داده باشد و یا کارهایی که بعضی از زنان در منزل انجام می‌دهند مثل خیاطی، قالیباقی و یا سایر هنرهای دستی که درآمد آن نیز صرف زندگی مشترک می‌شود: به فرض محال که این دستور از طرف مرد صادر شده باشد، اثبات وقوع دستور از طرف مرد در صورتی که مرد منکر آن باشد بر صعوبت مسئله می‌افزاید پس موضوع اجرت المثل نمی‌تواند از مصادیق مسئله استیفاء باشد. اما شرط دیگر یعنی اجرت داشتن کار در عرف در مورد اعمالی که زن در منزل انجام می‌دهد مصداق پیدا می‌کند چونکه عرف، برای کارهای منزل ارزش مالی قائل هست اما مسئله مهمتر یا شرط مهم، نداشتن قصد تبرّع است با توجه به این موضوع که اصولا بنا بر نظر اکثر غریب به اتفاق علماء، اصل، عدم تبرّع است در مورد زن با توجه به اینکه از روی علاقه و محبت به زندگی مشترک و همسر و فرزندان اقدام به خدمت به آنها می‌کند و نیّت دریافت اجرت نوعا برایش مطرح نیست و با توجه به این مطلب که عرف،زن را مدیر داخلی منزل دانسته و نوع زنان، رسیدگی به امور منزل را وظیفه خود می‌دانند پس قصد تبرّع محرز است و اینکه زن، مدتها با مرد زندگی مشترک داشته و هیچ وقت درخواست اجرت نکرده می‌تواند قرینه و شاهد بر قصد تبرّع او باشد. حال با توجه به اینکه مبنای مساله استیفاء برای اجرت المثل ایام زناشویی کافی به نظر نمی‌رسد و از طرف دیگر ما در جامعه، با مواردی مواجه هستیم که زن پس از مدتها تلاش و کوشش برای رونق و برپایی خانواده و زحمات فراوان، مطرود و محروم شده و با اجرای طلاق از طرف مرد از دسترنج خود محروم می‌شود علی رغم این که از نظر شرع مسلم است که زن وظیفه کار در منزل شوهر و خدمت به خانه و فرزندان و شوهر نداشته اما از طرف دیگر حس مادری و علاقه به زندگی مشترک، زنان را به تلاش و خدمت در منزل سوق می‌دهد و گاه با درآمد کارهایی که در منزل یا خارج منزل انجام می‌دهند، به رفاه خانواده کمک می‌کنند خلاف انصاف و عدالت به نظر می‌رسد که آنان را از حقشان محروم ساخته و با استفاده مردان از اختیار طلاق، موجبات تضییع حقوق آنان فراهم شود. به نظر، نیّت مقنن در تصویب تبصره شش ماده واحده همین موضوع بوده است که زنان بعد از عمری تلاش برای ساختن زندگی مشترک از حاصل دسترنج خود محروم نباشند لذا قانونگذار در صدد ایجاد پوشش قانونی برای رساندن زنان به حقوق خود بوده است اما شاید بتوان گفت که این ظرف حقوقی نتوانسته است آن هدف مهم یعنی بازیابی حقوق زن در زندگی مشترک را به سامان برساند چون با دقت در کمبود و شرائط مندرج در آن می‌توان به این نتیجه رسید که یک حق روشن و طبیعی زن یعنی بهره برداری از زحمات زندگی مشترک را در پیچ و خم یک نهاد حقوقی دیگر یعنی استیفاء قرار داده است در حالیکه اصولا مسئله حقوق زن در زندگی مشترک در موضوع استیفاء نمی‌گنجد. به نظر می‌رسد برای احیاء زحمات زن در زندگی مشترک، نیاز به اصول فقهی و حقوقی دیگر است که بتواند بدون ابهام، حقوق زن را به او برگرداند مثل قاعده حرمت مال مسلم و یا منع اکل مال به باطل و یا اصل انصاف به این معنی که زن با تلاش و کوشش خود توانسته است پشتیبان مرد باشد و موقعیت اقتصادی مرد در هنگام طلاق، نتیجه زحمات مشترک آن دو برای زندگی بوده و زن نیز از روی علاقه و امید به آینده خود و فرزندان و همسرش برای پیشرفت مادی و معنوی خانواده تلاش کرده پس منصفانه به نظر نمی‌رسد که با اجرای اختیار طلاق از طرف مرد گرچه این اختیار در جای خود بجا و درست بوده و مطابق خلقت و فطرت مرد و زن می‌باشد زن را از حاصل دسترنج خود محروم کرد.

۲ ـ ۲۶ ـ ۳ ـ اجرت المثل ایام زناشویی در اجرا:

در چه زمانی زن درخواست اجرت المثل بنماید؟
با توجه به تبصره شش ماده واحده که مقرر می‌دارد پس از طلاق در صورت درخواست زوجه مبنی بر مطالبه حق الزحمه کارهایی که شرعا به عهده وی نبوده… این سوال پیش می‌آید که نوعا پس از طلاق و از بین رفتن علقه زوجیت، مرد انگیزه ای برای تادیه حقوق قانونی زن ندارد و دادخواست جدید از طرف زن نسبت به وصول اجرت المثل می‌تواند موجبات سختی و مشکلات جدید در راه رسیدن زن به حقوق خود باشد لذا قید پس از طلاق، قیدی مشکل ساز می‌باشد.
از سوی دیگر تبصره ۳ ماده واحده، اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفتر را موکول به تادیه حقوق شرعی و قانونی زوجه (اعم از مهریه، نفقه، جهیزیه و غیر آن) به صورت نقدی نموده است، به نظر می‌رسد میان تبصره ۳ و تبصره ۶ ماده واحده، تناقض و تعارض است چون تبصره ۳، اجرای صیغه طلاق را منوط به تادیه حقوق قانونی زوجه و تبصره شش، پرداخت اجرت المثل و نحله را که قطعا بخشی از حقوق قانونی زوجه است به بعد از طلاق موکول کرده است.
این تعارض، موضوع استفساریه از مجمع تشخیص مصلحت گردید.
استفساریه:
نظر به اینکه در مورد تبصره‌های ۳ و ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق که با اصلاحاتی در ۲۸/۸/۱۳۷۱ به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده است، جمعی معتقدند که مستفاد از تبصره ۳ قانون مذکور این است که تمام حقوق زوجه نسبت به زوج اعم از نفقه و جهیزیه و مهر و غیر آن (که اجرت المثل خدمات زوجه و نحله که در تبصره ۶ آمده نیز از حقوق زوجه است). باید قبل از اجرای صیغه طلاق به زوجه تادیه شود و در حقیقت تبصره ۶ مصداقی برای تبصره ۳ تعیین می‌کند و مکمل آن است و جمع دیگر معتقدند که تبصره ۶ مستقل از تبصره ۳ هست و در مورد اجرت المثل و نحله که در این تبصره آمده پس از اجرای صیغه طلاق با درخواست مجدد زوجه از دادگاه، رسیدگی و حکم داده می‌شود و رسیدگی به آنها قبل از اجرای صیغه طلاق وجهه قانونی ندارد، مستدعی است نظریه مجمع تشخیص مصلحت نظام در این خصوص اعلام گردد.
مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخ به استفساریه فوق (قانون تفسیر تبصره‌های ۳ و۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۳/۶/۱۳۷۳ – ماده واحده) را به شرح ذیل تصویب نمود:
منظور از کلمه پس از طلاق در ابتدای تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۲۸/۸/۱۳۷۱ مجمع تشخیص مصلحت نظام، پس از احراز عدم امکان سازش توسط دادگاه است. بنابراین طبق موارد مذکور در بند ۳ عمل خواهد شد.
پس زمان درخواست زوجه برای اجرت المثل وفق تبصره‌های ۲ و۳ و۶ بعد از صدور گواهی عدم سازش و قبل از وقوع طلاق می‌باشد. اما اشکالی که قبلا متذکر شدیم این است که اگر مبنای اجرت المثل ایام زناشویی را مسئله استیفاء و سایر ادله حقوقی و قانونی بدانیم به نظر موجه نمی‌آید که آن را محدود به یک زمان خاص بکنیم تا اگر زن بعد از صدور گواهی عدم سازش، اقدام نکند و طلاق واقع شود حقوق زن از بین رفته تلقی گردد.

۲ ـ ۲۶ ـ ۴ ـ نظر بعضی از مراجع عظام تقلید راجع به اجرت المثل ایام زناشویی:

در ذیل دو استفتاء از مرجع عالیقدر آیت الله فاضل لنکرانی (رضوان الله علیه) آورده می‌شود که در جواب مبنای اجرت المثل را قاعده استیفاء دانسته و در صورتیکه مفاد قاعده مذکور جاری شود حکم به اجرت المثل ایام زناشویی داده اند.
سوال: خانمی‌مدعی است که در منزل شوهر خدمت و کار زیادی انجام داده است و اکنون شوهرش فوت شده و بنا است اموال او را تقسیم کنند آیا حق دارد اجرت کارهای خود را مطالبه کند؟
جواب: مسئله چند صورت دارد:
۱ ـ اگر تبرّعا کار کرده و قصد گرفتن اجرت نداشته است فعلا حق مطالبه اجرت ندارد.
۲ ـ اگر شوهر با او شرط کرده که کارها را مجانا انجام دهدو او هم طبق این شرط کار کرده است در این فرض هم حق ندارد.
۳ ـ اگر تبرّعی انجام نداده و به امر شوهر خدمت و کار کرده است حق مطالبه اجرت المثل دارد.
۴ ـ اگر تبرّعی و مجانی بودن مشکوک است و ظاهر این باشد که تبرّعی نبوده و به امر زوج انجام داده است در این فرض نیز استحقاق اجرت المثل دارد.
۵ ـ اگر مجانی بودن و امر شوهر هر دو مشکوک باشد در این فرض احتیاط این است که با ورثه مصالحه کنند.
۶ ـ اگر احراز شود که کارهای او به امر زوج نبوده است حق مطالبه ندارد هرچند بهتر است در این صورت او را راضی کنند.^[۱۷۴]
سوال: در فرض قبل اگر شوهر زنده است و زن مطلقه شد چه حکمی‌دارد؟
جواب: صور فوق نیز در این فرض جاری است با این تفاوت که اگر زن مدعی مجانی نبودن است یا زوج مدعی باشد که امر نکرده است در این صورت چنانچه ظاهری باشد که بتوان به آن اعتماد کرد مثلا ظاهر مجانیّت باشد یا ظاهر امر کردن باشد طبق آن عمل می‌شود و الا مسئله از مصادیق مدعی و منکر می‌شود و احکام آن جاری است.^[۱۷۵]
با توجه به جواب استفتاء چند نکته به نظر می‌رسد:
۱ ـ زن در صورتی که قصد تبرّع داشته است حق اجرت المثل ندارد.
۲ ـ اگر احراز شود که کارهای زن به امر شوهر نبوده است وی حق اجرت المثل ندارد.
۳ ـ در صورتیکه زن مدعی مجانی نبودن یا مرد مدعی عدم امر باشد قضیه از باب منکر و مدعی است پس با توجه به موارد فوق اصولا اگر ادعای اجرت المثل از باب استیفاء باشد دیگر نمی‌تواند مقید به طلاق از طرف زوج یا غیر باشد بلکه زن هر زمان که بخواهد می‌تواند ادعای اجرت المثل ایام زناشویی بنماید که این مسئله ـ یعنی منوط بودن اجرت المثل ایام زناشویی به طلاق از طرف مرد یکی از اشکالات اساسی تبصره شش ماده واحده می‌باشد چونکه اعمال حق زن نباید منوط به شرایطی باشد بلکه بنا بر قاعده (الحق القدیم لایزیله شیء) زن هر زمان که بخواهد چه در هنگام قید زناشویی یا بعد از جدایی چه طلاق به درخواست مرد باشد چه نباشد یا حتی بعد از مرگ شوهر هم می‌تواند دادخواست، جهت اجرت المثل ایام زناشویی به دادگاه ارائه کند و محاکم نیز با توجه به قانون استیفاء و سایر اصول و قواعد حقوقی به مسئله بپردازند. طبیعی است که این مسئله از باب مدعی و منکر است و قواعد عمومی‌مدعی و منکر در مورد زن و ادعایش، مرد و انکارش جاری می‌شود.

۲ ـ‌۲۶ ـ ۵ ـ نظر دکتر کاتوزیان راجع به اجرت المثل ایام زناشویی:

