۱-۲- اهمیت موضوع

در پژوهش جاری سعی شده است مدل مفهومی مدیریت دانش زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C به عنوان یکی از مؤلفه‌های دولت الکترونیکی در سازمان ثبت احوال که یکی از مهم‌ترین سازمان‌های مرتبط در پیاده‌سازی دولت الکترونیکی می‌باشد مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد. اما آنچه بدان توجه نشده استفاده از نقش چرخه مدیریت دانش در بهبود عملکرد (کارایی و اثربخشی) زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C می‌باشد به طور مثال چگونگی به کارگیری سرمایه‌های فکری به عنوان اصلی‌ترین منبع دانشی سازمان، تأثیرات منابع دانش داخلی و خارجی و جریان‌های دانشی بر متغیرهای مختلف سازمان‌ها، چگونگی افزونگی دانش برای ایجاد ارزش در سازمان، چگونگی برطرف نمودن مشکل فرهنگی، چگونگی استفاده از شبکه‌های خارجی همکاری و چگونگی بهره‌گیری از انواع نقشه‌های دانش در جهت بهبود زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C به صورت شایسته مورد تحقیق و پژوهش قرار نگرفته است. علاوه بر موارد مذکور، در جهان امروز پایگاه داده‌های متنی منابع مفید اطلاعات و دانش می‌باشند که سازمان‌ها را در جهت حل مسائل مدیرتی پروژه در آینده و بهبود کیفیت محصول (کالا و خدمات) یاری می‌نمایند. بخش اعظم اطلاعات سازمان‌ها (حدود ۸۰%) در فرمت‌های متنی می‌باشند به همین علت است که متن‌کاوی آن هم در حوزه تجارت الکترونیکی بسیار مفید بوده و با اهمیت جلوه می کند و می‌تواند به عنوان راه‌کاری در روند چرخه مدیریت دانش در جهت بهبود عملکرد زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی مدنظر قرار گیرد، به طور مثال یکی از کاربردهای مهم متن‌کاوی، مدیریت منابع بر روی خط، اسناد دیجیتال در تجارت الکترونیکی می‌باشد. [۵] فقدان دانش کافی افراد سازمان در ارائه خدمات نوین به شهروندان، فقدان وجود مدلی جهت خلق و تبادل دانش سازمانی در طول زنجیره تأمین، ناهماهنگی سطوح دانشی کارکنان دانش‌محور در سازمان‌ها، فقدان هماهنگی و همکاری رابط‌ها در طول زنجیره تأمین به دلیل ناآگاهی و جبهه‌گیری در مقابل مکانیزم‌های نوین و هم چنین فقدان آگاهی و آشنایی کافی شهروندان با خدمات ارائه شده در حوزه تجارت الکترونیکی G2C بخش کوچکی از هزاران دلیل عدم رشد و پیشرفت کافی زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C می‌باشد، علاوه بر این، مقوله رضایتمندی از اهمیت فراوانی در تحقیقات و مطالعات مشتری مداری در تجارت الکترونیکی برخوردار است. محققان فراوانی به ارائه مدل‌های گوناگون رضایتمندی پرداخته‌اند به عنوان مثال چه‌اونگ و لی^[۱۰] بر اساس ارتباط موجود میان دیدگاه رضایتمندی مصرف‌کننده نهائی و دیدگاهی که از کیفیت یک محصول وجود دارد، چارچوبی را برای نشان دادن میزان رضایت مشتری از خدمات تجارت الکترونیکی ارائه کرده‌اند که شامل عواملی چون باور مشتری در زمینه کیفیت اطلاعات، کیفیت سیستم و کیفیت خدماتی که دریافت می کند وابسته است. اعتماد یک حالت روان‌شناختی است که طرفین معامله نسبت به تداوم رابطه تجاری خود و یا در رسیدن به هدفی که از پیش تعیین شده، دارند علاوه بر وجود اعتماد میان طرفین معامله به یکدیگر، آن‌ها باید به محیط و زیرساخت‌های تجارت الکترونیکی نیز اعتماد داشته باشند [۶]. دلایل مذکور پژوهش جاری را بر آن داشت تا در جهت رفع کاستی‌های این حوزه از تجارت الکترونیکی گامی اساسی و بنیادین برداشته شود. امروزه بررسی نقش مدیریت دانش در زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C در سازمان‌ها و نهادهای دولتی با هدف ارائه خدمات دولت الکترونیکی به شهروندان امری ضروری و غیرقابل انکار است. با توجه به فقدان و ضعف سامانه‌های موجود در ارائه خدمات تجارت الکترونیکی در طول زنجیره تأمین G2C تصمیم به ارائه مدلی مفهومی در جهت بهبود عملکرد (کارایی و اثربخشی) زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی با بهره گرفتن از چرخه مدیریت دانش اخذ نمودیم. با اشاره به این نکته که ارائه خدمات تجارت الکترونیکی در طول زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C دارای مشکلات و کاستی‌هایی در ارائه خدمات به شهروندان می‌باشد و با ذکر این مسئله که رویکردهای مدیریت دانش در روند زنجیره تأمین، هریک دارای نواقص خاص خویش می‌باشند ضرورت دارد یک مدل مفهومی کارا و اثربخش از رویکردهای مدیریت دانش زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C ارائه گردد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۳- اهداف تحقیق