این استاد مشهور حقوق بعد از ذکر تبصره شش ماده واحده، در انتقاد از این قانونگذاری چنین می‌نویسد: از این تفصیل بیهوده چه نتیجه حقوقی به بار آمده است و آن همه قیود و شروط مقدمه بند الف در برابر چه مزیتی است؟ اگر حشو و زوائد را به کنار نهیم آیا حاصل حکم جز این است که زن، اجرت آنچه را که بر او واجب نبوده و به دستور شوهر انجام داده است می‌تواند بگیرد ،(مگر اینکه قصد تبرّع داشته باشد) و این حق آیا همان نیست که ماده ۳۳۶ قانون مدنی با عبارتی موجز و بلیغ در قواعد عمومی‌استیفاء آورده است؟ نزدیکتر می‌رویم تا آنچه گفته شد روشنتر مشاهده کنیم در مقدمه بند الف، واجبات شرعی (مانند لوازم حسن معاشرت و معاضدت در اداره خانواده و تربیت فرزندان) از کارهایی که برای آن حق الزحمه باید پرداخت استثناء شده است زیرا برای امر واجب نمی‌توان اجرت گرفت. در بند الف نیز تمام کارهایی که زن در آن قصد تبرّع داشته است در زمره استثناها آمده است: رسم خانواده‌های ما این است که خدمت همسر یا مادر، انگیزه ای جز مهربانی و فداکاری ندارد و سخن گفتن از حق الزحمه درباره اجرای این تکالیف اخلاقی نارواست، درباره مدعی دستمزد نیز، بر مبنای غلبه چنین فرض می‌شود که همین منش را داشته مگر اینکه خلاف این ظاهر عرفی را اثبات کند. پس کافی نیست که بر پایه (اصل عدم تبرّع) شوهر را در هر حال مدعی شماریم، زیرا ظاهر اماره است و بر اصل عملی (عدم تبرّع) حکومت دارد. برای مثال، اگر مادری بابت رساندن فرزندان خود به مدرسه یا شیردادن به آنها یا دوختن لباس برای همسر خود دستمزد بخواهد، مدعی است و باید (عدم تبرّع) را در دادگاه ثابت کند و اثبات آن چنان دشوار است که به محال می کند. در نتیجه اگر واجبات شرعی وعرفی و خدماتی که بر حسب ظاهر تبرّعی است به کناری نهاده شود، ‌تنها خدمتهای استثنائی و نادری باقی می‌ماند که مشمول ماده ۳۳۶ ق. مدنی است. بدین ترتیب باید پذیرفت که تبصره ۶ قانون، نه تنها امتیازی به زن نداده است بلکه موانع مهمی‌را در راه استیفاء حق او به وجود آورده است: حقی که زن می‌تواند بی هیچ قید و شرطی به استناد ماده ۳۳۶ ق.م بخواهد، تبصره ۶ منوط به درخواست شوهر برای طلاق، بیگناهی زن در شکست زندگی خانوادگی، عدم امکان سازش و وقوع طلاق کرده است ! وانگهی بر فرض که زن از نظر حقوقی بتواند چنین دستمزدی بگیرد ،‌آیا سزاوار است که قانونگذار، مقام زن و مادر را در خانواده‌ها چنان خوار کند که به جای مظهر مهربانی و فداکاری، اجیر و مدعی تلقی شوند ؟ آیا این حکم به منزلت زنانی که زبانزد حق شناسی و وفاداری هستند صدمه نمی‌زند ؟ آیا زنان از لقب اعطایی (حق الزحمه بگیر خانواده) خرسند و خوشنودند؟ برای مثال آیا مادری که بابت شیردادن و نگهداری از فرزند خود مزد بگیرد در نظر او همان حرمت و تقدس را دارد که مادران دیگر دارند؟ آیا از نظر سیاست قانونگذاری درست است نهادی که بر طبق قانون اساسی موظف به حفظ کیان خانواده است، زنان را در برابر شوهران تحریک و تشویق به گرفتن دستمزد کند ؟ بی‌گمان باید از زن رها شده و بیگناه حمایت کرد و پاس زحمات او را در خانواده نگاهداشت ولی این فکر عادلانه را باید به لباسی آراست که در خور مقام مادر و همسر باشد و تمام سخن در این است که (حق الزحمه) عنوان مناسبی در این زمینه نیست. زنی ک خواهان طلاق نیست و در انحلال خانواده گناهی ندارد ضرری ناروا دیده است که باید جبران شود و مقرری یا خسارت، عنوانهای مناسبتری برای جبران ضرر ناشی از سوء استفاده شوهر است. الزام شوهر به پرداخت نحله نیز دنباله همین تفکر جبران خسارت زن، در مورد سوء استفاده شوهر از اختیار طلاق است، پس آنچه به زن داده می‌شود حق اوست نه بخشش وابستگی میزان نحله به طول دوران زناشویی و نوع کارهایی که زوجه انجام داده و وضع مالی زوج، نشان می‌دهد که منظور، جبران زیانهای مادی و معنوی همسری است که در شکست زندگی خانوادگی نقشی نداشته و قربانی سوء استفاده شوهر قرار گرفته است. به همین جهت نیز شوهر به دادن نحله الزام می‌شود و اراده او در ایجاد تعهد و میزان آن هیچ اثری ندارد. منتهی معلوم نیست چرا در فرضی که زن خواهان طلاق است و دلیل آن عسر و حرج ناشی از رفتار ناپسند شوهر است باید از امکان این جبران خسارت محروم بماند؟^[۱۷۶]
برآیند نظرات استاد کاتوزیان چنین است:
۱ ـ این ماده قانونی (تبصره شش)، یک حق روشن و سهل الوصول را که در ماده ۳۳۶ قانون مدنی به آن توجه شده است با قیود و حواشی زائد، تبدیل به حقی مبهم و ممتنع الوصول کرده است.
۲ ـ تعابیر به کار برده شده در مورد زن، مثل حق الزحمه یا اجرت، مناسب شان معنوی زن نمی‌باشد.
۳ ـ قانونگذار می‌توانست با تصویب قوانین حمایتی از زنانی که در چنین شرایطی طلاق داده می‌شوند برای جبران خسارات مادی و معنوی آنان اقدام کند.
۴ ـ تصویب نحله و بخشش اجباری برای زنان آسیب دیده از طلاق می‌تواند یک تناقض باشد که از یک طرف نحله بخشش ارادی است و از طرف دیگر یک بخشش اجباری و قانونی.
۵ ـ این قانون جامع نیست به این معنا که در بعضی موارد مرد، خواهان طلاق نیست بلکه زن بر اثر عسر و حرج از ناحیه شوهر، خواهان طلاق است و ادامه زندگی برای او مقدور نیست اما مقنن هیچ گونه پوشش قانونی برای جبران خسارات مادی و معنوی وی در نظر نگرفته است.
بررسی بند الف تبصره ۶ ماده واحده طلاق:
متن این تبصره نشان می‌دهد قانونگذار قبل از احراز شرایط پرداخت اجرت سه شرط کلی را برای اجرت المثل کار منزل پذیرفته است:
۱) اجرت المثل در هنگام طلاق قابل پرداخت است.
۲) طلاق به خواست زوجه نباشد
۳) چنانچه طلاق هم به درخواست مرد باشد، و ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار وی نباشد.
بر فرض قبول اجرت کار زن در منزل و پذیرش اینکه قانونگذار در راستای حفظ مصلحت خانه و خانواده اخذ اجرت را ضروری بداند؛ آن را منوط به زمان طلاق نموده است اما از این نکته نباید غفلت نمود که برخی از طلاق هایی که به درخواست زن می‌باشد، مرد مقصر بوده و گاه عامل اصلی متلاشی شدن خانواده است. آمار واقعی از دادگاه‌های خانواده حاکی از این است که بسیاری از دادخواست‌های طلاق که از جانب زن می‌باشد، به تریب اولویت از تحقیقی آمار و اطلاعات ذیل بدست می‌آید: عدم پرداخت نفقه ۴/۴۲ درصد، اعتیاد مرد ۵/۲۳ درصد، مجهول الامکان بودن مرد ۶/۲۱ درصد، سوء معاشرت مرد ۷/۲۰ درصد، ضرب و شتم ۹/۱۷ درصد، عدم تأمین جانی ۰۳/۱۶ درصد، بیماری مرد ۰۹/۱۵ درصد، تهمت و فحاشی ۲/۱۳ درصد و عدم تفاهم اخلاقی ۲/۱۲ درصد است.^[۱۷۷] به عبارت دیگر عسر وحرجی که از جانب مرد بر زن وارد می‌شود، وی را به تقاضای طلاق مجبور می کند و منطقی وجود ندارد به صرف اینکه تقاضای طلاق از جانب زن باشد وی از اجرت المثل محروم گردد. بنابراین با این شرط قانونی، عدالت در پرداخت اجرت المثل میان زنانی که بدون تقصیر طلاق می‌گیرند با زنانی که بدون تقصیر طلاق داده می‌شوند؛ وجود ندارد لذا این عبارت قانون قابل اصلاح است و هیچ مانعی وجود ندارد که بتوان در کلیه طلاق ها اعم از اینکه به درخواست مرد یا زن باشد در موردی که عدم تقصیر زن ثابت شود اجرت المثل به زوجه پرداخت گردد قانون گذار مطابق بند «الف» تبصره ۶ ماده واحده طلاق، شرایط خاص پرداخت اجرت المثل زن را چنین برشمرده است:
۱) کار زن در منزل به دستور مرد انجام شده باشد.
۲) قصد زن در عدم تبرع برای دادگاه اثبات شود.
از شرط دوم معلوم می‌شود قانونگذار انجام کار زن در منزل را تبرعی دانسته، در نتیجه ثبات قصد عدم تبرع برای زن در دادگاه لازم است. با وجود اینکه از مفاد مواد قانونی معلوم شد اصل ، عدم تبرع می‌باشد. لذا این شرط با اصل پذیرفته شده در قانون مخالفت می‌کند در عین حال قانونگذار به طور ضمنی پذیرفته که قراین بیانگر این است که کار زن در منزل تبرعی باشد و زن به طور معمول بری این نوع از خدمت قصد گرفتن مزد ندارد به نظرمی‌رسد این ماده واحده شفاف نیست زیرا چنانچه مطابق مواد ۳۳۷-۳۳۶ق.م اصل بر عدم تبرع باشد اثبات آن برای دادگاه لازم نیست. بنابراین قانونگذار باید تمهیداتی ایجاد نماید که از ابتدای ازدواج معلوم شود که کار زن در منزل تبرعی یا عدم تبرعی است و این مسئله به طور کامل با قصد تبرع یا عدم تبرع برای زوجین تفهیم شود تا آنان با آگاهی وارد زندگی مشترک شوند. لذا اگر مشکلی در روند زندگی به وجود آید، تکلیف اجرت المثل زوجه معلوم است و از نظر شرعی و قانونی مانعی از پرداخت آن نمی‌باشد.

۲ ـ ۲۶ ـ ۶ ـ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق وتأسیس نهادهای «بخشش اجباری» و «اجره المثل»:

در تحقیقی که عنوان آن «بررسی و مقایسه اثر تمرینات پلایومتریک و با وزنه روی توان انفجاری پای دانشجویان» بود، از بین ۱۰ کلاس تربیت بدنی عمومی۱، تعداد ۳۶ دانشجوی غیرورزشکار به صورت تصادفی انتخاب و سپس به دو گروه تجربی پلایومتریک(۱۸نفر) و قدرتی با وزنه(۱۸ نفر) تقسیم شدند. از بین دانشجویان غیر تربیت بدنی و غیر ورزشکار که واحد تربیت بدنی عمومی انتخاب نکرده بودند و فعالیت ورزشی منظمی نیز در هفته نداشتند، تعداد ۱۸ نفر به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. گروه‌های تجربی به مدت ۷ هفته و هفته‌ای دو جلسه و هرجلسه یک ساعت تمرینات پلایومتریک و یا قدرتی با وزنه انجام دادند. برنامه تمرینی پلایومتریک که با توالی دو جلسه در هفته انجام شد شامل تمرینات پرش جفتی به طرفین، تمرین پرش عمقی، تمرین پرش سرعتی با یک پا و تمرین پرش از روی مانع بود.
برنامه تمرینی گروه با وزنه که با توالی دو جلسه در هفته و روش هرمی انجام شد، شامل حرکات اسکات پا، پرس پا، بلند شدن روی پنجه پا در حالت ایستاده و حرکت پشت ران بود و گروه کنترل در طول این دوره تمرینی فعالیت ورزشی منظمی نداشتند و در تمرینات شرکت نکردند.
در ابتدا برای اندازه‌گیری توان انفجاری پا و نیروی گشتاوری عضلات بازکننده‌ی زانو پیش آزمونی به عمل آمد و پس از اجرای پروتکل تمرینی ۷ هفته‌ای، مجدداً از هر سه گروه پس آزمون گرفته شد. نتایج نشان داد که تمرینات قدرتی با وزنه و پلایومتریک روی متغیرهای توان انفجاری پا و گشتاوری عضلات تاکننده و بازکننده زانو تأثیر معنی‌داری داشتند ولی میان تأثیر این دو روش بر روی فاکتورهای فوق اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. بررسی یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد عواملی چون هماهنگی عصبی- عضلانی، بهبود فعالیت الکتریکی رفلکسی، افزایش سرعت انقباض و به‌کارگیری واحدهای حرکتی بیشتر، احتمالاً در افزایش فاکتورهای فوق تأثیر داشتند(۲۸).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