امروزه دانش کلید اصلی رقابت‌پذیری، بقاء و توسعه سازمان‌ها به شمار می‌آید. (اخوان، پ; باقری، ر. ۱۳۹۱) لذا در پژوهش جاری با رویکردی استقرائی – اکتشافی و بر مبنای مرور ادبیات نظام‌مند در حوزه پژوهشی و هم‌چنین گرانددتئوری^[۱۱]به دنبال مدلی مفهومی با بهره گرفتن از چرخه مدیریت دانش در بهبود عملکرد زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C می‌باشیم تا کمک نماید ابعاد، مفاهیم و شاخص‌های مدیریت دانش در زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C در قالب یک مدل مفهومی شناسایی گردد و ابعاد و نتایج گوناگون آن در عرصه اجرا به صورت هدفمند و متوازن، تعالی و رشد یابد. مدل حاصل از این پژوهش مدلی مفهومی است که نقش چرخه مدیریت دانش را در بهبود عملکرد زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C از طریق تمرکز بر استفاده کارا از راه‌کارهای مختلف مدیریت دانش مدنظر قرار داده است و مدعی است برای نیل به هدف مورد نظر در طول زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C باید عوامل مؤثر در چرخه مدیریت دانش به طور مداوم مدنظر قرار گیرند.

۱-۴- سؤالات و فرضیات

به عنوان محقق در حوزه مدیریت دانش زنجیره تأمین خدمات دولت الکترونیکی و بر اساس تحقیقات و پیگیری‌های مستمر انجام شده و با توجه به اکتشافی بودن پژوهش اعلام می‌نمایم برای پژوهش جاری امکان ارائه فرضیه وجود ندارد.

۱-۴-۱- سؤال اصلی

چگونه می‌توان مدلی در راستای کاربرد چرخه مدیریت دانش جهت بهبود عملکرد زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C ارائه نمود؟

۱-۴-۲- سؤالات فرعی

چگونگی تدوین چرخه مدیریت دانش در حوزه تجارت الکترونیکی G2C جهت بهبود عملکرد زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C؟

۱-۵- کاربردهای تحقیق

۱-۵-۱- هدف اصلی

ارائه مدلی مفهومی که نقش چرخه مدیریت دانش را در بهبود عملکرد زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C مدنظر قرار داده است. محقق در پژوهش جاری به دنبال مدلی جهت توسعه مدیریت دانش در زنجیره خدمات دولت الکترونیکی می‌باشد به نحوی که تحقق دولت الکترونیکی بدون این مدل امکان‌پذیر نیست.

۱-۵-۲- هدف فرعی

ارائه چرخه مدیریت دانش منطبق با زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C به طوری که باعث بهبود عملکرد مدیریت دانش در زنجیره گردد؟

۱-۵-۳- نوآوری‌های پیش‌بینی‌شده

تحقیقات انجام‌شده در زمینه مدیریت دانش زنجیره تأمین اغلب جنبه تجارت الکترونیکی G2C را نادیده گرفته و یا در این زمینه کمتر پژوهشی صورت پذیرفته است. اکثر تحقیقات بیشتر به جوانب زنجیره‌های تأمین کالا پرداخته‌اند و پژوهش‌های چندانی در مورد زنجیره‌های تأمین خدمات به خصوص زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C که به ارائه خدمات مختلف از طرف سازمان‌ها و نهادهای دولتی تحت عنوان دولت الکترونیکی به شهروندان الکترونیکی می‌پردازد، توجه و اهتمام ورزیده نشده است لذا همین موضوع، پژوهش جاری را بر آن داشته تا با بررسی جنبه‌های مختلف مدیریت دانش زنجیره‌های تأمین به خصوص نقش چرخه مدیریت دانش در حوزه خدمات و بسط آن به حوزه تجارت الکترونیکی G2C به ارائه مدلی مفهومی بپردازد.

۱-۵-۴- روش و مراحل تحقیق

پژوهش جاری پژوهشی ترکیبی (کیفی، کمی) است و یافته‌های آن از صافی فهم و تفسیر پژوهشگر گذر کرده است. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در این پژوهش بر مبنای مرور ادبیات و گراندد تئوری^[۱۲]به عنوان یک روش‌شناسی برجسته در میان پژوهش‌های کیفی مدنظر قرار گرفته است. در پژوهش جاری محقق به جای آزمودن تئوری‌های موجود به‌واسطه روش استقرائی و اکتشافی به تدوین تئوری می‌پردازد، تئوری مذکور به صورت منظم و بر اساس داده‌های واقعی شکل می‌گیرد.
به نقل از ایگان (۲۰۰۲) و برگرفته از رساله دکتری آقای رحیم فوکردی (۲۰۱۰):
” نظریه برخاسته از داده‌ها عبارت است از آنچه به صورت استقرائی از مطالعه یک پدیده حاصل می‌شود و نمایانگر آن پدیده است. بدین معنی که طی آن از نظریه کشف می‌شود، صورت‌بندی می‌شود و صحت‌وسقم آن از طریق جمع‌ آوری نظام‌یافته و تحلیل داده‌های مربوط به آن پدیده مورد بررسی قرار می‌گیرد. بنابراین در این راهبرد جمع‌ آوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها و صورت‌بندی نظریه در یک رابطه متقابل و دوسویه با یکدیگر قرار دارند.”
شکل (۱-۲) گام‌های کلی پژوهش
در پژوهش جاری از تکنیک‌های متن‌کاوی جهت تحلیل صحت و پایائی محتواهای به دست آمده از مرور ادبیات نظام‌مند و هم‌چنین پژوهش گراندد تئوری استفاده می‌گردد.