«آلن ای می کسکی»^[۲۸] و همکاران (۱۹۹۴)، در تحقیقی که هدف از آن مطالعه و بررسی تأثیر ۱۲ هفته برنامه تمرینات مقاومتی در منزل برای افراد مسن با بهره گرفتن از باندهای الاستیک بود، ۶۲ نفر با میانگین سن(۷۱ سال) به طور تصادفی در دو گروه تمرینی الاستیکی^[۲۹](E) (31=n) و غیر الاستیکی^[۳۰](NE) (31=n) قرار گرفتند. قبل و بعد ازتمرین، تست ایزوکنتیک شامل خم شدن زانو، تست قدرت و انعطاف‌پذیری ران، زانو و مچ پا گرفته شد. گروه E سه بار در هفته به تمرینات الاستیک مقاومتی با بهره گرفتن از باندهای کشی پرداختند. در طی تمرینات مقاومتی افزایش قابل توجهی در حدود ۸۲%(۰۵/۰≥p) در فرم ایزوکنتیک زانو نشان داده شد. در عین حال تغییر معنی‌داری بین گروه‌های E و NE مشاهده نشد. این نتایج نشان می‌دهد که برنامه تمرینات مقاومتی در منزل با بهره گرفتن از باندهای الاستیک می‌تواند به عنوان یک وسیله عملی و مؤثر مقاومت در افراد بالای ۶۵ سال مفید باشد(۶۵).
در مطالعه «مایکل ای راجرز»^[۳۱] و همکاران(۲۰۰۲)، با عنوان «اثر دمبل و تمرین باند الاستیک بر روی عملکرد فیزیکی زنان مسن آمریکایی آفریقایی تبار»، مشخص شد برنامه‌های ورزشی ارزان قیمت می‌تواند وسیله ای برای جلوگیری از کم تحرکی در این افراد باشد. ۲۲ زن سیاه پوست آمریکایی با سن ۶۲-۹۴ سال از یک مرکز ارشد در جامعه شهری ویچیتا انتخاب شدند. شانزده زن(با میانگین سن ۷۴ سال) (به مدت ۴ هفته ۳ روز در هفته) و ۶ نفر(میانگین سن ۷۴ تا ۷۸ سال) به عنوان گروه شاهد در تمرین شرکت کردند. تمرینات شامل تمرین‌های مبتنی بر صندلی با بهره گرفتن از باند الاستیک مقاومتی(بالا و پایین تنه) و دمبل(قسمت بالای بدن) بود. تمرین الاستیک باعث بهبود(۰۵/۰≥p) قدرت پایین تنه بدن حدود ۲۰% و ترکیبی از گروه‌های تمرین دمبل قدرت قسمت بالای بدن تا ۲۴ درصد بهبود یافته است. تغییری برای هر متغیر در گروه شاهد مشاهده نشد. این مطالعه نشان می‌دهد که ورزش با تجهیزات که هزینه کمی برای هر یک از شرکت‌کنندگان داشته است، عملکرد آنان را بهبود می‌بخشد و باعث تناسب اندام آن‌ها می‌شود(۷۵).
«برایان والاس»^[۳۲] و همکاران(۲۰۰۶)، طی تحقیقی اثرات باند الاستیک را در افزایش قدرت در طی تمرینات برگشت اسکات، مورد مطالعه قرار دادند. هدف از این مطالعه، بررسی اثر باندهای الاستیک بر اوج توان^[۳۳](PP) و اوج نیرو^[۳۴](PF) و اندازه توسعه نیرو^[۳۵](RFD) در طی تمرینات اسکات پشت بود. ۱۰ آزمودنی(۴ زن و ۶ مرد با میانگین سنی ۵/۱ ± ۳/۲۱ سال) برای یک حرکت بیشینه ۱RM مورد آزمایش قرار گرفتند. آزمون در ۲ روز جداگانه با ۲ ست ۳ تکراری برای هر ورزشکار اجرا شد. آزمون ۶۰ و ۸۵ درصد ۱RM با و بدون باند الاستیک بعمل آمد. نتایج نشان داد که استفاده از باندهای الاستیک به همراه وزنه‌های آزاد می‌تواند به طور معنی‌داری(۰۵/۰≥p)PP و PF را طی تمرین اسکات بیشتر از مقاومت وزنه آزاد تنها، تحت شرایط معین افزایش دهد. هیچ اختلاف معنی‌داری در RFD طی وضعیت ۸۵ درصد یا هر متغیر اندازه‌گیری شده طی وضعیت ۶۰ درصد مشاهده نشد(۹۱).
«کوری آندرسون»^[۳۶] و همکاران(۲۰۰۸)، اثر ترکیب الاستیک و مقاومت وزنه آزاد^[۳۷](CR) بر قدرت و سازگاری‌های توان را به نسبت تمرین مقاومت وزنه آزاد^[۳۸](FWR) ورزشکاران را مورد مطالعه قرار دادند. ۴۴ آزمودنی با سن ۱ ± ۲۰ سال و با تجربه ۲ ± ۴ سال، از تیم‌های بسکتبال مردان و تیم‌های کشتی و بسکتبال زنان و تیم هاکی دانشگاه Cornel تمرین داده شدند. آزمودنی‌ها بر طبق تیم طبقه‌بندی شدند، سپس به صورت تصادفی به دو گروه تجربی ۲۳ و کنترل ۲۱ نفر تقسیم شدند و به مدت ۷ هفته به تمرین پرداختند. قبل و بعد از تمرین توده بدون چربی بدن، اسکات پشت ۱RM، پرس سینه و توان اوج آزمودنی‌ها اندازه‌گیری شد. هم گروه کنترل و هم گروه تجربی حرکات مشخصی را اجرا کردند، با این تفاوت که گروه تجربی از ترکیب الاستیک و مقاومت وزنه آزاد(CR) برای اسکات پشت و پرس سینه و گروه کنترل از مقاومت وزنه آزاد تنها(FWR) استفاده کردند. CR با بهره گرفتن از یک ریسمان الاستیکی متصل به یک هالتر استاندارد با صفحات وزنه، اجرا شد.
آنالیز آماری داده‌ها، اختلاف بین گروهی معنی‌داری(۰۵/۰≥p) بعد از تمرین نشان داد. در مقایسه با گروه کنترل، پیشرفت و بهبود برای گروه تجربی تقریباً ۳ برابر بیشتر برای اسکات، ۲برابر بیشتر برای پرس سینه و تقریباً ۳ برابر بیشتر برای توان بود. تمرین با CR ممکن است از تمرین با FWR برای توسعه قدرت بالاتنه و پایین‌تنه در اشخاص با تمرین مقاومتی بهتر باشد. تمرین CR می‌تواند باعث معنی‌دار شدن سازگاری های عملکردی ورزشکاران با تجربه در کوتاه مدت باشد(۳۱).
«آندرا دایان»^[۳۹] و همکاران(۲۰۱۰)، تأثیر تمرین مقاومتی با باند الاستیکی بر عملکرد عصبی- عضلانی در یک محیط شبیه‌سازی شده میکروگرانشی را مورد بررسی قرار دادند. تمرین مقاومتی در محیط کره زمین به افزایش قدرت و توان عضلات کمک می‌کند. حضور طولانی مدت در یک محیط بی وزنی باعث کاهش عملکرد عصبی- عضلانی می‌شود. هدف از این مطالعه این بود که آیا تمرین مقاومتی در محیط میکروگرانشی عملکرد عصبی- عضلانی را بهبود می‌بخشد؟
برای این منظور ۲۰ دانشجوی مرد به صورت تصادفی در دو گروه تجربی(۱۳ n= ) با میانگین سن ۲۰ سال، قد ۱۷۸ سانتیمتر و وزن ۷۷ کیلوگرم و گروه کنترل(۷ n= ) با میانگین سن ۲۱ سال، قد ۱۷۴ سانتیمتر و وزن ۷۳ کیلوگرم تقسیم شدند. آزمودنی‌های گروه تجربی به مدت ۹ هفته در یک محیط شبیه سازی شده میکروگرانشی در آزمایشگاه به تمرین مقاومتی با باند الاستیکی پرداختند و گروه کنترل در این مدت از هرگونه تمرینی خودداری نمودند. متغیر های جنبشی و حرکتی قبل و بعد از تمرین، با الکترومیوگرافی^[۴۰] جمع‌ آوری شد. اندازه عضله از طریق اسکن DEXA به دست آمد، قدرت بیشینه از آزمون ۱RM و فعالیت عضلانی از طریق (EMG) مشخص شد.
نتایج نشان دادند، قدرت بیشینه در گروه تجربی افزایش معنی‌داری(۰۰۱/۰>P) داشته ولی در گروه کنترل تغییر معنی‌داری نداشته است. تغییرات گروه تجربی در حجم عضلانی نیز معنی‌دار بود. به نظر می‌رسد، استفاده از باند الاستیکی می‌تواند از تغییرات منفی عصبی- عضلانی ناشی از قرار گرفتن در یک محیط میکروگرانشی به مدت طولانی جلوگیری نماید(۴۰).
«جوی جوردن»^[۴۱] و همکاران(۲۰۱۳)، تأثیر باندهای الاستیکی به عنوان جزئی از تمرین مقاومتی، روی برخی از عوامل تن‌سنجی را مورد بررسی قرار دادند. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر تمرین مقاومتی با باند الاستیکی در چارچوب یک برنامه تمرینی دوره‌ای بود. به این منظور ۱۴ آزمودنی مرد بسکتبالیست به دو گروه تجربی و کنترل تقسیم شدند. برای آزمودنی‌های گروه تجربی هر جلسه ۳۰% یک تکرار بیشینه در هر هفته به نسبت وزن آن‌ها مقاومت افزوده شد. قدرت، توان و ترکیب بدنی آزمودنی‌ها قبل و بعد از تمرین اندازه‌گیری شد. برای متغیرهای قدرت، توان و ترکیب بدنی تفاوت معنی‌داری بین گروهی مشاهده نشد. اما تغییرات درون گروهی معنی‌دار بود. این نتایج نشان داد، با بهره گرفتن از تمرین مقاومتی با باند الاستیکی به عنوان جزئی از برنامه تمرینی دوره‌ای می‌توان قدرت و توان را افزایش داد. بنابراین با اضافه کردن مقاومت به عنوان یک متغیر و افزایش آن در هر جلسه از تمرین هفتگی ممکن است عملکرد ورزشکاران را افزایش داد(۵۶).
«آتله سیترباکن»^[۴۲]و همکاران(۲۰۱۴)، تأثیر جایگزینی تمرین مقاومتی با وزنه به تنهایی و تمرین مقاومتی با باند الاستیکی در حرکت اسکات برای فعال شدن عضله تنه را مورد بررسی قرار دادند. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر اضافه کردن باندهای الاستیک در حرکت اسکات در فعال سازی عصبی- عضلانی عضلات تنه بود. برای این منظور۲۵ آزمودنی زن ورزشکار با حدوداً ۲ تا ۴ سال تجربه تمرین مقاومتی به طور تصادفی انتخاب شدند.
آزمودنی‌ها حداکثر ۶ تکرار حرکت اسکات را با و بدون باند الاستیک با شدت نسبی همسان در هر تمرین، انجام دادند. در هنگام وزنه آزاد حرکت اسکات با باند الاستیک، برخی از وزنه ها با دو باند الاستیکی که به پایین‌ترین بخش از حرکت اسکات متصل است، جایگزین شد. فعالیت الکترومیوگرافی از عضله اسپینای^[۴۳]، مورب خارجی و راست شکمی قبل و بعد از تمرین اندازه‌گیری شد. در تمام مراحل تجزیه و تحلیل فعالیت الکترومیوگرافی برای هر دو روش با و بدون باند الاستیک(۷۸۲/۰ – ۱۱۲/۰ = P) را نشان دادند. در نتیجه، هیچ تأثیری در فعالیت عضلات تنه به وسیله جایگزینی تمرین مقاومتی با وزنه با باندهای الاستیکی در حرکت اسکات مشاهده نشد(۷۷).
«دیوید بلر»^[۴۴] و همکاران(۲۰۱۱)، تأثیر تمرین ترکیبی الاستیک و وزنه آزاد را در پرس سینه مورد بررسی قرار دادند. ۱۱ آزمودنی مرد تحصیل کرده، تمرین پرس سینه نکرده بودند، به مدت ۱۳ هفته در این مطالعه شرکت کردند. آزمودنی‌ها برای اولین بار به تمرین پرس سینه پرداختند و اولین بار از آن‌ها آزمون ۱RM قدرت پایه بعمل آمد. سپس افراد به مدت ۳ هفته به تمرین پرس سینه پرداختند تا سازگاری‌های عصبی صورت گیرد. برای ۳ هفته دیگر گروه تجربی تمرین با ۸۵% وزنه آزاد و ۱۵% باند الاستیک انجام دادند. گروه کنترل ۱۰۰% با وزنه آزاد تمرین نمودند و سپس از هر دو گروه آزمون ۱RM دیگری از آن‌ها گرفته شد. سومین ۱RM پس از ۳ هفته دیگر تمرین و چهارمین ۱RM پس از ۳ هفته نهایی تمرین، آزمون گرفته شد. نتایج اثر متقابل تمرین ترکیبی باند الاستیک با وزنه آزاد را نشان داد و مشخص شد قدرت به صورت معنی‌داری(۰۵/۰> P) افزایش داشت. این نتایج نشان داد که ترکیب باند الاستیک با وزنه آزاد در پرس سینه یک روش مؤثر افزایش قدرت است(۳۴).
«مارک استیونسون»^[۴۵] و همکاران(۲۰۱۰)، اثر حاد باند الاستیکی در طی حرکت اسکات را بر سرعت، توان و تولید نیرو مورد بررسی قرار دادند. استفاده از باندهای الاستیکی هنگام تمرین مقاومتی در افزایش پارامترهای مربوط به توان، سرعت و افزایش نیرو مؤثر است. هدف از این مطالعه بررسی اوج نیرو^[۴۶](PF)، اوج قدرت(RFD) و اوج و میانگین سرعت، با و بدون باند الاستیک در طی حرکت اسکات بود.
۲۰ آزمودنی مرد داوطلب ورزشکار با میانگین سن ۲۶ سال، ۳ ست ۳ تکراری از حرکت اسکات را در دو روز متفاوت انجام دادند. یک روز بدون باند الاستیک، روز دیگر با باند الاستیک تمرین کردند. نتایج نشان داد که PF، RFD، اوج و میانگین سرعت به طور معنی‌داری(۰۵/۰> P) در گروه با باند الاستیک افزایش داشته است(۸۸).
«آنتونیو نوبرگا»^[۴۷] و همکاران(۲۰۰۵)، رابطه بین تمرین مقاومتی و تمرین انعطاف‌پذیری در افراد سالم جوان را مورد بررسی قرار دادند. برای آزمایش این فرضیه که تمرین‌های خاص قدرت عضلانی و انعطاف‌پذیری را افزایش می‌دهد، ۴۳ جوان سالم، قبل و بعد از ۴ تمرین خاص به مدت ۱۲ هفته(۲ بار در هفته) مورد آزمایش قرار گرفتند. گروه a(13=n) فقط به تمرین مقاومتی پرداختند. گروه b(11=n) فقط به تمرین انعطاف‌پذیری پرداختند. گروهc(9=n) که هم به تمرین مقاومتی و هم انعطاف‌پذیری پرداختند و گروه d(10=n) که هیچ نوع تمرینی انجام ندادند. نتایج نشان داد، هیچ تغییری در قدرت وانعطاف‌پذیری گروه کنترل صورت نگرفت. قدرت عضلانی در گروه a بهبود یافت(۰۰۱/۰>P). در گروه c نیز قدرت عضلانی افزایش داشت(۰۳۲/۰=P). اما در گروه b تغییری در قدرت عضلانی مشاهده نشد(۶۱۰=P).
همچنین تجزیه وتحلیل داده‌ها مشخص کرد، انعطاف‌پذیری در گروه b و c افزایش معنی‌دار داشت(۰۰۱/۰>P) ولی در گروه a که تنها به تمرین مقاومتی پرداخته بودند، افزایش نداشت. می‌توان چنین نتیجه‌گیری نمود، تمرین مقاومتی به تنهایی در افراد جوان، انعطاف‌پذیری را افزایش نمی‌دهد. اما تمرین مقاومتی در ترکیب با تمرینات انعطاف‌پذیری، با افزایش دامنه حرکتی در طی تمرین، انعطاف‌پذیری را افزایش می‌دهد(۷۰).
«کریستوفر مک دونالد» و همکاران(۲۰۱۲)، تأثیر ۶ هفته تمرین سنتی مقاومتی، تمرین پلایومتریک و ترکیبی از هر دو را بر قدرت و عوامل تن سنجی مورد بررسی قرار دادند. هدف از این مطالعه مقایسه تأثیر ۶ هفته تمرین مقاومتی^[۴۸](RT)، تمرین پلایومتریک^[۴۹](PT) و ترکیبی^[۵۰](CT)، بر قدرت پایین تنه و آنتروپومتری بود. ۳۰ مرد ورزشکار با سنین مختلف به یکی از سه روش مقاومتی، پلایومتریک و ترکیبی تمرین داده شدند. قبل، وسط و بعد از تمرینات عواملی چون قدرت اسکات، قدرت لیفت رومانیایی^[۵۱](RDL)، قدرت ایستا^[۵۲](SCR)، عضله چهارسر ران و عضله سه سر، شاخص توده بدن و درصد چربی اندازه‌گیری شد. رژیم غذایی آزمودنی‌ها طی این مطالعه کنترل نشد. یافته‌های آماری نشان داد، افزایش معنی‌داری در قدرت اسکات(۰۰۰/۰=P)، قدرت RDL(000/0=P) و قدرت SCR(000/0=P) برای تمام گروه‌ها حاصل شده است. همچنین تأثیر معنی‌داری بر روی اندازه عضله چهارسر ران(۰۰۱/۰=P)، عضله سه سر(۰۰۱/۰=P) و شاخص توده بدن و توده بدون چربی(۰۰۱/۰=P) مشاهده شد. نتایج نشان داد، منفعت تمرینات CT از تمرینات RT و PT بیشتر است و چون هیچ کاهشی در قدرت و عوامل تن‌سنجی نداشت، یک روش آموزش عملی و مناسب باشد(۶۱).
«خوان کولادو»^[۵۳] و همکاران(۲۰۰۸)، تأثیر کوتاه‌مدت استفاده از تمرین مقاومتی با باند الاستیک در مقابل استفاده از وزنه برای زنان کم تحرک میانسال را مورد بررسی قرار دادند. این پژوهش به منظور تعیین اینکه آیا یک برنامه تمرینی مقاومتی با بهره گرفتن از باند الاستیکی^[۵۴](EBs) همان اندازه بر روی ظرفیت و عملکرد بدن تأثیر دارد که همان برنامه تمرینی با بهره گرفتن از دستگاه وزنه ^[۵۵](WMs)؟
۴۵ داوطلب زن میانسال کم تحرک سالم به صورت تصادفی به ۳ گروه، کنترل(۱۰= n)، گروه الاستیک(۲۱=n) و گروه تمرین با دستگاه وزنه(۱۴=n)، تقسیم شدند و به تمرین پرداختند. گروه‌های تمرینی به مدت ۱۰ هفته(۲ بار در هفته) با یک برنامه استقامتی- عضلانی ولی با تجهیزات متفاوت تمرین کردند. نتایج برای هر دو گروه EBs و WMs، نشان‌دهنده کاهش معنی‌دار در توده چربی(۰۵/۰=P) و افزایش معنی‌دار در توده بدون چربی(۰۵/۰> P) بود. هیچ یک از متغیرها برای گروه کنترل تغییر معنی‌داری نشان داده نشد. این نتیجه که اگر از دستگاه به طور مستقل استفاده شود می‌تواند یک ابزار معتبر منجر به عملکرد بهتر باشد(۳۹).
«کامپانارت پادیت سائری»^[۵۶] و همکاران(۲۰۱۴)، مقایسه تأثیر تمرین ترکیبی الاستیک با مقاومت وزنه آزاد و مقاومت وزنه آزاد به تنهایی در تولید نیرو و توان را مورد بررسی قرار دادند. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر باندهای الاستیک متصل به یک هالتر بر اوج قدرت، حداکثر سرعت و اوج نیرو بود. ۶ وزنه‌بردار زن حرفه‌ای با مینگین سنی ۱۶سال، ۳ ست ۳ تکراری از مجموع ۹۰% ۱RM را انجام دادند. آزمایش در ۳ روز جداگانه انجام شد. روز اول بدون باند الاستیک و دو روز بعدی با دو باند الاستیکی با شرایط متفاوت(۲۰T و ۱۰T) وبه صورت تصادفی. در گروه بدون باند الاستیکی تمرین مقاومتی تنها با ورزنه هالتر انجام شد.
نتایج نشان داد، همه متغیر های اوج قدرت، حداکثر سرعت و اوج نیرو بین دو گروه ۱۰T و بدون باند الاستیک(۰۵/۰> P) و همچنین ۲۰T و بدون باند الاستیک(۰۵/۰> P) افزایش معنی‌داری داشتند. همچنین ملاحظه شد که اضافه کردن ۱۰% به ۹۰% ۱RM ، برای افزایش قدرت، نیرو و سرعت مؤثر است(۷۲).
«ساندر دارگو»^[۵۷] و همکاران(۲۰۰۹)، تأثیر استفاده از برنامه تمرین مقاومتی در آمادگی جسمانی نوجوانان را مورد بررسی قرار دادند. برنامه تمرینی مقاومتی^[۵۸](MRT)، یک جایگزین مناسب برای تمرین مقاومتی سنتی در کلاس تربیت بدنی نوجوانان است، که نیاز به حداقل تجهیزات دارد. هدف از این پژوهش ثبت تغییرات فیزیکی نوجوانان(۲۲۲=n) با بهره گرفتن از MRT در کلاس‌های تربیت بدنی در مدرسه بود. ۶ آزمون آمادگی جسمانی برای ارزیابی آمادگی قلبی- عروقی و عضلانی دانش آموزان انتخاب شد و آزمون skinfold برای ارزیابی ترکیب بدنی مورد استفاده قرار گرفت. آزمودنی‌ها به یک گروه کنترل(۱۲۹=n) و یک گروه تجربی که به تمرین MRT(63=n) و یک گروه تجربی دیگر که به تمرین ترکیبیMRT و استقامتی، قلبی- عروقی(۳۰=n) پرداختند، تقسیم شدند. پس از ۹ و ۱۸ هفته از گروه‌ها آزمون آمادگی جسمانی گرفته شد. در شروع پژوهش اختلاف معنی‌داری بین ۳ گروه برای بسیاری از عوامل وجود نداشت. پس از ۹ الی ۱۸ هفته در تمام ۶ مورد متغیرهای اندازه‌گیری آمادگی جسمانی در دو گروه تجربی به نسبت گروه کنترل پیشرفت بیشتری مشاهده شد. در هیچ یک از گروه‌ها بهبود معنی‌داری در ترکیب بدن رخ نداد. نتایج نشان داد، تمرین MRT برای نوجوانان در کلاس‌های تربیت بدنی جهت بهبود آمادگی جسمانی مؤثر است. پس از ۱۸ هفته نیز ترکیب تمرین MRT و تمرین‌های قلبی- عروقی به طور معنی‌داری در بهبود آمادگی جسمانی نوجوانان مؤثر بود ولی در ترکیب بدن آن‌ها بی اثر بود(۴۱).
«ساندر دارگو» و همکاران(۲۰۰۹)، تأثیر برنامه تمرینی در بهبود قدرت عضلانی و استقامتی را مورد بررسی قرار دادند. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر برنامه تمرین مقاومتی MRT بر قدرت و استقامت عضلانی در مقایسه با کسانی است که از برنامه تمرینی یکسان مقاومت با وزنه استفاده می‌کنند، بود. ۸۴ دانشجوی سالم به صورت تصادفی به دو گروه تمرینی(MRT) (53=n) با میانگین سنی ۲۵ سال، قد ۱۷۰ سانتیمتر، شاخص توده بدنی ۷۳ کیلوگرم و درصد چربی ۲۴% و گروه تمرینی^[۵۹](WRT) (31=n) با میانگین سنی ۲۵ سال، قد ۱۶۹ سانتیمتر، شاخص توده بدنی ۷۵ کیلوگرم و درصد چربی ۲۴%، تقسیم شدند و به مدت ۱۴ هفته به تمرینات مخصوص خود پرداختند. قدرت عضلانی با بهره گرفتن از آزمون ۱RM، آزمون پرس سینه و اسکات مورد بررسی قرار گرفت. استقامت عضلانی از طریق آزمون حداکثر تعداد تکرار از مجموع ۷۰% ۱RM برای پرس سینه و اسکات انجام شد. هیچ تغییر معنی‌داری بین گروهی MRT و WRT بر پایه قدرت عضلانی(۲۲/۰<P ) و استقامت عضلانی(۰۹/۰<P ) مشاهده نشد. در سایر عوامل برنامه تمرینی ۱۴ هفته‌ای برای گروه MRT معنی‌دار(۰۰۱/۰>P) بود. بهبود قدرت و استقامت عضلانی پس از یک برنامه تمرینی MRT 14 هفته‌ای مشابه یک تمرین WRT بود. به نظر می‌رسد برنامه MRT که به خوبی طراحی شده باشد برای بهبود آمادگی عضلانی مؤثر است(۴۲).
«رابرت اسمیت»^[۶۰] و همکاران(۲۰۱۴)، تأثیر تمرین مقاومتی دوره‌ای بر فوتبالیست‌های NCAA^[61] در یک ترم تابستانی را مورد بررسی قرار دادند. هدف از این مطالعه بررسی اینکه آیا یک برنامه تمرینی مقاومتی(RT) به عنوان جزئی از یک برنامه عملکردی می‌تواند باعث نتیجه گیری ورزشکاران واجد شرایط در طی ترم باشد، بود. برای ای منظور ۶۰ فوتبالیست کالج NCAAدر ۳ گروه متفاوت به مدت ۱۰ هفته(۴ بار در هفته) به تمرین مقاومتی پرداختند. گروه تمرینی اول(۲۰= n) با میانگین سنی۱۸ سال، قد ۱۸۶ سانتیمتر، شاخص توده بدنی ۹۷ کیلوگرم و مدت بازی ۱ سال، با اولویت تمرینات مربوط به هایپرتروفی جهت بررسی شاخص توده بدنی، گروه تمرینی دوم(۲۰= n) با میانگین سنی ۲۰ سال، قد ۱۸۹ سانتیمتر، شاخص توده بدنی ۱۰۶ کیلوگرم و مدت بازی ۲ سال، با اولویت تمرینات مربوط به قدرت جهت بررسی افزایش قدرت و گروه تمرینی سوم(۲۰= n) با میانگین سنی ۲۱ سال، قد ۱۸۷ سانتیمتر، شاخص توده بدنی ۱۰۹ کیلوگرم و مدت بازی ۴ سال، با اولویت تمرینات مربوط به توان جهت بررسی افزایش توان، به تمرینات RT پرداختند. نتایج نشان داد، عوامل قدرت و توان در گروه اول افزایش معنی‌داری(۰۵/۰> P) داشت، ولی شاخص توده بدنی در این گروه افزایش معنی‌دار نداشت. همچنین قدرت و توان در گروه دوم و توان در گروه سوم افزایش معنی‌داری(۰۵/۰> P) داشت. شاخص توده بدنی در گروه‌های دوم و سوم نیز افزایش معنی‌دار داشت. افزایش قدرت و توان در گروه اول در زمان کوتاه‌تری به نسبت گروه‌های دوم و سوم به دست آمد که به نظر می‌رسد به دلیل سن کم تر آن‌ها باشد. نتایج این تحقیق نشان داد، یک برنامه تمرینی RT اولویت‌بندی شده می‌تواند نتایج مطلوبی از نظر عوامل مورد بررسی توان، قدرت و شاخص توده بدنی منجر شود(۸۶).
«تاد شیپه»^[۶۲] و همکاران(۲۰۱۰)، معادلات پیش‌بینی تأثیر استفاده مشترک باند الاستیک و مقاومت وزنه آزاد در حرکات پرس سینه و اسکات را مورد بررسی قرار دادند. هدف از این مطالعه تعیین طول باند الاستیک برای تعیین میزان کشش و مقاومتی خواهد بود که به وزنه‌ای متصل است که در حرکات پرس سینه و اسکات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
۵ باند الاستیک با ضخامت‌های متفاوت انتخاب شدند. به تدریج وزنه‌های مختلف به آن‌ها متصل شد، در حالی که میزان کشش هر باند بعد از اتصال به وزنه، ثبت شد. برای هر دو روش تمرین پرس سینه و اسکات میزان همبستگی ۹۶۲۳/۰ بود. این نتایج نشان داد بین نوع ورزش و ضخامت باند الاستیک انتخابی همبستگی وجود دارد(۸۵).
۲-۴- جمع‌بندی
دامنه استفاده از روش‌های مختلف تمرینی در ورزش بسیار گسترده است و استفاده از هر شیوه تمرینی اطلاعات خاص مربوط به آن تمرین را می‌طلبد و هر یک از روش‌های تمرینی برای تقویت فاکتورهای خاصی به کار گرفته می‌شوند. تا به امروز مطالعات زیادی برای یافتن روش تمرینی برای بهبود توان انفجاری، قدرت عضلانی، چابکی و انعطاف‌پذیری صورت گرفته است. بهره‌گیری از روش‌های تمرینی مناسب برای بهبود عوامل حرکتی و جسمانی مرتبط و مؤثر در ورزش‌ها دغدغه محققین، مربیان و ورزشکاران بوده است. این موضوع درخصوص برخی عوامل نظیر توان از دو فاکتور قدرت و سرعت بهره می‌برد، بیشتر به چشم می‌خورد. استفاده از برنامه تمرینی الاستیک مقاومتی برای تکواندوکاران یک روش تمرینی جدید محسوب می‌شود و قاعدتاً ابهامات بیشتری را نیز در خصوص میزان اثر آن بر بهبود عوامل مرتبط با تحقیقات دارا می‌باشد، از سوی دیگر مطالعات کمتری نیز در این خصوص بر روی تکواندوکاران نوجوان صورت گرفته است. بنابراین با توجه به مطالعات انجام شده و وجود اختلاف در نتایج گزارش شده پژوهش‌های اندک بر روی تکواندوکاران نوجوان، این موضوع همچنان جای بحث و بررسی دارد. بنابراین هدف از پژوهش حاضر بررسی آثار برنامه تمرینی الاستیک مقاومتی بر برخی عوامل تن‌سنجی و فیزیولوژیکی تکواندوکاران نوجوان می‌باشد.
جدول ۲-۱- خلاصه پیشینه پژوهش

نویسنده – سال
عنوان
آزمودنی
نتایج

جاکوبسن و ساندرس(۲۰۰۸)

اثر تمرین مقاومتی الاستیکی(ERT) و تبدیل ضربه سرعتی خاص در تکواندو

۲۰ تکواندوکار نوجوان

نتیجه‌گیری شد که گروهی که در تمرینات الاستیک مقاومتی شرکت کرده بودند در مقایسه با کسانی که تمرینات معمولی انجام می‌دادند ۷ درصد بیشتر بهبود عملکرد داشتند.

حریری دلبستگیِ معاصران خود را به چنین شکلهایی [از بیان مطالب] می‌دید، وی همه آن‌ شکل‌ها را از کار و اثر خود، نفی نکرد، بلکه آنها را به خود اختصاص داد البته در برخی از جاهای مقاماتش، تا اثبات‌کند که از جهت هنر و مهارت [در این کارها] از دیگران کمتر نیست بلکه اگر اراده‌ کند که از این بازیهای جادویی استفاده‌کند از همه معاصرانِ خود جلوتر [و بالاتر] است. حتی در مورد چیستان و معماها، وی تلاش کرد که بعضی از مقامه‌هایش را به این موضوع اختصاص دهد تا اینکه به ادیبان نشان دهد که هر اندازه از این مجسمه‌ها و شکلها را که بخواهد می‌تواند در همه قالبهای بیان بریزد و شکل بدهد.
سپس کم‌کم او به وجود معمولی و طبیعت خودش برمی‌گردد و اینجاست که از آن بازیها و تمرین‌ها روی‌گردان می‌شود و به هوش و تفکر اثرپذیر خود برمی‌گردد درنتیجه، عنان آن را در دست می‌گیرد و اُسلوبی آزاد و به دور از این بارهای سنگین ارائه می‌کند. آنگاه اثر او را می‌خوانیم و به ناگاه می‌بینیم که در مقابل زیباترین ساختارهای جدید که عربها در دوره‌های میانه توانسته‌اند بیافرینند، قرارگرفته‌ایم.
اینگونه ساختارها بر آوردن سجع و سخت‌گیری در استفاده از آن استوار است، از آنجایی که آن روش، یک اسلوب عمومی در نویسندگی بوده است. البتّه این روش، مراحل و منزلگاه‌هایی داشته است، یکبار پیچیدگی‌هایی به آن اضافه شده است و بار دیگر همه آن پیچیدگی‌ها از آن دور گشته و بار سوم، حالتی متوسّط و میانه داشته است.
حریری در سجع خود، در مقابل انواع زیبایی‌های بدیع مخصوصاً جناس، سر تسلیم فرود آورده است. امّا]جناس او[ سنگین نمی‌باشد. چرا که او می‌دانست که چگونه درونِ ]دیگران[را شاد گرداند و سینه‌ها را بگشاید و به آن خوشحالی بخشد. در وجود او هوش و احساسی در مورد کلمات و لغات وجود داشت که باعث این شده بود که هر کمبود و سختی‌ای را از مقابل کارش کنار بزند. در نتیجه، وقتی که آن را می‌خوانی، احساس می‌کنی که با آن ارتباط خوبی پیدا کرده‌ای و او یک رابطه دوستانه میان تو و خودش ایجاد کرده است. این مسأله دلیلی ندارد جز اینکه]حریری[ می‌دانست که چگونه کلمات خود را برگزیده و آنها را گلچین کند، به شکلی که همانطور که نغمه‌ها و آهنگ‌های صادر شده از آلات و وسایل مختلف موسیقی با هم هماهنگ می‌شوند، مجموعه‌های او هم، با هم جور و موافق شوند.
در حقیقت، مقامات حریری از این جهت بر هر آنچه که دوره‌های میانی برای ما بر جای گذاشتند برتری دارد و از نظر زیبایی الفاظ، صاحب خود را به قله کوه رسانید و ادبا و نقدکنندگان در مقابلِ آن بهت زده ماندند از آنجایی که در اسلوب آن، یک شادابی و طراوت قاطع یافتند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