۱-۶- ساختار پایان‌نامه

در فصل اول این پایان‌نامه به تشریح کلیات پژوهش شامل مقدمه، بیان مسئله، ضرورت‌ها و اهمیت پژوهش، اهداف پژوهش، سؤالات و فرضیه‌های پژوهش پرداخته می‌شود. در فصل دوم به بررسی مروری بر منابع و پیشینه پژوهش پرداخته می‌شود، لازم به ذکر است محقق مجموعه متون حاصل از مرور ادبیات نظام‌مند را که به عنوان یکی از منابع پژوهش جاری مورد استفاده قرار گرفته است در فصل جاری بیان نموده است. فصل سوم به روش پژوهش و مراحل آن و فصل چهارم به یافته‌های پژوهش اختصاص داده می‌شود. فصل پنجم که آخرین فصل این پایان‌نامه محسوب می‌شود، به بیان نتیجه‌گیری، بحث، پیشنهادها و ارائه محدودیت‌های تحقیق می‌پردازد.

۱-۷- خلاصه فصل اول

در این فصل پس از مقدمه، مسئله پژوهش، اهمیت و ضرورت انجام پژوهش بیان گردیده است. در کلیه این بخش‌ها محقق سعی نموده است تا ضمن تعریف شفاف از دولت الکترونیکی و تأکید بر مؤلفه خدماتی دولت به شهروندان تحت عنوان تجارت الکترونیکی G2C به بیان ضرورت استفاده از مدیریت دانش در تجارت الکترونیکی بپردازد، هم چنین محقق سعی نموده است اهمیت ارائه خدمات در زنجیره تأمین را نیز مدنظر قرار دهد. در پایان فصل جاری شرحی بر نوآوری بکار گرفته شده در این پژوهش و همچنین روش شیوه پژوهش و مسیر رسیدن به هدف بیان گردیده است.
فصل دوم
مروری بر منابع و پیشینه پژوهش

فصل دوم: مروری بر منابع تحقیق

۲-۱- مقدمه

در این بخش از پژوهش به بررسی و مرور سیر تحول برخی از مباحث و مفاهیم مرتبط در مطالعات و پژوهش‌های پیشین محققین که پایه و اساس پژوهش جاری را تشکیل می‌دهند پرداخته شده است. مباحث اصلی مورد بحث در این فصل مدیریت دانش و انواع مدل‌های آن، مدیریت زنجیره تأمین، مدیریت زنجیره خدمات، تجارت الکترونیکی، تجارت الکترونیکی G2C به عنوان یکی از مؤلفه‌های دولت الکترونیکی و … است.

۲-۲- مدیریت دانش

۲-۲-۱- تعریف

مدیریت دانش عبارت از تلفیقی از کسب و ذخیره‌سازی دانش آشکار، همراه با مدیریت سرمایه فکری است. (دالکر،۲۰۰۵) مدیریت دانش هنر تبدیل اطلاعات و دارایی‌های فکری به ارزش پایدار برای ارباب‌رجوع و افراد سازمان است. (آلن نپ،۹۸) مدیریت دانش، شامل همه روش‌هایی است که سازمان دارایی‌های دانشی خود را اداره می‌کند به عبارت ساده‌تر مدیریت دانش چگونگی جمع‌ آوری، ذخیره‌سازی، انتقال، به‌کارگیری، به‌روزرسانی و ایجاد دانش است. یکی از اولین چالش‌ها در فهم دقیق مدیریت دانش کاربردی توافق بر روی یک تعریف جامع و واحد و برخورداری از یک مدل مفهومی یکپارچه می‌باشد. مدیریت دانش مستلزم وجود رهبری آگاه و تأثیرگذار در سازمان است. از عناصر توسعه‌دهنده مدیریت دانش، فرهنگ سازمانی متکی بر خلاقیت و نوآوری است. مدیریت دانش مفهومی پیچیده و گسترده است به همین دلیل صاحب‌نظران از زوایای گوناگون به آن نگریسته‌اند، آنچه از تعریف مختلف برمی‌آید مدیریت دانش فرایند شناسایی، در اختیار گرفتن، سازمان‌دهی و پردازش اطلاعات جهت خلق دانش می‌باشد، که پس از آن توزیع می‌شود و در دسترس دیگران قرار می‌گیرد تا برای خلق دانش بیشتر و به گونه‌ای مؤثر در تصمیم‌گیری به کار برده شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که مدیریت دانش موضوعی اجتماعی بوده و انسان مهم‌ترین نقش را در موفقیت آن ایفا می کند. [۷]

۲-۲-۲- ویژگی‌ها و مشخصات

مدیریت دانش یک رشته (علمی) مدیریتی است که به ارتقای سازمان‌دهی پردازش دانش می‌پردازد. مدیریت دانش هم چنین فعالیتی انسانی است که بخشی از تعاملات فرایند مدیریت دانش یک عامل یا گروه را تشکیل می‌دهد. در ذیل به بررسی مدیریت دانش از دیدگاه‌های مختلف می‌پردازیم.