این شادابی به این لباس نورانی و زیبای سجع که نقصی در آن نمی‌بینیم بر می‌گردد و ذوقی بلند آن را به صورت مفصّل بیان کرده و تکه‌تکه نموده و نقش و نگار داده است. وی می‌دانسته است که چگونه، یک کلمه را در کنار کلمه‌ای دیگر بگذارد و چگونه یک لفظ را در کنار لفظِ شبیه به آن محکم کند، انگار که او نوازنده گیتار است.
چنین گفته‌اند که او از سال ۴۹۵ تا سال ۵۰۴ هجری به مدت نه سال این اثر بی‌نظیر را تألیف کرده است که این در مقابل آن زیبایی‌ها و نوآوری‌ها که او از خود بروز داده است مدت زیادی نیست. او این اثر را منتشر نکرد تا دانش‌پژوهان جهان اسلام، برایش مزاحمت ایجاد کنند و به همین نحوی که مردم در زمان ما در مقابل درِ خانه‌های هنرپیشه‌های معروف، وقتی که شخصاً ظاهر می‌گردند، تجمّع می‌کنند، در مقابل در خانه او هم تجمّع کنند.
با وجود این که در مقدّمه کتابش اظهار داشته است که آن را به آیات قرآن و کنایات زیبا و مَثَل‌های عربی و لطیفه‌های ادبی و معمّاهای نحوی و فتواهای لغوی و رساله‌های نوآور و خطبه‌های آراسته شده، زینت داده و نگاشته است؛ با همه این مسائل، نویسندگی در نزد او دشوار نشده است و او را به سمت جاهایی شبیه تونل‌های تاریک نکشانده است، بلکه با چابکی و مهارتِ یک ادیب به آن کار ادامه داده است. ادیبی که به کار و حرفه‌اش عشق می‌ورزد و بر رموز آن آگاه است و آن را در این اسلوب جذّاب منتشر کرده است، اسلوبی که در ساختن آن، از تفکّر سریع و هوش خود کمک گرفته است.
ما این سرعت را فقط در الفاظی که از ذهن او بیرون می‌ریزد و او بهترین، محکم‌ترین، دقیق‌ترین و درست‌ترین آنها را انتخاب می‌کند، نمی‌بینیم؛ بلکه آن را در یک چیز مهم که آن شکفتن ذهن او به وسیله‌ شوخی و مزاح است هم ملاحظه می‌کنیم. تا آنجایی که اگر بگوییم که وی اسلوب مقاماتش را با یک روح شوخی و بذله‌گویی آراسته است، مبالغه نکرده‌ایم.
این روح در قسمت‌های مختلفی از مقامات او حاکم است، بخصوص در آنجایی که ابوزید با همسر یا پسرش نمایان می‌گردد و با یکی از آنها شروع به دعوا و ستیزه می‌کند در حالی که حقیقت خود را مخفی نگه می‌دارد و مشکل را به نزد قاضی یا حاکم یا رئیس پلیس برده و مطرح می‌کند تا او میان آنها داوری کند و مشکل را برطرف سازد.
این روح فکاهی و شوخی در مقامه سیزدهم که مقامه «بغدادیّه» نام دارد، آشکار است در این مقامه، أبوزید پیرزنی را می‌بیند که کودکانی به دنبال او راه می‌روند و به خاطر یتیمان از دیگران درخواست کمک می‌کند و از بخت و اقبال خود گله‌مند است و برای خانواده و شوهر خود می‌گرید. شوخی و مزاح در مقامه سی‌ام که مقامه «صوریّه» است به قوی‌ترین شکل متجلّی می‌گردد. در این مقامه می‌بینیم که حارث‌بن همّام شاهد عقد نکاح یکی از دامادهای آل ساسان که اهل سئوال و گدایی بودند، بوده است و خطبه عقد را شیخ بزرگوارشان، أبوزید سَروجی قرائت می‌کند، که به این سبک خوانده شده است:
«حارث بن همّام حکایت کرد و گفت: از شهر بغداد به سوی شهر صور، حرکتی را آغاز کردم. سپس هنگامی که در آنجا اقامت کردم صاحب عزّت و مقام و یک زندگی شیرین و آرام شدم و مالک بارهای بلند کردنی و فرودآوردنی؛ همانند اشتیاق بیمار به طبیبان، و آرزمند شدنِ فردی بخشنده به یاری دیگران، به رفتن به سوی مصر، مشتاق شدم و علایق ثبات و پایداری در آنجا را از خود دور ساختم و موانع اقامت را تکان دادم و ریختم و بر پشتِ راه، برهنه سوار شدم و مانندِ شتافتن شترمرغی، به سوی آن شهر شتافتم. هنگامی که بعد از تحمّلِ رنج و خستگی و نزدیک شدن هلاک و نابودی، وارد آنجا شدم، مانند حرص و طمعِ فردی مَست به خوردنِ شراب صبحگاهی و یا خیره شدنِ فرد به دمیدن صبح به]اقامت در[ آنجا حریص شدم. در این حین که در آنجا گوش می‌کردم و اسبی چموش، زیر پایم بود، ناگهان بر روی اسب‌هایی که موی کوتاهی داشتند، گروهی را دیدم که همچون چراغ‌های شب بودند. در این هنگام بود که برای برخوردار شدن از جاهای خوش آب و هوا، در مورد آن گروه و سمت و جهتِ حرکتشان، سئوال کردم. و ]آن‌ها[ گفتند: امّا این گروه، گواهانِ عقدِ نکاح هستند و مقصدشان ]عقدِ[ نکاحی است که می‌خواهند به آن گواهی دهند. در این موقع بود که نشاطِ آغاز جوانی، مرا به این سمت کشاند که همراه پیشی‌گیرندگان، به راه بیفتم تا با شیرینیِ برداشتنِ خوشه‌هایی که در وقت درو بر زمین می‌افتد، به پیروزی دست یابم و حلوای سفره را به دست آورم. تا اینکه]بالأخره[ پس از تحمّل رنج و سختی، به خانه‌ای رسیدم که بلند بود و آستانه‌ای بلند و فراخ داشت و به ثروت و شرف و رفعتِ سازنده آن ، گواهی می‌داد. هنگامی که از پشت اسب پایین آمدم و گام‌هایمان را برای وارد شدن به آنجا، جلو انداختیم، دالان باریکِ آن را دیدم که با لباسهای کهنه و پاره و زنبیل‌های آویخته‌ای که گدا غذای خود را در آن می‌گذارد، پوشانیده شده بود و در آنجا شخصی بر روی فرشی، بالای سکّویی نرم و لطیف، نشسته.]با دیدن چنین اوضاع و احوالی بود که[ عنوانِ این نامه و منظرِ این سخن نغز و کم نظیر، مرا به شک انداخت و فال گرفتن با آن چیزهای نحس، مرا به این سمت فراخواند که قصدِ جانب آن فردی را کنم که در آنجا نشسته بود.]پس از آنکه نزدش رفتم[ او را به دگرگون کننده تقدیرها سوگند دادم که مرا از این امر که«صاحب آن خانه کیست؟» آگاه سازد. گفت: مالک معیّن و صاحبِ مشخّصی ندارد. همانا آن]جا[ محلّ اجتماعِ گدایان و دریوزه کنندگان است و محلّ ورودِ شقشقه‌کنندگان و کسانی است که فضایل صحابه را می‌خوانند. با خودم گفتم: «از سیر و حرکتِ گمراهانه خود با آن گروه، و خشک و بی‌حاصل شدنِ چمنزارم، پشیمانم.» و فوراً قصد بازگشتن را کردم. امّا برگشتن فوری و بازگشتن بدون همراهی با فردی دیگر را زشت شمردم. به همین خاطر -در حالی که غصّه‌ها را جرعه‌جرعه می‌نوشیدم-همانند وارد شدن گنجشکی به قفس، به آن خانه وارد شدم. ناگهان دیدم که در آنجا، تخت‌هایی آراسته به نقوش و فرش‌هایی گسترده و بالشهایی منظّم چیده شده و پرده‌هایی جمع شده و نزدیک به هم دوخته شده، قرار گرفته است. سپس، دامادی]به آنجا[ روی آورد که درونِ لباس خود، با ناز وخرام راه می‌رفت و در میانِ چاکرانش، می‌خرامید. سپس هنگامی که نشست-درحالی که چنین به نظر می‌رسید که گویی«ابن ماءالسّماء» است- بانگ زننده‌ای از جانبِ خویشاوندان شوهر، فریاد زد که: «سوگند به حرمتِ ساسان، استادِ استادان و پیشوایِ گدایانِ تیزچنگ، که این عقدِ مُعظَّم را در این روز روشنِ چراغانی شده، هیچ‌کس جز آن فردی که جولان کرده و شهرها را پیموده باشد و در گدایی جوان بوده و به پیری رسیده باشد، نمی‌تواند ببندد!» در این هنگام بود که آنچه به آن اشاره شده بود قوم و خویشِ آن داماد را شگفت‌زده کرد و]به دنبالش[ اجازه احضارِ آن کسی را که به او اشاره شده بود، به او دادند. در این موقع، پیرمردی که گردش روز و شب، قامتش را منحنی ساخته و صبحگاه و شبانگاه، درختش را سفید کرده بود، ظاهر شد.]و به دنبال ظاهر شدن آن پیرمرد[ آن جماعت ، یکدیگر را به آمدنش بشارت دادند و در استقبال کردن از او، پیشی گرفتند. سپس هنگامی که روی فرش و متکّایش نشست و هیاهوی آن جماعت، به خاطر هیبت و شکوهش، آرام گرفت، به مَسندش نزدیک شد و سیبیل خود را با دستش مالید. سپس گفت: «سپاس آن خدایی را که آغاز کننده نیکویی است و به وجود آورنده عطا و بخشش،]خدایی که[ با خواستن چیزی از او، به او تقرّب می‌جویند و برای تحقّق یافتن‌ آمال و آرزوها به او امید می‌دارند. و خدایی که زکاتِ اموال را واجب گردانیده و ازمأیوس برگرداندنِ گدا و خواهنده، بازداشته و منع کرده است و به یاری کردنِ درمانده، تشویق نموده و به اطعامِ گدا و نیازمندی که برای دریافتِ بخشش، پیش می‌آید ولی]چیزی[ درخواست نمی‌کند، دستور داده است و بندگان مقرّب خود را در کتابِ آشکارش توصیف نموده و در حالی که راستگوترینِ گویندگان است، گفته است: «و آن کسانی که در اموالشان، برای گدا و خواهنده و محروم، حصّه و نصیبی معلوم و مشخّص وجود دارد.» او را به خاطر رزق و روزیِ گوارایی که]به ما[ ارزانی داشته است، می‌ستایم و از شنیدنِ دعای بدون نیّت، به او پناه می‌برم و شهادت می‌دهم که هیچ خدایی جز او نیست، یکتایی که هیچ شریکی ندارد، و خدایی که به مردان و زنانِ صدقه دهنده پاداش می‌دهد و«ربا را نابود می‌سازد و]پاداشِ[ صدقه‌ها را دو چندان می‌کند» و شهادت می‌دهم که محمّد(ص) بنده مهربان و فرستاده بزرگوارِ اوست و او را برانگیخته است تا تاریکیِ کفر را با روشناییِ اسلام منسوخ کند و حقِّ فقرا را از أغنیا بگیرد. و او- که درود و سلام خداوند بر او باد-]کسی است که[ با فقیر و مسکین مدارا کرده و بالهای]تواضعِ[ خویش را در برابرِ فرد خاضع و متواضع فرود آورده است و حقوق و حصّه‌ها را در مورد اموالِ ثروتمندان، واجب گردانیده و آنچه را که در مورد تهیدستان بر ثروتمندان واجب می‌شود، آشکار کرده است. درودِ خداوند بر او و برگزیدگان و یارانِ مهربانش از اهلِ صُفّه باد، درودی که او را از قُرب و نزدیکی به خداوند، بهره‌مند سازد. امّا بعد؛ همانا خدای بلندمرتبه، سنّت ازدواج را فرض گردانیده است تا عفّت پیشه گیرید و تناسُل و توالُد را سنّت نهاده، تا دو چندان شوید و]حتّی[ خداوند پاک، برای اینکه همدیگر را بشناسید، فرموده است:«ای مردم، همانا ما شما را از یک نر و یک مادّه آفریدیم، و شما را به صورت قبایلِ بزرگ و کوچک درآوردیم تا یکدیگر را از هم بشناسید.» و این مرد، أبوالدّرّاج (اهل جنب و جوش و سعی فراوان در گدایی کردن) است، بسیار وارد شونده پسرِ بسیار خارج شونده، دارنده صورتی مانندِ صورت فردی بی‌حیا و دروغی روشن و آشکار و دارنده زوزه سگ و بانگ و فریاد و گرانجانی و پافشاری و سماجت، که از زنِ بد دهن و زبان‌‌درازِ خاندان و نیشتر زننده و خوارگرداننده شوهرِ خود، قَنْبَس، دخترِ أبوالعَنْبَس، خواستگاری می‌کند، آن هم به خاطر تهیّه لحافی برای این عروسی که در این کار، پافشاری داشته است و همچنین به خاطر افراطِ آن عروس در رفتن به دنبال کارهای بد و پَست و شتابش در معاش و گذرانِ زندگی و برخاستنش به هنگامِ مخاصمه که]همه و همه[ به این داماد رسیده است ]و گریبانگیرش شده[.
]دامادی که[زنبیل و سبد گدایی و عصا و ردای گدایی‌ای را که زنان بر سر خود می‌گذارند، به همراه قوچی بی شاخ، به عنوان مهریّه به او بخشیده است. بنابراین، همانند زن دادن به افرادی نظیرِ او، به او زن بدهید و ریسمان خود را با ریسمانِ او، پیوند دهید. امّا اگر از فقر و درویشی می‌ترسید، ]یقین بدانید که[ به زودی، خداوند با فضل و احسان خود، شما را بی‌نیاز خواهد گردانید. سخنم را می‌گویم و از خدای بزرگ، برای خودم و شما آمرزش می‌طلبم، و از او می‌خواهم که نژادتان را در مکان‌هایِ اجتماع گدایان و فقرا، زیاد گرداند و جمعتان را از مکان‌های هلاک و نابودی، نگاه بدارد!
هنگامی که آن پیرمرد از خطبه خود فارغ شد و عقد نکاحش را برای داماد محکم کرد، سکّه‌های نقره، پشت سر هم]بر سر عروس و داماد[ فروریخت تا آن اندازه که از حدّ زیاد شدن و زیاد گرداندن هم، گذشت و ]حتّی[ بخیل را]هم[ به ایثارِ]آن درهم‌ها[ واداشت. سپس آن پیرمرد- در حالی که دامن‌های خود را می‌کشید و پیشاپیشِ یارانِ فرومایه‌اش راه می‌رفت- برخاست.
حارث بن همّام گفت: در این هنگام بود که به دنبالش رفتم تا محلّ اقامتِ آن گروه را ببینم و شادی آن روز را کامل کنم. تا اینکه]دیدم[ آن پیرمرد، به همراه آن گروه به طرف سفره‌ای میل کرد که آشپزان، آن را آراسته بودند و همه جهات و جوانب آن، در جمال و زیبایی، نظیر هم بود. سپس هنگامی که هر فردی، در جای خود نشست و شروع کرد به چریدن (خوردن) در چمنزارِ خود، آهسته از میان آن صف گریختم و از میان آن لشکر انبوه فرار کردم. در این موقع بود که از جانبِ آن پیرمرد، نگاه و التفاتی به من رسید، نگاهی که از طریق آن، چشمش به طور ناگهانی به سویم هجوم آورد. سپس گفت: ای رنجیده و آزرده شده، کجا می‌روی؟ چرا همانند معاشرت آن کسی که نیکی و کَرَم دارد معاشرت نمی‌کنی؟ گفتم: سوگند به خدایی که]آسمان را[ طبقه‌طبقه آفریده و آن را از روشنایی پر کرده است که هیچ چیزی را نخواهم چشید و نانِ لواشی را نخواهم خورد، مگر اینکه مرا از این امر با خبر سازی که جای خزیدنِ کودکی‌ات کجا بوده است و محلّ وزیدن باد صبایت از کجا؟]با شنیدن این سخن[ چندین بار، نفس عمیق کشید و اشکش را- در حالی که ریزان بود- روانه ساخت و اشک ریخت و از آن جماعت خواست ساکت بنشینند و گوش فرادهند. و به من گفت: به من گوش فراده:
-محلِّ افتادن سرم(زادگاهم)، سَروج است و در آنجا بود که سیر و حرکت می‌کردم.
-شهری که در آن، هر چیزی را می‌توان یافت و]شهری که[ رونق می‌یابد.
-آب آن از سلسبیل است و صحراهای آن، ]پوشیده از[ چمنزارهاست.
-مردمانش، همچون ستارگانند و منازلشان، در حُکمِ برج‌هاست.
-آفرین بر دمیدنِ بوی خوشِ آن و منظر زیبایش.
-و آن کسی که تپّه‌ها و پشته‌های آن را-آنگاه که برف‌ها آب می‌شود-
-ببیند، خواهد گفت: «بندرگاهِ باغِ این دنیا، سروج است».
-و کسی که از آن شهر، دور می‌شود، آه‌ها و ناله‌ها و هِق‌هِق گریستن خواهد داشت.
-آنچه را که من دیدم- از آن زمان که کفّارِ عجم، مرا از آن شهر دور ساختند-
-نظیر اشکی است که جاری می‌شود و همچون اندوهیست که هرگاه آرام بگیرد، دوباره به حرکت در می‌آید.
-و مانند غم‌هاییست که کارِ سخت و بزرگ آن، در هر روز، حادثه‌ایست آشفته و درهم و برهم.
-و]همچنین آنچه را که من دیدم[ نظیر مقاصدی است که در بالا رفتن]از آن و رسیدن بدان[ گام‌های کوتاه، کج و ناراست است.
-ای کاش، در آن هنگامی که، خارج شدن از آن شهر، برایم مقدّر شده بود، روزِ مرگم هم مقدّر می‌شد.
راوی گفت: هنگامی که شهر خود را روشن و معلوم ساخت و آنچه را که خوانده بود، حفظ کردم، یقین پیدا کردم که او علاّمه خودمان، ابوزید است، هرچند که پیری، او را با بند و زنجیر، بسته بود. به همین خاطر، در دست دادنِ به او پیشی گرفتم و هم کاسه بودن با او را در کاسه پهنش، غنیمت شمردم و در مدّتِ اقامت خود در مصر، پیوسته به سوی زبانه آتشش(سخنانِ آتشینش)، کورمال کورمال راه می‌رفتم و دو صدفِ خود را(گوشهایم را) از مرواریدهای الفاظش پر می‌کردم. تا اینکه کلاغ جدایی، میانمان بانگ زد. و در این هنگام بود که همانند جدا شدن پلک از چشم، از او جدا شدم».
معلوم است که این مقامه به طورکلّی براساس شوخی و بذله‌گویی ساخته شده است و انسان نمی‌تواند جلوی خنده خود را بگیرد وقتی که ابوزید خطبه عقد را شروع می‌کند و در آغازِ آن به فقر و تنگدستیِ عروس و داماد اشاره می‌کند و شروع می‌کند به بیان اینکه خداوند چگونه]مردم را[تشویق کرده به دادن زکات و کمک به محرومان با دادنِ صدقه‌هایشان. و پی‌درپی به تهی‌دستان و حقوقی که بر گردنِ ثروتمندان دارند، ما را متذکّر می‌سازد.
سپس به خطبه یا اصلِ موضوع می‌پردازد و خانواده داماد را به عروس معرّفی می‌کند و گدایی بی‌شرم و حیا را که همچون سگ‌ها زیاد زوزه می‌کشد و فریاد و هیاهو دارد]داماد را[، به آنان تقدیم می‌کند، و از همسرش صحبت می‌کند]عروس[ و از اینکه او هم، از سرشت و طینتِ خود اوست.]با او کاملاً سنخیّت و هماهنگی دارد[ و مهریّه را که همه‌اش از وسایل و ابزار و آلات آن گروه]گدایان[ است ذکر می‌کند. و بی‌درنگ برای آنان دعا می‌کند که نسل آنها]که در آینده نزدیک[ چهار زانو روی سکّوها خواهند نشست و دستانشان را برای گدایی و درخواستِ کمک باز خواهند کرد، افزایش یابد.
در این مسأله شکّی نداریم که این روشِ مزاح و بذله‌گویی در مقامات حریری، یکی از عواملِ مهم در انتشار آن و توجّه مردم به آن در زمانِ او و زمانِ بعد از او بوده است. چرا که آنها در این کتاب، مطالبی یافتند که سرگرمشان می‌کرد و به آنان آرامش می‌بخشید و به آنها کمک می‌کرد که مشکلات زندگی را تحمّل کنند و قسمتی از سختی‌های آن را کاهش می‌داد.
براین اساس ملاحظه می‌کنیم که حریری با مزاح و شوخی‌های خود، قصد این را نداشت که به اصلاحِ درون افراد و تربیت آنها بپردازد، بلکه می‌خواست به بذله‌گویی و شوخی بپردازد و غم و غصّه دیگران را بزداید. پس شوخی‌های او، از تفکّر و ژرف‌اندیشی و تحلیل به دور است. با وجود این مطالب، به هوش و توانایی فکری و قدرت‌ِ ذهنی او ایمان داریم.
قدرت و سرعت ذهنیِ او، تنها در بذله‌گوییِ او مشهود نیست بلکه در ریزش الفاظ و اسلوب‌ها و عبارت‌های برگزیده او هم آشکار می‌شود. گویا او کتاب‌های ادبی را گلچین کرده و از داخل آنها زیباترین ساختارهایی را که یافته، برگزیده است. ساختارهایی که به طرف آنها، حرکت نمی‌کند مگر اینکه به لطفِ صیقلی که به آن می‌دهد و به لطفِ زیورهای صدا و آرایه‌های بدیع که به آن می‌افزاید، از درخشندگی و شفافیّت زیادی برخوردار باشد.
حریری در انتخاب الفاظ و برگزیدن کلماتش، مورد رقابت واقع نمی‌شود و به همین دلیل، مقاماتِ او از نگاهِ دانشمندان گذشته، نوظهورترین اثری است که دوره‌های میانه، بوجود آورده است و به جایگاه والایی دست یافته است و گردنهایی به سمتِ آن بالا رفته‌اند ولی بالاتر از آن قرار نگرفته‌اند، زیرا صاحبِ آن به قلّه‌ای بلند از قلّه‌های هنرِ عرب دست یافت.
ادبا از دوره او تا زمانِ ما، این کتاب را قبله و کعبه خود قرار داده‌اند و نخست از این چشمه سیراب می‌شوند و آن را محترم شمرده و مورد تجلیل قرار می‌دهند و نشانه ادبیاتِ والا را در آن می‌بینند. حریری در این کتاب تنها به اسالیب آراسته شده نثر اکتفا نکرده است بلکه آن را به اسالیب شعر هم زینت داده است و از ابیات و شعرهای کوتاهی که در صفحات آن می‌درخشد و جلوه می‌کند، پر کرده است و بسیاری از حکمت‌ها و نصیحت‌هایی که در تاریکی‌های زندگی، انسان را راهنمایی می‌کند، در آن گنجانیده است.
همه این چیزها، سختی‌ها و مشکلاتِ مقامه را نزدِ او می‌پوشاند، پس او هر بازیِ بلاغی یا شعبده‌بازی لغوی یا فقهی یا نحوی و یا چیستانها و معمّاها که آورده است، اسالیب آراسته شده و دلپذیر او، آن را می‌پوشاند، پس حرکت در نزدِ او متوقّف نمی‌شود بلکه همواره تا دوره ما، از زیبایی الفاظ و ساختارهای او، بهرمند می‌شویم همانطوری که معاصرانِ او و کسانی که بعد از او هم آمدند از آن بهره‌مند می‌شوند و همواره این کتاب را زیباترین میراثِ لغوی که از نویسندگانِ سابقمان به ارث برده‌ایم، به شمار می‌آوریم.
[فصل چهارم]: مقامات مختلف
۱-در طول تاریخ
حریری نخستین کسی نیست که کوشید تا در ساختن مقامه از بدیع‌الزّمان تقلید کند چرا که پیش از او، ابونصر عبدالعزیزبن عمر السَّعدی، متوفّی به سال ۴۰۵ هـ.ق و ابوالقاسم عبدالله بن محمّد بن ناقیا، متوفّی به سال ۴۸۵ هـ.ق هم برای این منظور، تلاش‌هایی نشان دادند.
از ابن ناقیا نُه مقامه ]بر جای مانده و[ به چاپ رسیده است. کسی که آن را می‌خواند می‌بیند که وی، قهرمانِ داستانهایش را شخصی به نام«یَشْکُریّ» قرار داده است ولی راویانِ داستان‌ها، افرادِ مختلفی هستند. این داستان‌ها غالباً پیرامونِ مسأله گدایی است امّا آن زیباییِ کلمات که در اثر بدیع‌الزّمان یا حریری می‌بینیم در کارِ او وجود ندارد، شاید به همین دلیل، در میان مردم شهرتی نیافت.
گویا سرنوشت، حریری را ذخیره کرده بود تا با این هنر، به طرفِ آن قلّه‌ای که انتظارش را می‌کشید، بپاخیزد]و حرکت کند[. به شکلی که کسی را بعد از او نمی‌یابیم که بتواند با آن پرواز کند و اوج بگیرد در اُفقی که خودِ او بدانجا رسیده است. پی در پی و به صورتی آشکار به اثبات رسید که بال‌های ادیبانی که تلاش نمودند از او تقلید کنند از نظر قدرت و استواری به حدّی نمی‌باشد که صاحبانِ آن بتوانند به فضاهای بالایی که او در آن چرخید و در طبقه‌های‌آن به گشت و گذار پرداخت، برسند.]و تا به آن اندازه بالا بروند.[
شاید اوّلین کسی که با اصرار تلاش کرد که از او تقلید کند ابوطاهر محمّد بن یوسف سَرَقُسْطی متوفّی به سال ۵۳۸هـ.ق بوده است . وی از مقاماتِ او(حریری) آگاهی یافت، پس پنجاه مقامه در تقلید]و مقابله با آن[ پدید آورد و فکر و ذهن خود را]در این راه[به زحمت انداخت و دیدگانش را به بیداری واداشت و راه‌هارا در آن بر خودش دشوار نمود چرا که در نثر و نظمِ آن، مسائلی که لازم نیست همچون تعدّدِ قافیه‌ها و مشروط کردن اینکه از دو حرف یا بیشتر باشد را مراعات کرد. راویِ خود را منذربن حمّام و قهرمان داستان‌هایش را سائب بن تمام قرار داد، و این مقامات در گذرِ زمان از بین رفته و به دست ما نرسیده است.
در همان تاریخ می‌بینیم که زمخشری مقاماتی را تألیف می‌کند که همه آن، پیرامون پند و اندرز است و راوی و قهرمان در آن وجود نداردبلکه با مخاطب قرار دادنِ نَفْس، آن را آغاز می‌کند و همواره با یادآوری آخرت]دیگران را[ نصیحت می‌کند و نفس را از]توجّه به[ شهوات باز می‌دارد. به ویژه اینکه راه درستی را که به سوی رستگاری در ]استفاده کردن از[ نعمت‌های الهی و خشنودی او رهنمون می‌شود، بپیماید. چنین به نظر می‌رسد که در ذهن او، این اندیشه که از مقامات حریری تقلید کند، وجود نداشته است. چرا که او چنین می‌گفت:

اُقْسِمُ بِاللهِ وَ آیاتِهِ

وَ مَشْعَرِ الْحَجِّ وَ میقاتِهِ

محققان اهل­سنت می­گویند:«این حدیث بى‏نهایت ضعیف است و به احتمال قوى جعلى است؛ زیرا با حدیث جابربن­عبداللّه­انصارى که از قول پیامبر ، صحابه را از رفتن به نزد یهودیان و سوال از آن­ها باز می­دارد، در تعارض است».^[۲۰۹]
عبداللّه­بن­سلام از افرادی هست که احادیث ساختگی فراوانی دارد. ابن­سعد معتقد است که او براى جلب‏نظر عموم مردم، به نقل روایات نبوى مى‏پرداخت تا منزلت علمى خود را موجه جلوه دهد.^[۲۱۰] او برخى اوصاف موجود در پیامبر را بر مى‏شمرد و آنگاه مى‏گفت: «من این اوصاف را درباره وى در تورات یافته‏ام»،^[۲۱۱] همچنین مدعى بود که داناترین یهودیان نسبت به کتابهاى پیشینیان است.^[۲۱۲]
احادیثى چند در وصف او نقل شده است که عمده­ی آن­ها ضعیف الاسناد و بى‏اعتبار است.^[۲۱۳] عبداللّه­بن­سلام در حمایت و تأیید حکومت و سلطنت معاویه جدّ و جهدی تمام داشت و سعی داشت با عملی کردن خواسته‌های معاویه به جایگاهی دست یابد و در این باره تا آن جا پیش رفت که به درخواست معاویه همسرش “ارینب” را که در زیبایی ضرب المثل بود، طلاق داد تا به پیشنهاد معاویه با دختر او ازدواج کند؛ امّا به زودی دریافت که فریب خورده و قصد معاویه از این پیشنهاد، تزویج همسر او برای یزید است.^[۲۱۴]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