• • دیدگاه کسب‌وکار ^[۱۳]: مدیریت دانش فعالیتی تجاری است که دو جنبه اصلی دارد، توجه به عنصر دانش فعالیت‌های کسب‌وکار به عنوان جزء آشکار کسب‌وکار که در استراتژی، خط‌مشی و رویه‌ها در همه سطوح سازمان منعکس می شودو هم چنین ایجاد رابطه مستقیم بین سرمایه فکری و نتایج مثبت کسب‌وکار (بارکلگ و مورای، ۱۹۹۷). از همین دیدگاه مدیریت دانش یک رویکرد تلفیقی و همکارانه برای خلق، کسب، سازمان‌دهی، دسترسی و استفاده از سرمایه‌های فکری سازمان است. (گری، ۱۹۹۶) [۷]

• • دیدگاه علم شناختی یا علم دانش^[۱۴]: دانش، بینش‌ها، ادراکات و دانش فنی کاربردی منبعی اساسی است که به ما امکان می‌دهد به طور هوشمندانه عمل کنیم. در طول زمان دانش مهم به اشکال دیگر مثل کتب، فناوری، رویه‌ها و سنن در درون همه سازمان‌ها و به طور کلی در جامه تبدیل می‌شود و این تغییر شکل‌ها به انباشت تجربه منجر و وقتی به طور مناسب استفاده شود، به افزایش اثربخشی منتج می‌گردد. دانش یکی از عوامل اصلی است که رفتار هوشمندانه شخصی، سازمانی و اجتماعی را ممکن می‌سازد (ویگ، ۱۹۹۳). [۷]

• • دیدگاه فرایند (فناوری)^[۱۵]: مدیریت دانش مفهومی است که بر اساس آن اطلاعات به دانش قابل کاربرد تبدیل و با تلاش اندک قابل استفاده برای افرادی می‌شود که می‌توانند آن را به کار برند. [۷]

۲-۲-۳- ابعاد و اجزاء

مدیریت دانش را می‌توان از دیدگاه و ابعاد مختلف مورد بررسی قرارداد. هرکدام از این ابعاد دارای اجزایی هستند که به‌واسطه نگاه متفاوت به مدیریت دانش مطرح می‌شوند. مدیریت دانش را یک مفهوم میان‌رشته‌ای می‌دانند (دالکر، ۲۰۰۵)، بدین معنی که باید برای داشتن مدیریت دانش سازمانی بر رشته‌های مختلفی تسلط داشته باشیم. مانند تجارت، اقتصاد، روانشناسی، مدیریت، فناوری اطلاعات، بازاریابی و بسیاری موارد دیگر، از بعد سازمانی مدیریت دانش را دارای حوزه‌های کاری سه‌گانه فرایند، انسان و فناوری می‌دانند. در بعد اجرا رویکرد کاربردی و رویکرد فرآیندی دو رویکرد معتبر در پروژه‌های مدیریت دانش است که اولی بر مدیریت دانش‌های ضمنی و دومی بر مدیریت دانش‌های آشکار تمرکز دارد. با توجه به انواع تعاریفی که از دانش شده، ابعاد مختلفی برای مدیریت دانش سازمانی تعریف می‌کنند. گاهی مدیریت دانش را مبتنی بر تعاریف مدیریت کیفیت فراگیر دانسته و گاهی آن را در راستای اهداف مهندسی مجدد سیستم می‌دانند. در تقسیم‌بندی دیگر سازمان‌ها بر اساس ۵ بعد مهم مدیریت دانش از یکدیگر تمیز داده می‌شوند که به این وسیله مبنایی برای طبقه‌بندی (ابعاد) مناسب مدیریت دانش فراهم می‌گردد. [۸]

• تعداد سطوحی که تعاملات مدیریت دانش در سازمان به کار گرفته می‌شود.

غیر از مورد اخیر که معافیت ناظر به مجازات تعزیری است، در سایر موارد سقوط مجازات حدی یا قصاص، ملازمه با سقوط تعزیر ندارد، بلکه می توان پدر را مشمول مجازات تعزیری قرار داد.
اما علت این تفاوت در معافیت چیست؟ به چه دلیل این معافیت برای مادر (یا جد مادری) پیش بینی نشده است؟ در این نوشتار تنها برخی از حکم های این معافیت بیان می شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در مواردی بحث صرفاً اقتصادی است، مثلاً سرقت «شاید فلسفه وضع حکم، وجود این شبهه باشد که چون نفقه فرزند بر پدر واجب است، اموال فرزند در واقع از پدر ناشی می شود». (میرمحمدصادقی، ۱۳۷۴، چ۱-۲۱۲) بنابراین نباید به خاطر تحصیل مال از فرزند، توسط پدر، وی را مجازات نمود، به ویزه که قاعده «درء در حدود» حاکم است. مشابه همین استدلال را در مورد ربا نیز می توان بیان نمود. اما در خصوص قذف و قصاص این استدلال به جهت غیر مالی بودن موضوع جرم، کاربرد مستقیم ندارد. اگر چه در مورد قصاص، باز نقش اجتماعی و اقتصادی پدر به طور غیرمستقیم دخیل است. به بیان دیگر دوام خانواده و اتکای آن بر قدرت اقتصادی پدر یا بیشتر از مادر بوده، لذا مصیبت قتل فرزند کافی است و مصیبت قصاص پدر نباید به آن اضافه شود تا مشکلات سایر اعضای خانواده مضاعف گردد. ممکن است برخی مادران نیز چنین نقشی را در خانواده ایفاء کنند، پس در این موارد معافیت شامل مادر نیز بشود، اما باید توجه داشت که داشتن نقش با تکلیف به داشتن نقش، متفاوت است. اگر در عمل برخی مادران دارای چنین نقشی باشند، به لحاظ قانونی، تکلیفی بر این امر ندارند و از آنجا که هر حقی، نقطه مقابل یک تکلیف است، با نبود تکلیف، حقی نیز متصور نخواهد بود.
البته در این زمینه دیدگاه مخالفی وجود دارد که به جای تاکید بر انحصار معافیت برای پدر، سعی در تسری این معافیت به مادر دارد. به اعتقاد برخی این که در روایات اسم پدر آمده، شاید به این علت است که اکثراً، قتل فرزند توسط پدر اتفاق می افتد نه مادر، چرا که عطوفت شدید مادر به مراتب فزون تر از محبت های پدر است. بدین جهت روایت راجع به نوع و غالب موارد بوده و جواب معصوم نیز ناظر آن (ارتکاب توسط پدر) است.^[۶۱] لذا این که حکم مادر متفاوت از حکم پدر باشد (چه در قصاص و چه در قذف) خیلی یقینی نیست پس اگر این معافیت بنابر حفظ حرمت پدر است، به جهت آن که مطابق آیات و روایات عظمت مادر هم ردیف پدر و گاهی بالاتر می باشد، حفظ حرمت و شأن مادر نیز شبیه پدر اقتضای معافیت از مجازات را دارد. (جهانگیری،پیشین، ۲۹۷) اینکه معافیت مزبور شامل مادر نیز می شود، بستگی به حکمی دارد که پشتوانه آن قرار گیرد. اگر ملاک معافیت مسائل اقتصادی باشد، با وضعیت موجود، احکام و مقررات، شامل مادر نمی شود. اما اگر ملاک حفظ حرمت باشد بعید نیست که این حکم شامل مادر نیز بشود.
۳-۷-۲-۲- شوهر و معافیت از مجازات
این معافیت شامل معافیت خاص از قصاص و حد قذف است.
الف: معافیت از قصاص
مطابق ماده ۶۳۰ ق.م.ا.^[۶۲] برای شوهر در خصوص قتل یا ضرب و جرح همسر در فراش معافیتی پیش بینی شده است. اما برای زنان در وضعیت مشابه چنین معافیتی وجود ندارد. به نظر می رسد علت تفاوت در مبنای این معافیت است، اگر چه برخی حقوقدانان معتقدند: «با توجه به تغییر عبارت این ماده نسبت به ماده ۱۷۹ ق.م.ع. سابق، علت عدم مجازات شوهر را باید در نوعی توجیه و جواز عمل جستجو نمود، لذا فرقی نمی کند که شوهر به طور ناگهانی و اتفاقی با منظره ارتباط نامشروع زن خود با اجنبی مواجه شود یا قبلاً از این رابطه اطلاع داشته و با سبق تصمیم اقدام به قتل نماید». (مهرپور،۱۳۷۵،چ۲، ۱۷۴) بهتر است این ماده در قالب یک معافیت از مجازات بررسی شود: «تعبیر و لفظ «مشاهده کند» در ماده نشان می دهد که مواجهه با این وضعیت برای شوهر ناگهانی و بدون اطلاع قبلی است». (آقایی نیا،۱۳۸۴،چ۱، ۱۲۵) بدون این استدلال دلیلی برای ذکر این قید وجود نداشت، بنابراین نوعی تحریک مجنی علیه عامل این معافیت از مجازات است. همین ملاک دلیلی است بر این که چرا مشابه این معافیت برای زن پیش بینی نشده است، زیرا اولاً در مورد شوهر، احتمال رابطه مشروع به جهت جواز تعدد زوجات وجود دارد. ثانیاً بنابر وضعیت طبیعی، معمولاً حساسیت مردان نسبت به زن خود در مقابل مرد اجنبی، بیشتر از حساسیت زن، نسبت به شوهر خود در مقال زن اجنبی است. با این اوصاف آن تحریکی که برای مرد حاصل میشود، برای زن به وجود نمی آید. برخی معتقدند: «یکی از اختلافات صفات مردانه و زنانه در این است که مرد آبرو و حیثیت خود را ترجیح می دهد، در حالی که برای زن رجحان بر خوشی و لذت بردن از زندگی است.» (کی نیا، پیشین، ۱۵۶) اگر چه به لحاظ روانی هیجان پذیری زنان بیشتر از مردان است، اما این نکته مهم است که «مردان کنترل دقیقتری در رابطه خود با دیگران داشته و امکان کنترل رفتاری آنها بیشتر است.» (حسینی و دیگران،پیشین،۱۳۸۴) به نظر می رسد این معافیت نسبی تلقی شده و منجر به عدم مجازات کامل شوهر نگردد. زیرا فرض ناظر به حالتی است که تحریک مجنی علیه به عنوان یک عذر قانونی موجب عدم کنترل نسبی بر رفتار و معافیت جزیی از مجازات می گردد. بنابراین می توان از ماده ۶۱۲ ق.م.ا. برای تعزیر چنین شوهری استفاده نمود.^[۶۳]