او چون دیگر علمای اهل­کتاب در صدد جلب رضایت دستگاه حکومتی بود. همچنان که گذشت او تا جای برای رضایت معاویه جلو می رود که برای رسیدن به مقاصدش، همسر خود را طلاق داد.
در افکار و گفتار یهودی او همین بس که خودش نسبت به این امر اعتراف داشته و خود را داناترین یهودیان می­داند.^[۲۱۵]
رجالیون او را مجهول دانسته، ولى گفتند که ابن­داوود او را در باب نخستِ رجال خود مطرح کرده، و این نشانگر اعتماد او بر این راوى است؛ ولى این مطلب از دید دیگران نقد شده است چون ابن­داوود راویان فراوانى را در باب نخستِ کتاب خود ذکر کرده، ولى در باب دوم به جرح آنان پرداخته است. سپس مرحوم مامقانى با توجه به روایتى که در شرح ابن­ابى­الحدید بر نهج­البلاغه آمده، به تضعیف این راوى تمایل پیدا مى‏کند.^[۲۱۶]
مضمون روایت مطرح شده چنین است: که چون مردم با حضرت على بیعت کردند، حضرت کسی را به دنبال گروهى فرستاد و آنان را به بیعت فرا خواند. به ایشان عرض شد، به دنبال حسان­بن­ثابت، کعب­بن­مالک و عبد­الله­بن­سلام نمى‏فرستى؟ حضرت پاسخ داد: به کسى که به ما حاجت ندارد، حاجتى نداریم. ^[۲۱۷]
وجود سخن علی­بن­ابی­طالببر موضع­گیری قاطع اهل­بیتدلالت می­ کند.
۳-۱-۳-۵-ابوهریره (۵۸ ه ق)^[۲۱۸]
در مورد اسم هیچ یک از صحابه­ی قبل از اسلام مانند اسم ابوهریره اختلاف نشده است. تا کنون هیچ کس ادعا نکرده که اسم حقیقی او را می داند^[۲۱۹].
در مورد اسم او و پدرش چهل و چهار نظر وجود دارد که در کتاب استیعاب و تاریخ ابن عساکر آمده است. ^[۲۲۰]
ابن­حجر چنین آورده است:
« اگر موارد اختلافی در نام خود او را با موارد اختلافی نام پدرش به طور ترکیبی در نظر بگیریم به دویست و چهل و هفت احتمال خواهیم رسید. البته این اختلاف در نام برای ما مهم نیست آنچه اهمیت دارد این است که آیا این اختلاف، در حقیقت نشانه­ی اختلاف در نامگذاری است یا نشانه­ی ناشناس بودن او؟ آیا این ناشناس بودن، به امر خطرناکی اشاره دارد که در ورای آن، امر خطرناک تری نهفته است، یا مانند اختلافی استکه در ثبت اسامی دیگر راویان وجود دارد؟»^[۲۲۱]
ابوهریره در مورد کنیه­ی خود چنین گفته است:
به ابوهریره گفتم چرا کنیه تو را پدر گربه گذاشتند؟ پاسخ داد: من گوسفندان خاندان خویش را می­چراندم وگربه­ای کوچک نیز داشتم؛ در شب آن را بر روی درختی می­نهادم و در روز آن را با خود برده با او بازی می­کردم؛ به همین دلیل کنیه من را ابوهریره گذاشتند. در صحیح بخاری روایت آمده است که رسول­خدا به او گفتند: ای ابوهرّ (پدر گربه). ^[۲۲۲]
ابوهریره زندگی خود را اینگونه به تصویر می­کشد:
در حال یتیمی بزرگ شدم و در حال فقر هجرت کردم و در مقابل غذای شکمم و کفش پایم کارگری دخترغزوان را می­کردم؛ وقتی که ایشان در جایی ساکن می­شدند برایشان هیزم جمع می­کردم و وقتی که حرکت می­کردند برای شترانشان آواز”حداء”می­خواندم. ^[۲۲۳]
در مورد صفات شخصیتی ابوهریره گزارش­های بسیاری وجود دارد که ما به مختصری از آن اکتفا می­کنیم.
محمود ابوریه کتابی را در مورد ابوهریره نگاشته است که نام آن را شیخ مضیره گذارده و علت این نامگذاری را می­توان در کتاب ثعالبی «ثمارالقلوب» پیدا کرد. او به این مطلب اشاره می­ کند که ابوهریره در بین ایشان به شیخ مضیره معروف است؛^[۲۲۴]زیرا که به مضیره (نوعی غذا) بسیار علاقمند بوده است.
او پشت سر علی نماز می­خواند و بر سرِ سفره­ی معاویه غذا می­خورد و از جنگ کناره می­گرفت و می­گفت: نماز پشت سر علی کامل­تر است و غذایِ سر سفره­ی معاویه چرب تر، و دوری از جنگ برای حفظ جان بهتر.^[۲۲۵]
او فردی بسیار شکم­باره بود به طوری که از او گزارش­هایی وجود دارد که ابوهریره دور خانه می­چرخید و می­گفت: وای بر من از شکمم؛ اگر او را سیر کنم دل درد می­گیرم، و اگر او را گرسنه نگاه دارم به من فحش می­دهد.^[۲۲۶]
«ابوهریر فردی بود که از یک سو در شهرت یافتن، استعداد و توانایی عجیبی داشت و همین امر او را بر آن داشت که آموزه ها و احادیث کعب را فراگیرد؛ و از سوی دیگر تلاش می­کرد برای سیر کردن شکم خود لقمه نانی پیدا کند. حاکم پس از اشاره به اختلاف در نام او گفته است او از کسانی بود که به خاطر سیر کردن شکمش همواره، همراه پیامبر بود».^[۲۲۷]
او علاوه بر شکم­بارگی، فردی بدگو نیز بوده، زیرا در روایات از او آمده است که وقتی معاویه به او پول می­داد ساکت بود و وقتی پول نمی­داد از او بدگویی می­کرد.^[۲۲۸]
روایت شده است که او با بچه­ها در راه غذا می­خورد و بازی می­کرد؛ وقتی که در مدینه امیر شد سخنرانی می­کرد و می­گفت: خدا را شکر که دین را استوار ساخت و من را امام کرد و بدین وسیله مردم را می­خنداند، وی در هنگام امارتش بر مدینه راه می­رفت و همین را می­گفت؛ و در بازار راه می­رفت و وقتی به کسی می­رسید که جلوی او راه می­رود با پایش به زمین می­زد و می­گفت: راه را باز کنید؛ امیر آمده است (مقصودش خودش بود).^[۲۲۹]
او در ماه صفر سال هشتم هجری (زمان جنگ خیبر) اسلام آورد و رسول­خدا درسال دهم هجری از دنیا رفتند؛ این مدت حدود سه سال است؛ به طور طبیعی ابوهریره تمامی این مدت را در حضور رسول­خدا نبوده است؛ بلکه باید اشاره کرد که بنابر روایات، او در جنگ موته نیز شرکت داشته است.^[۲۳۰] پس به طور قطع فواصل زمانی گوناگونی در این سه سال نزد پیامبر نمی توانسته، حضور داشته باشد.
با این تفاصیل او مردی­ است که کمتر از ۲۲ماه نزد رسول­خدا بود اما بیش از ۵۳۷۴ روایت از ایشان نقل کرده است؛^[۲۳۱] یعنی مردی با بیش از هشت روایت برای هر روز از روزهای حیات رسول­خدا، اگر روایات اهل سنت از او را، با روایات ایشان از امیرمومنان که از زمان کودکی به همراه رسول­خدا بود و تا آخرین لحظات از ایشان جدا نشد، مقایسه کنیم به مقام علمی او پی می­بریم. زیرا اهل سنت از امیر مومنان تنها ۵۳۶ روایت نقل کرده ­اند^[۲۳۲].
یعنی اگر بخواهیم تنها از زمان بعثت رسول­خدا میانگین بگیریم می­ شود، هر صد روز شش روایت.
ابوهریره جزء صحابه رسول­اکرم محسوب می­ شود و سابقه دینداری در مذهب اهل­کتاب را ندارد؛ اما سابقه شرک به خداوند را دارد. روایات بسیاری وجود دارد که ابوهریره خلوت گزینی های بسیاری با کعب­الاحبار داشته^[۲۳۳] و از شاگردان او محسوب می­ شود.
ابوریه در این خصوص آورده است، از زمانی که ابوهریره فرمانداری بحرین را پذیرفت کعب­الاحبار او را زیر پر و بال خود گرفت و ازطرفی وجود دروغهای کعب­الاحبار میان مردم اسباب توجه مردم به او را فراهم آورد و در این بین ابوهریره چون کعب را مورد توجه بسیاری از مردم دید او هم به سوی کعب شتافت تا از او دانش فرا بگیرد.^[۲۳۴]
این درحالیست که اهل­سنت او را به عنوان مهم­ترین شاگرد رسول­خدا می­دانند، به طور طبیعی اگر کسی شاگردی رسول­خدا را نموده باشد دیگر محتاج شاگردی یهود و نصاری و مطالعه کتاب­های ایشان نخواهد شد؛ آن­هم ابوهریره­ای که روایات بسیاری از رسول­خدا نقل کرده است؛ طبیعتاً او باید روایات رسول­خدا را در نهی از خواندن کتاب­های انبیای گذشته^[۲۳۵] شنیده باشد.
در گزارش­ها آمده است که روزی ابوهریره به نزد کعب آمد در حالیکه کعب در بین گروهی نشسته بود تا از او سوال کنند. پس کعب از او سوال کرد که چه می خواهی؟ پاسخ داد: آگاه باش که من کسی از اصحاب رسول­خدا را نمی­شناسم که از من بیشتر روایت حفظ کرده باشد؛ کعب گفت: آگاه باش که جوینده­ی هر چیزی، از آن سیر می­ شود مگر جوینده علم یا جوینده­ی دنیا؛ ابوهریره گفت: تو کعب هستی؟ کعب گفت: (آری) تو برای همین چیز، به نزد من آمده­ای.^[۲۳۶]
از مکالمه کعب با ابوهریره برمی­آید که این اولین ملاقات آن دو با هم است. نکته جالب اینجاست که بعد از رد و بدل کردن کلاماتی ساده، ابوهریره حدس می­زند که او کعب­الاحبار است، در واقع نوعی تکریم علم او می­ کند؛ به این معنا که وصف او را شنیده است و امروز آن وصف را در این فرد یافته و برای همین بدون معرفی، خودش او را شناسایی می­ کند.
انتهای داستان نیز با غیب­گویی کعب مواجه هستیم. کعب با اطمینان از نیت قلبی ابوهریره خبر می­دهد.
داد و ستدهای علمی بین کعب­الاحبار و ابوهریره نکته ای قابل توجه است.
ابوهریره گفت: به طور رفتم و در آنجا کعب­الاحبار را دیدم و با او نشستم، پس او برای من از تورات روایت کرد و من برای او از رسول­خدا.^[۲۳۷]
این روایت ارتباط این دو نفر را اینگونه به تصویر می­کشد که ابوهریره شیفته­ی کعب­الاحبار بوده و با تحقیقاتی که خود ابوریه انجام داده به این نتیجه رسیده، کعب­الاحبار با زیرکی، تسلط کامل بر ساده­لوحی ابوهریره پیدا کرده و او را تحت تأثیر خود قرار داده و از طریق او خرافات را وارد دین اسلام ساخت.^[۲۳۸] کعب در تأیید ابوهریره از گفتن هیچ حرفی فروگذار نمی­کرد، وی در مورد ابوهریره گفته است، ندیدم شخصی تورات نخوانده باشد ولی تا این حد به مضامین این کتاب آگاهی داشته باشد.^[۲۳۹]
آقای معرفت در مورد ابوهریره نوشته است که او به دلیل کمی بضاعت علمی مجبور بود به اهل­کتاب مراجعه کند، اغلب احادیث کعب و امثال آنان از طریق ابوهریره رواج پیدا کرده است. وی سخن ابوریه را در تأیید کلام خود آورده است، با این مضمون که کعب­الاحبار با زیرکی ابوهریره را که مردی ساده­لوح بود به استخدام خود گرفت و خرافات را در احادیث جای داد. ابوریه حمایت کعب از ابوهریره را حمایتی هدفدار می­داند.^[۲۴۰]
وجود چنین روایتی ما را متوجه این نکته مهم می­ کند که کعب علاقمند به تورات و مبانی اهل­کتاب بوده است. از آنجا که ستایش کعب از ابوهریره به سبب آگاهی او از تورات است، همین تمجید ها از عواملی است که کعب به وسیله­ آن توانست ابوهریره را در راستای فعالیت­های خویش به خدمت بگیرد. هر چند که شاید تمجیدها واقعیت نداشت، اما توانست ابوهریره را ترغیب کند تا این قابلیت و توانایی غیر واقعی را در خود به واقعیت تبدیل کند. بدین ترتیب کعب، ابوهریره را به خدمت گرفت.^[۲۴۱]
علاقه­ کعب به مضامین تورات و همچنین علاقه­ او به کسانی که تورات را نخوانده، اما از آن آگاهی دارند، ملاک­های سوال برانگیزی می ­تواند باشد.
مواردی از توبیخ او توسط عمربن­خطاب نیز گزارش شده است.
عمر ابوهریره را خواسته و به او گفت:آیا به یادداری وقتی که من تو را والی بر بحرین کردم در حالی که حتی کفش به پا نداشتی؟ حال به من خبر رسیده است که چند اسب را به قیمت هزار و ششصد دینار خریده­ای؟ گفت: ما چند اسب داشتیم که زاییدند و مقداری هم هدیه به ما رسید. عمر گفت: من مقدار حقوق تو و خرجی تو را داده بودم و این مقدار زیادی است؛ پس باید آن را برگردانی، ابوهریره گفت: تو حق این کار را نداری، عمر گفت: قسم به خدا که چنین حقی دارم و پشت تو را هم به درد خواهم آورد. سپس ایستاده و او را شلاق زد تا خونینش کرد.
او می­گفت: من روایاتی را می­گویم که اگر در زمان عمر این­ها را می­گفتم سرم را می­شکستند.^[۲۴۲]
یکی از مسائلی که تمامی علمای رجال اهل سنت بر آن اتفاق نظر دارند، این است که ابوهریره مدلس بوده است و سخنی را که از دیگران شنیده بود را به رسول­خدا نسبت می­داده است. ذهبی در این خصوص می­نویسد: « شنیدم از شعبه که می­گوید: ابوهریره تدلیس می­ کند».^[۲۴۳]
مسلم نویسنده صحیح هم معتقد است که ابوهریره فرقی بین گویندگان حدیث نمی­گذاشت و روایت ذیل را نقل می­ کند:
بسربن­سعید می­گفت: از خدا بترسید و در مورد روایت با دقت پیش بروید؛ قسم به خدا، شما ما را دیدیدکه با ابوهریره می­نشستیم، اما او برای ما روایات رسول­خدا را از کعب و روایات کعب را از رسول­خدا نقل می­کرد.^[۲۴۴]
سرانجام ابوهریره بعد از عمری جعل روایت و نسبت دادن آن به رسول­خدا در سال ۵۸ هجری در حدود هشتاد سالگی در قصر خویش در عقیق از دنیا رفت.^[۲۴۵]
خلاصه
بر اساس روایات نقل شده از ابوهریره می­ شود به این نتیجه رسید که او شخصیت لازم برای اعتماد و اخذ حدیث را نداشته است؛ چرا که هدف اصلی از اسلام آوردن او -البته به اعتراف خودش- سیر کردنِ شکمش بوده است، که ریشه­ای از تفکر و تعقل در آن دیده نمی­ شود. او فردی بوده که هرجا نفع بیشتری ببرد آنجا برایش بهترین جایگاه محسوب می­ شود لذا نماز را پشت حضرت علی می­خواند و غذا را بر سر سفره معاویه.
به نظر چند عامل اساسی، اسباب طرد ابوهریره از ردیف راویان ثقه را فراهم آورد که به شرح ذیل است.
۱ . نداشتن شأن اجتماعی در میان مردمِ هم عصر خودش، طوری که اخبار موجود از شلاق خوردن او خبر می­دهد.

صفحات اینترنتی مرتبط با گردشگری

در سال‌های اخیر رشد بسیار زیادی در بخش‌های گردشگری رسانه‌ها ایجاد شده است؛ بخش‌های غیر‌گردشگری رسانه‌ها با افزایش تعداد کانال‌های ماهواره‌ای تلویزیون سبب می‌شود که انسان‌ها بیشتر نسبت به سایر مکان‌های دنیا اطلاع پیدا کنند.

۲-۹-۲٫ رسانه­های محرک گردشگری

رسانه‌های جمعی و بویژه تلویزیون، به واسطه قابلیت‌ها و کارکردهایی چون اطلاع رسانی، آموزش، سرگرم‌سازی، اقناع، تبلیغ، بسیج عمومی و فرهنگ‌سازی می‌توانند نقش بی‌بدیلی در صنعت گردشگری ایفا کنند. در تحقیقات گردشگری، مطالعه فیلم‌هایی که اطلاعات مربوط به گردشگری را معرفی می‌کنند، حوزه نسبتاً جدیدی است که گاهی اوقات« فیلم محرک گردشگری» نامیده می‌شود؛ چنان که در حال حاضر هم در حوزه دانشگاهی و هم در حوزه صنعت، در حال رشد و توسعه است. طبق ادعای سازمان گردشگری بریتانیا، فیلم‌های محرک گردشگری را می‌توان به عنوان «مسافرت گردشگران به یک مکان یا مقصدی که در تلویزیون، ویدئو یا صفحه سینما به نمایش درآمده است، تعریف کرد» (گریهالت، ۲۰۰۳). فیلم‌ها (در نقش سینمایی خود)، برنامه‌های تلویزیونی و مجموعه‌ها آن قدر مهم و اساسی هستند که بسیاری از مردم، تصمیمات گردشگری و سفر خود را بر پایه آنها قرار داده اند. پژوهشگرانی همچون باتلر، که تأثیر رسانه‌ها را مورد کنکاش قرار داده‌اند، عقیده دارند که اشکال رسانه‌ها برای مدت زمان طولانی بر روی مردم تأثیر گذار است. «نقاشی‌ها میل و رغبت گردشگران را در قرن‌های هجدهم و نوزدهم تحریک می‌کردند تا از مکان‌های خاصی دیدن کنند؛ فیلم‌ها نیز مصادف با ایام مدرن، حس کنجکاوی گردشگران را برمی انگیزانند» ( باتلر، ۱۹۹۰).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

طی سال‌های اخیر، مطالعات جدیدی در خصوص فیلم‌های محرک گردشگری (مانند موفقیت سه گانه ارباب حلقه‌ها (۲۰۰۳ –۲۰۰۱) انجام شده است (بالاسوبرامانیان، ۱۹۹۴). این حوزه مورد مطالعه– تحت حوزه گردشگری فرهنگی– یک پدیده رو به گسترش جهانی است. در معرض نمایش قرار گرفتن یک شهر، استان یا کشور در یک فیلم، نوعی تبلیغ است که از سوی میلیون‌ها نفر از افراد (گردشگران بالقوه) مورد مشاهده قرار می‌گیرد، مخاطبانی که از طریق گردشگری سنتی نمی‌توانند به آنجا برسند (گریهالت، ۲۰۰۳).
بولان و دیویدسون (۲۰۰۵) با تمرکز بر گذران تعطیلات در ایرلند، درباره انواع مختلف رسانه‌ها و میزان تأثیر هر یک از آنها بر انتخاب مقصد گردشگران، مطالعات و تحقیقاتی را انجام داده‌اند که نتایج یکی از آنها فیلم و تلویزیون و سپس کتاب‌های راهنما و مجلات را به عنوان تأثیرگذارترین ابزار بر تصمیم‌گیری گردشگران در خصوص انتخاب مقصد نشان می‌دهد (رضاقلی زاده، ۱۳۸۹: ۱۸۰-۱۷۷).

۲-۹-۲-۱٫ کتاب­های راهنما

کتاب‌های راهنمای قدیمی^[۳۷] به طور مستقیم و کاملاً مشخص به مسائل تجارب گردشگران طی سفر می‌پرداختند مانند اقامت در هتل، رستوران‌ها و مناطق دیدنی تاریخی و طبیعی مقاصد. این کتاب‌ها حاوی اطلاعات محدودی بودند مانند اینکه چگونه گردشگران، مناطق مشخص را که در نقشه موجود است بازدید کنند.
طی سال‌های اخیر کتاب‌های راهنمای جایگزین^[۳۸] به بازار آمدند^[۳۹]. این کتاب‌های راهنما نسبت به کتاب‌های قدیمی متفاوت می‌باشند که جنبه‌های تفاوت آنها از این قرار است:
اطلاعات آن‌ها شامل اکثر مناطق کشور می‌شود نه فقط نقاط مورد نظر گردشگران
این کتاب‌ها بیشتر به دنبال نقد کردن هستند تا تعریف و تمجید
این کتاب‌ها توجه گردشگران را به مسائل اخلاقی مانند سیاست‌های محلی، منطقه‌ای و یا قوانین دولتی معطوف می‌کنند. مسلماً این کتاب‌ها نسبت به کتاب‌های راهنمای قدیمی بیشتر در جهت گردشگری پایدار حرکت می‌کنند.