ب: معافیت از حد قذف
بند ت ماده ۲۶۱ ق.م.ا. مربوط به زمانی است که شوهرش پس از قذف همسر، حاضر به انجام مراسم ملاعنه باشد. «ملاعنه یا لعان، نوعی رسیدگی کیفری است، در مورد اسناد زنا از طرف زوج به زوجه و نفی انتساب فرزندی که ملحق به فراش اوست». (جعفری لنگرودی، ۱۳۶۳، ۵۸۸) بنابراین عکس این قضیه در مورد زن قابل طرح نیست، زیرا هدف مرد از ملاعنه، نفی فرزند ملحق به فراش وی است که در مورد زن چنین چیزی منتفی است. در مورد اصل توسل به ملاعنه این سؤال وجود دارد که آیا با وجود پیشرفت های پزشکی برای تشخیص ژنتیک می توان همچنان به ملاعنه استناد نمود؟ به نظر پاسخ مثبت است، زیرا در صورت استفاده از آزمایش های بالینی اولاً امکان دارد حد (قذف یا زنا) ثابت و اجرا گردد، در حالی که در ملاعنه هیچ کدام از طرفین مجازات نمی شوند و این با سیاست کلی شارع در زمینه خطا پوشی در حدود جنسی هماهنگ تر است. ثانیاً اثبات یا عدم اثبات زنا در نتیجه استفاده از آزمایش های بالینی صرفنظر از مجازات متعاقب آن مانع ادامه زندگی مشترک می گردد، زیرا موضوع از دو حالت خارج نیست یا نسبت به زنا ثابت می شود که در این صورت مرد دیگر حاضر به ادامه زندگی با آن زن نیست یا ثابت نمی شود که در این صورت زن به جهت تهمتی که به وی زده شده رغبتی به ادامه زندگی با چنن مردی نخواهد داشت. بنابراین مراسم ملاعنه صرفنظر از جنبه کاشفیت، برای پرهیز از برخی محذورات توسط شارع تشریع شده است.
۳-۷-۳- تفاوت در اجرای مجازات
در اجرای مجازات ها نیز در حقوق کیفری ایران تفاوت هایی بین زن و مرد وجود دارد. برخی از این تفاوت ها به صرف داشتن جنسیت و برخی مقید به وجود صفتی خاص در جنسیت می باشد. تمامی این موارد را می توان به دو مورد تأخیر در اجرای مجازات و دیگری شیوه اجرای مجازات تقسیم نمود.
۳-۷-۳-۱- تأخیر در اجرای مجازات
تأخیر در اجرای مجازات نسبت به برخی زنان در مقررات ایران سابقه ای نسبتاً طولانی دارد. در بند ۳- ۲ ماده ۴۸۴ ق.آ.د.ک. اصلاحی ۱۳۳۷ مقرر کرده بود: «در مورد زنان حامله یا زنانی که تازه وضع حمل کرده اند تا سه ماه بعد از وضع حمل و در مورد زنانی که اطفال رضییع خود را شیر می دهند تا زمانی که طفل آنان به سن دو سال برسد در صورتی که اجرای مجازات ضرری به طفل برساند به تأخیر می افتد». بدین ترتیب حاملگی یا شیردهی زن، عامل تأخیر در اجرای مجازت است. زیرا در این حال تنها مجازات برای ثالث (جنین یا نوزاد) مضر نیست، بلکه برای خود زن نیز به جهت وضعیت خاصی که دارد متضمن اثر رنج آور بیشتری است.
پس از انقلاب اسلامی در زمان وضع مقررات مجازات اسلامی از این حیث نیز تغییراتی در قوانین رخ داد. در حال حاضر مقررات پراکنده ای وجود دارد که به دست آوردن حکم کلی از آنها مستلزم بررسی مجموع این مواد است. در مواد ۹۱ تا ۹۳ ق.م.ا.، ماده ۲۶۲ ق.م.ا. و ماده ۲۸۸ ق.آ.د.ک. احکامی پیش بینی نموده است.
۳-۷-۳-۲- نقد و بررسی قوانین
قانونگذار علی رغم پیش بینی مواد متعدد هم چنان از پذیرش تأخیر در اجرای هر نوع مجازاتی امتناع می کند، به نحوی که هنوز تأخیر در اجرای مجازات هایی غیر از مجازات های مذکور در این مواد آن هم برای جرائم خاصی پیش بینی نگردیده است. زیرا در ماده ۲۲۴ق.م.ا. ذیل حد زنا آمده، مجازات اعدام برای زنا است. بنابراین اگر اعدام راجع به سایر محکومیت های حدی (مثلاً محاربه) باشد، نقص قانون وجود دارد. به علاوه سایر مجازات های حدی یا تعزیری مثل قطع عضو یا حبس نیز از شمول این مواد خارج می شود. البته در ماده ۲۹۶ ق.آ.د.ک. راجع به مجازات حبس و تبعید برای زن شیرده مشکل را با منع جدا کردن شیرخوار از مادر حل کرده است. اما تکلیف زن باردار مشخص نیست. می توان ادعا نمود «وحدت ملاک اقتضاء می کند در سایر جرائم و مجازات ها نیز با وجود این موانع فیزیولوژیک اجرای مجازات به تأخیر افتد». (رحمدل، ۱۳۸۴،چ۱، ۱۴۶) البته در آیین نامه های مربوط به این خلأ رفع شده است، چنان که ماده ۶ آئین نامه نحوه اجرای احکام قصاص، رجم، قتل، صلب، اعدام و شلاق مصوب ۱۳۸۲قوه قضائیه این تأخیر به نحو کامل تری آمده است. اما اولاً آئین نامه نباید به متن قانون مورد جدیدی را اضافه کند، ثانیاً حتی در آئین نامه هم نواقصی وجود دارد. به عنوان مثال در این ماده تکلیف تعزیرات مشخص نشده و در قانون دادرسی کیفری هم تنها تکلیف شلاق تعزیری مشخص شده است. بنابراین لازم است در این خصوص مقررات جامعی وضع گردد.