۲-۹-۲-۲٫ رادیو

تلاش‌های مربوط به استفاده از تکنولوژی ارتباطی در فرایند توسعه ابتدا با بهره گرفتن از رادیو آغاز شد. هنوز این رسانه ارزان و با انعطاف، بیشتر از سایر رسانه‌ها در پروژه‌های توسعه مورد استفاده قرار می‌گیرد و تقریباً سه چهارم سکنه کشورهای در حال توسعه از رادیو استفاده می‌کنند. پیشرفت رادیو تأثیر چشمگیری در افزایش اطلاعات و آگاهی‌های مردم بالاخص روستائیان در سراسر جهان بر جا گذاشته است. اطلاعات سریع، به موقع و دقیق یک عنصر ضروری برای مبارزه با شایعات یا کاهش امکان بروز خشونت است. رادیو به علت حجم کم، داشتن نیروی اقناع و نفوذ فراوان، نیروی مزیتی و غافلگیر کننده، دامنه انتشار وسیع و قابل استفاده بودن آسان در فرایند توسعه می‌تواند نقش ارزنده‌ای داشته باشد اگر چه معایبی نیز دارد. با توجه به ویژگی‌هایی که برای رادیو برشمردیم این رسانه می‌تواند در روند توسعه پایدار گردشگری نقش بسزایی را ایفا کند. یکی از مهمترین وسایل ارتباطی که در بدو ورود مسافران می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، رادیوهای محلی می‌باشند که این قابلیت را دارند که برای گردشگران داخلی و هم زبان خود در فصول تعطیلات برنامه‌های مفیدی را پخش کنند. چیزی که شاید تا به امروز کمتر به آن توجه شده است و آن هم به دلیل برداشت اشتباهی است که از گردشگری وجود دارد، که آنرا برابر با ورود مسافران خارجی به یک کشور می‌دانند. اگر نگاهی به رادیوهای منطقه‌ای بیندازیم خواهیم دید نقش این رادیوها در جذب گردشگر از سوی کشورهای همسایه بسیار مهم است. از آنجایی که مسافرت‌های منطقه‌ای نسبتاً بیشتر صورت می‌گیرد و همچنین به پول و زمان کمتری نیاز دارد می‌توان از پتانسیل‌های رادیویی منطقه‌ای بیشتر استفاده کرد (موکدی، ۱۳۸۹: ۳).

۲-۹-۲-۳٫ تلویزیون

این رسانه در روند توسعه ملی بسیاری از کشورها نقش اصلی را بر عهده داشته است اما به جز چند مورد محدود، در اغلب کشورها نقش چندان مهمی را در توسعه روستایی ایفا نکرده است. تلویزیون در اثر توانایی‌اش در ارائه اطلاعات همزمان از طریق مجاری شنیداری- دیداری وسیله چشمگیری است.
بطور کلی تلویزیون یک وسیله ارتباط جمعی است که مانند روزنامه‌ها و رادیو دارای جنبه‌های گوناگون خبری، تفریحی و آموزشی است و برای تبلیغات نیز به طرق گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد چون از تصویر سود می‌برد بنابراین در شهرها و روستاها می‌توان از تلویزیون در جهت آموزش و افزایش معلومات افراد و حتی ترویج برنامه‌های مربوط به بهبود وضعیت زندگی، بهداشت و شیوه‌های تولید استفاده نمود.
رسانه‌ها در تصویر سازی از مکان‌ها و کشورهای مختلف و در شکل دهی به تصورات جغرافیایی افراد، اهمیت زیادی دارند. روش‌هایی که مردم جهان، یک کشور خاص را می‌بینند، می‌تواند از طریق ارائه اشکال فرهنگ عامه در رسانه‌هایی مانند فیلم ها، تلویزیون و دستاوردهای ادبی آن کشور شکل داده شود. بسیاری از اشکال فرهنگ عامه در رسانه‌ها، در قالب نمایش و تجسم تاریخ، معماری، چشم‌اندازها، رویدادها، اسطوره‌ها، خصوصیات ملیتی و سبک‌های زندگی یک کشور خاص ارائه می‌شوند. چنان که اطلاعات دریافت شده از اشکال بازنمایی‌های رسانه‌ای، بعضی اوقات اساس درک و آگاهی افراد از یک کشور است. از طرف دیگر، آن گونه که یک کشور از طریق فیلم‌ها، مجموعه‌های تلویزیونی و کارهای ادبی بازنمایی می‌شود، ممکن است تأثیر جهانی عظیمی در دائمی کردن دید و تصور خاص از آن کشور در میان مخاطبان خارجی داشته باشد (رضاقلی زاده، ۹: ۱۳۸۹).
گردشگری فیلم و تلویزیون یکی از انواع گردشگری مدرن می‌باشد که به درخواست مقصد تولید می‌شود. اماکنی که در آن‌ها فیلم‌های پر طرفدار و برنامه‌های تلویزیونی معروف فیلم‌برداری می‌شوند امروزه تعداد زیادی از گردشگران را جذب می‌کنند مثلاً فیلم شجاع دل^[۴۰] در اسکاتلند تنظیم شده است و اشاره‌ای به تاریخ اسکاتلند نیز دارد ولی در ایرلند فیلم‌برداری شده و مکان فیلم‌برداری آن سبب افزایش گردشگران ایرلند و کسب سود بسیار برای آن کشور شد.
توجه به قدرت فیلم و تلویزیون در ارتباط با گردشگری روز به روز در حال افزایش است زیرا قادر است مکان‌هایی را که در مسیر نقشه گردشگران نمی‌باشد معرفی و جذاب نماید به همین دلیل بسیاری از این اماکن سعی می‌کنند که کمپانی‌های فیلم سازی را برای فیلم برداری در آن اماکن و موقعیت‌ها جذب نمایند. آنان فهمیده‌اند که هر نوع فیلم یا سریالی که در مکان‌های مورد نظر آنان فیلمبرداری شود می‌تواند سبب جذب گردشگران شود. بدین ترتیب درآمد قابل توجهی در این مکان‌ها و همچنین توسعه گردشگری و یا توسعه هر نوع اقتصاد دیگر امکان پذیر می‌گردد.

۲-۱۰٫ فناوری اطلاعات و گردشگری

مطالعات اخیر مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات و گردشگری بیانگر آن است که فناوری نشان داد که بعضی از اطلاعات و ارتباطات، این صنعت را متحول کرده است. به عقیده پون^[۴۱] چالش‌های عمده‏ای که صنعت گردشگری با آن مواجه است، به رابطۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات و صنعت گردشگری بستگی دارد. او تغییرگردشگری سنتی به گردشگری جدید را مطرح کرد. فناوری در زنجیره ارزش صنعت گردشگری دارای نقش استراتژیک (راهبردی) است. اینکپن^[۴۲] و شلدون^[۴۳] خصوصیات اصلی ساختار صنعت گردشگری را آزمون و اثر فناوری‏های نوین را در صنعت بررسی کرده ­اند. کاربرد فناوری اطلاعات در زمینه‏های مختلف هواپیمایی، هتلداری، حمل و نقل ریلی و جاده‏ای از عوامل مهم شکل‌گیری سیستم توزیع جهانی به شمار می‌روند. ورثنر^[۴۴] (۱۹۹۹) در تشریح ساختار صنعت گردشگری از مفاهیم فناوری اطلاعات (سخت­افزار، نرم افزار)، مدیریت اطلاعات، شبکۀ هوشمند، همگرایی سیستم و تجارت الکترونیکی استفاده کرده است.
جنیفر^[۴۵] (۲۰۰۵) نشان داد که اینترنت وفناوری اطلاعات و ارتباطات صنعت گردشگری را در چین به تدریج تغییر داده است. آنها با بهره گرفتن از مبانی نظری در خصوص فناوری اطلاعات و گردشگری الکترونیکی، اثر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات را در صنعت گردشگری در چین آزمون نمودند.
چهار ویژگی مهم را می‌توان به عنوان دلایل تجویز گسترش استفاده از فناوری اطلاعات، برای رونق صنعت گردشگری مطرح نمود:
نخستین ویژگی، پایین بودن متوسط سرمایۀ لازم برای ایجاد هر شغل در حوزه ‏های مرتبط با فناوری اطلاعات در این صنعت است. به ویژه با توجه به کمبود شدید منابع سرمایه‌گذاری در کشور از یک سو و زیاد بودن تعداد متقاضیان اشتغال از سوی دیگر، این ویژگی بسیار اهمیت می‌یابد. در واقع، گسترش شغل‌های مرتبط با اینترنت، باعث می‏شوند تا بدون نیاز به سرمایه‏گذاری‌های هنگفت، بتوان تعداد قابل توجهی شغل جدید در این صنعت ایجاد نمود و چنین مسئله‌ای به خصوص برای کشورهایی که با کمبود منابع مالی برای سرمایه‌گذاری در این بخش مواجه هستند، می‌تواند بسیار با اهمیت تلقی گردد.
ویژگی دوم این است که با رشد سریع تقاضا در سطح دنیا برای خدمات مرتبط با فناوری اطلاعات از قبیل تبلیغات، بازاریابی، برنامه نویسی، خدمات امنیت شبکه و تولید محتوا برای سایت‌های اینترنتی درگردشگری، گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در این بخش ضروری به نظر می‌رسد.
ویژگی مهم دیگری که باعث تأثیر مثبت توسعۀ فناوری اطلاعات روی صنعت گردشگری می‌شود، عبارت است از: نقش مهم فناوری اطلاعات و ارتباطات در کاهش هزینه توسط تعداد زیادی از بنگاه‌های اقتصادی و ادارات دولتی در ارائه خدمات به گردشگران؛ مثلاً از طریق خدمات الکترونیکی، متوسط زمان لازم برای حضور آنها در محل کار کاهش می‌یابد. چنین روندی منجر به صرفه جویی در هزینه‌های جانبی ناشی از حضور آنها در محل کار می‌شود.
امروزه، کشورهای در حال توسعه در حقیقت از سود ناشی از فرصت‌های به دست آمده صنعت گردشگری بهره نمی‌برند و این کشورهای توسعه یافته و ثروتمند هستند که با توجه به داشتن امتیازات فناوری، بیشتر اطلاعات و خدمات گردشگری کشورهای در حال توسعه را در اختیار می‌گیرند و سهم بالایی از سود را به کشورهای خود باز می‌گردانند. به طوری‌که در سال ۲۰۰۴میلادی، ۸۵ درصد از سود صنعت گردشگری در آفریقا، ۸۰ درصد از سود حوزه کارائیب، ۷۰درصد از سود کشور تایلند و ۴۰ درصد از سود کشور هندوستان به سمت کشورهای توسعه یافته برگشته است (تیموثی و نیاوپان، ۱۳۸۹).
استفاده از تکنیک­های واقعیت مجازی در توسعه گردشگری پایدار، نگرش جدیدی به گردشگری ایجاد کرد و بازدیدکننده مجازی را بوجودآورد. با به بوجود آمدن این مکان، فرد می ­تواند از مکان­های مختلفی از قبیل موزه، مناظر طبیعی، زیارتگاه­ها و آثار باستانی دور از دسترس، به طور مجازی دیدار کند. به همین­سبب، واقعیت مجازی توانایی فراهم­کردن تجربیاتی را دارد که فراتر از توانایی­های عادی هر شخص است و آن، انتقال از دنیای فیزیکی به دنیای تصویر و تصور است. در حقیقت، تکنولوژی، واقعیت مجازی، جغرافیای مجازی و مکا­‌های مجازی و در نتیجه، گردشگری مجازی را به وجود
می ­آورد که دربردارنده تجربه واقعیت مجازی است. تأثیر واقعیت مجازی بر صنعت گردشگری به سرعت تحول تکنولوژی و نحوه آن، همچنین قیمت آن و میزان دسترسی به آن در درون جامعه بستگی دارد. در این نوع گردشگری، جنبه‌های خوب و دیدنی مکان، برجسته و جنبه‌های بد به حاشیه رانده می­ شود و نوعی گزینش‌گری و بازنمایی هدفمند اجرا می­ شود. هرچند گردشگری، با بهره­گرفتن از تکنولوژی­های جدید و واقعیت مجازی، سعی دارد بیشتر با حواس انسان درگیر شود، ولی در امتداد توسعه کمی، حواس انسان است (کریمی و همکاران، ۱۳۸۹: ۴).

۲-۱۰-۱٫ گردشگری الکترونیکی

سازمان جهانی گردشگری^[۴۶] واژه گردشگری الکترونیکی را اینگونه تعریف می­ کند: واژه “گردشگری الکترونیکی” بمعنای کاربرد کسب و کار الکترونیکی^[۴۷] در مسافرت و گردشگری است. گردشگری الکترونیکی یعنی دیجیتالی شده همه فرایندها و زنجیره­های ارزش در گردشگری، مسافرت و میهمان پذیری و فراغت. نکته قابل توجه در این واژه آنست که گردشگری الکترونیکی بمعنای گردش یا سفر بصورت الکترونیکی نیست. اگر چه سفرهای مجازی^[۴۸] نیز می ­تواند زیر مجموعه ­ای از فعالیت­های مورد نظر این واژه باشد. بلکه مفهوم گردشگری الکترونیکی شامل کلیه اجزای کسب و کار (تجارت الکترونیک، بازاریابی الکترونیکی، مالی الکترونیکی، حسابداری الکترونیکی، مدیریت منابع انسانی الکترنیکی، تحقیق و توسعه الکترنیکی و تولید الکترونیکی) و همچنین راهبردهای الکترونیکی شامل برنامه­ ریزی و مدیریت الکترونیکی برای کلیه بخش­های صنعت است.
فناوری اطلاعات به عنوان یکی از اجزای محیط خارجی صنعت گردشگری می­باشد که بگونه­ای می­توان آنرا واسط و رابط محیط درونی و بیرونی صنعت دانست. واژه گردشگری الکترونیکی را می­توان یک مفهوم میان رشته ای مشتمل بر سه جز زیر دانست که این سه جز در نمودار ۱ نشان داده شده است (باهالیس، ۲۰۰۳: ۷۷):

شکل ۲-۱۰ اجزای تشکیل دهنده گردشگری الکترونیکی

هافمن (۲۰۰۵) چند عامل را، علت اصلی یکپارچگی صنعت توریسم و فناوری اطلاعات
می­داند:
نیازهای اقتصادی، بعلت وجود رقابت جهانی سازمان­های نیازمند دستیابی به حداکثر کارائی در سطح جهان هستند.
گسترش بسیار زیاد تکنولوژی و اینترنت در زندگی روزمره مردم و نیز پیدایش تلفن­های همراه نسل سوم
بهبود نسبت سود به سرمایه گذاری^[۴۹] انجام شده در فناوری اطلاعات و یا بعبارتی افزایش پایایی تکنولوژی
افزایش توقعات و سطوح انتظار مشتریان، تمایل آنها برای درک ارزش افزوده بیشتر و آگاهی بیشتر آنها از محصولات رقبا
عواملی که با بهره گرفتن از بکارگیری فناوری اطلاعات سبب ارتقا سطح رضایت مشتری می­شوند، شامل:
کاهش فاصله میان انتظارات و تجربیات حاصل از سفر، با بهره گرفتن از ابزار شبیه­سازی مجازی قبل از سفر
امکان دسترسی به گزینه­ های بیشتر وحق انتخاب متنوع­تر
درک بهتر سازمان­ها از نیازهای مشتریان بر اساس ویژگی­های آنها و داده کاوی
ارائه قیمت­های متنوع و تا حد زیاد بسته به نظر مشتری (مدل­های جدید کسب و کار امکان قیمت­ گذاری را از سوی سازمان بسمت مشتری تغییر داده است مانند)
خدمات شخصی سازی شده، مثل سرگرمی­ها و یا پذیرایی شخصی در اتاق یا بهنگام پرواز
کاهش کاغذ بازی و امکان انجام امور تکراری و خسته کننده بوسیله فناوری اطلاعات (ترخیص مسافر و ارائه فاکتور از طریق ارسال پیام­های کوتاه، چک کردن اتاق بوسیله تلویزیون­های مدار بسته، در هنگام تحویل اتاق)
شناخت سابقه مشتری