عامل نفاس نیز به عنوان یکی از عوامل تأخیر در اجرای حد مقرر گشته است. از انجا که نفاس مربوط به ایام پس از فارغ شدن از حاملگی می باشد، ظاهراً عاملی مستقل و مطلق برای تأخیر است. یعنی تأخیر در آن مقید به وجود ضرر برای نوزاد نیست، بلکه خود زن مورد حمایت قرار گرفته است. به عبارت دیگر اگر در دو مورد قبل حمایت از جنین یا نوزاد اهمیت دارد، در این مورد حمایت از زن به جهت ضعف جسمانی پس از زایمان موجب تاخیر در اجرای مجازات می گردد. اگر چه در ماده ۹۳ ق.م.ا. قبلی در مجازات اعدام، وضعیت استحاضه که آن هم به نوعی موجب ضعف جسمانی زن می شود، عاملی برای تأخیر نمی باشد. این دوگانگی برخورد قانونگذار قابل تأمل بوده است در ماده ۲۲۷ قانون جدید اصلاح گردید.
بین موارد مختلفی که در قوانین آمده (اعم از قانون دادرسی و قانون مجازات) باید قائل به تفصیل شد. برخی از این موارد امور حکمی و برخی موضوعی هستند، به گونه ای که احراز علت تأخیر به عنوان یک امر موضوعی با مقامات قضایی است. یعنی آنها هستند که باید تشخیص دهند احتمال ضرر برای حمل یا نوزاد وجود دارد، در حالی که در سایر موارد، تأخیر امری حکمی است. یعنی وجود عامل مذکور در قانون، موجب تأخیر می شود، مثلاً لازم نیست پیرامون این مطلب که در حالت بارداری، وجود ضرر برای جنین مانع اجرای مجازات می شود، بررسی صورت گیرد. صرف بارداری موجب تأخیر می شود. نتیجه این مطلب در برخی موارد قابل تأمل است مثلاً حد شلاق بر زن بارداری به جهت عدم احراز بیم ضرر، اجرا شود اما در شلاق تعزیری چون مطلب به صورت حکمی آمده، این احتمال وجود ندارد.
در ماده ۹۱ ق.م.ا. و ماده ۴۳۶ ق.م.ا. که مجازات اعدام مطرح می شود، تنها بیم تلف (مرگ) نوزاد، عامل تأخیر در مجازات است. حال آنکه در حد شلاق بیم ضرر به طور مطلق کفایت می کند.
این دوگانگی برای چیست؟ آیا چون باید مادر از بین برود (مجازات اعدام) حتماً باید نقطه مقابل آن حیاتن فرد دیگری (نوزاد) باشد تا مانع اجرای آن شود؟ حال اگر اجرای مجازات اعدام، منجر به مرگ طفل نمی شود، اما آسیب جدی جسمانی بر وی وارد شود، تأخیر جایز نیست؟ در این مورد نوزاد، فرد ثالث محسوب شده و اصل شخصی بودن مجازات اقتضاء می کند بر وی ضرری وارد نشود، چه ضرر در حد مرگ باشد و چه نباشد.^[۶۴]
در تبصره ماده ۹۳ ق.م.ا. مصوب ۱۳۷۵ آمده: «حیض مانع اجرای حد نیست» شاید چون امری طبیعی و ماهیانه در زنان است. اما آیا همین امر طبیعی اثر طبیعی اش کاهش قدرت جمسی و ایجاد وضعیت خاص روحی در زن نیست؟ اگر ملاک، عدم اعمال مجازات مضاعف بر زن است، چرا حیض مانع اجرای مجازات نگردد. خوشبختانه در ماده ۲۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، حیض در کنار نفاس و استحاضه شدید، عاملی برای تأخیر اجرای حد شلاق تلقی شده است.^[۶۵]
۳-۷-۳-۳- شیوه اجرای مجازات
الف: اجرای حدود
مطابق منابع شرعی در خصوص نحوه اجرای مجازات های حدی تفاوت هایی بین زن و مرد وجود دارد. این تفاوت ها در ضمن مواد ۱۷۶ و ۱۰۰، ۱۰۲ ق م.ام قدی. راجع به مجازات شلاق و رجم پیش بینی شده است.^[۶۶]
در مواد ۱۷۶ و ۱۰۰ ق.م.ا. آمده: «شلاق در مورد مردان ایستاده و در زنان نشسته اجرا گردد. به علاوه از نظر پوشش، مرد را در حالتی که تنها ساتر عورت داشته باشد، شلاق می زنند. ولی زن در حالتی که لباس را به بدن وی بسته شده است.» البته ماده ۳۳ آئین نامه نحوه اجرای احکام قصاص، رجم، قتل، صلب، اعدام و شلاق، این مقررات را به نحوی روشن تر بیان می کند، به گونه ای که در خصوص نحوه پوشش در حدود زنا، تفخیذ و شرب خمر، حکم قانون مجازات را تکرار کرده و صراحتاً اشعار می دارد، حد شلاق در قوادی و قذف حتی در مورد مرد نیز از روی لباس معمولی اجرا گردد.
در مورد مجازات رجم هم ماده ۱۰۲ ق.م.ا. مقرر می دارد: «مرد را تا نزدیک کمر و زن را تا نزدیکی سینه در گودال دفت کرده و سپس رجم می نمایند.» اما خوشبختانه این مواد قانونی در قانون مجازات جدید حذف و قانونگذار در اجرای مجازات ملایمت خاصی به کار برده.
علت این تفاوت ها را باید در اختلافات طبیعی بین زن و مرد جستجو نمود. برخی معتقدند: «ملاک تفاوت در پوشاندن بدن زن و مرد به این علت است که همه بند زن عورت محسوب می شود، لذا باید کاملاً پوشیده باشد. ولی در مورد مرد این گونه نیست.» (مسعودی فر،۱۳۸۶،چ۱-۶۷) شاید این استدلال در مورد رجم قابل قبول باشد چرا که اجرای آن علنی است.^[۶۷] اما در مورد شلاق اگر نامحرمی در آن مکان حضور نداشته باشد، آیا این تفاوت توجیهی دارد؟ شاید بتوان به گونه دیگری این تفاوت را توجیه کرد، بدین معنا که اساساً چون قدرت جسمانی زن و مرد متفاوت است، زنان به علت ضعف بنیه جسمی، رنج و تعب بیشتری را از شلاق تحمل می کنند و این منجر به عدم تساوی در اجرای مجازات می گردد. شاید با بستن لباس به آنها تا حدودی این تفاوت مرتفع گردد.^[۶۸]
ب: اجرای قصاص

• دسته دوم تجارب، مربوط به آسیب­دیدگی یا قربانی­شدن است. تجاربی مانند سوء رفتارهای جسمی و یا جنسی قرار گرفتن

• دسته سوم از تجارب اولیه زندگی اشاره به آن دسته از تجاربی دارد که در ارتباط با ارضاء بیش از حد نیازهای مختلف کودک و توجه افراطی والدین به آنها می باشد. این دسته از تجارب مانع از رشد استقلال و خودمختاری در کودک می­شوند

• چهارمین دسته از تجاربی که منجر رشد طرحواره­های ناسازگار اولیه می­شوند، تجارب مربوط به درونی­سازی انتخابی کودک با دیگران مهم است. کودک در جریان این نوع تجربیات آن دسته از افکار، احساسات، تجربیات و رفتارهای مهم دیگران (که غالباً همان والدینشان می­باشند)که خودش انتخاب می­ کند را، درون­سازی کرده و با آنها همانندسازی می­ کند. آنچه نقش اساسی را در این انتخاب بازی می­ کند، خلق وخوی عاطفی کودک است (یانگ و همکاران،۲۰۰۳).

• نیازهای عاطفی اساسی

یانگ معتقد است که انسان دارای پنج نیاز اساسی تحولی است که عدم ارضای آنها به شکل­ گیری طرحواره­های ناسازگار اولیه ارتباط دارد. این نیازها به شرح زیرند:

• نیاز به دلبستگی امن به دیگران(که در برگیرنده نیاز به امنیت، ثبات، محبت و پذیرش است)

• نیاز به خودگردانی ، صلاحیت و احساس هویت

• • نیاز به آزادی برای بیان نیازها و احساسات قابل اطمینان

  (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• نیاز به خودمختاری و بازی

• نیاز به محدودیت های واقع بینانه و خودکنترلی

یانگ و کالسکو(۲۰۰۳)معتقدند که این نیازها جهانی هستند و همه این نیازها را دارند. هر چند شدت آنها در بعضی افراد نسبت به بعضی دیگر بیشتر است. تعامل بین خلق وخوی ذاتی فرد و محیط اولیه بیشتر ناکام کننده بوده تا ارضاء کننده و در نتیجه این ناکامی باعث پیدایش طرحواره­های ناسازگار اولیه در فرد می­ شود(یانگ و همکاران،۲۰۰۳).

• خلق وخوی عاطفی

خلق و خوی عاطفی خاص کودک، ویژگی­ها و خصوصیات منحصر به فردی است که از همان بدو تولد هر کودکی را از دیگر کودکان متمایز می سازد. تاکنون پژوهش­های مختلفی در ارتباط با این عامل بر رفتار و رشد کودک صورت گرفته است. نتایج نشان می­دهد، وجود برخی خلق وخوی­های خاص، افراد را مستعد رفتارهای خاصی می­ کند، مثلاً کودکی که ذاتاً تحریک­ناپذیر است، بیشتر احتمال دارد در آینده مرتکب رفتارهای پرخاشگرانه شود. با این وجود این عنصر در تعامل با محیط تعدیل می­یابد به عنوان مثال کودکی با خلق و خوی ذاتی شرم هنگامی که در کانون خانواده گرم و صمیمی قرار گیرد، می تواند رفتاری کاملاً گرم و دوستانه از خود نشان دهد(یانگ و همکاران،۱۳۸۶).
بدین ترتیب می­توان گفت خلق و خوی عاطفی ذاتی کودک در ارتباط با رویدادهای ناخوشایند سال­های نخستین زندگی، منجر به عدم ارضاء نیازهای عاطفی اساسی کودک و در نتیجه شکل­ گیری طرحواره­های ناسازگار اولیه می­ شود(یانگ و همکاران،۲۰۰۳).
۲-۱-۴- طرحواره های ناسازگار اولیه
طرحواره های ناسازگار اولیه، الگوهای هیجانی و شناختی خود – آسیب رسانی هستند که در ابتدای رشد و تحول در ذهن شکل گرفته و در سیر زندگی تکرار می شوند. ریشه تحولی طرحوارههای ناسازگار اولیه در تجارب ناگوار دوران کودکی نهفته است. طرحواره­هایی که زودتر به وجود می­آیند و معمولاً قوی­ترین هستند، از خانواده­های هسته­ای نشأت می­گیرند. تا حد زیادی پویایی خانواده بازتاب دقیق پویایی­های ذهنی کودک هستند. وقتی افراد در موقعیت­هایی از زندگی بزرگسالی، طرحواره­های ناسازگار اولیه­شان فعال می­شوند، معمولاً خاطره­ای هیجان­انگیز از دوران کودکی خود تجربه می­ کنند. همزمان با تحول کودک، سایر عوامل تأثیرگذار مانند همسالان، مدرسه، انجمن­های گروهی و فرهنگ به طور روزافزونی اهمیت می­یابند و در شکل­ گیری طرحواره­ها نقش بازی می­ کنند. با این حال طرحواره هایی که بعداً در سیر تحول شکل می­گیرند، زیاد عمیق و نیرومند نیستند (یانگ و همکاران،۱۳۸۶).
یانگ آن دسته از طرح واره ها را که منجر به شکل­ گیری مشکلات می­شوند، طرحواره­های ناسازگار اولیه می­نامند(یانگ ،۱۳۸۴). این طرحواره­ها “باورهای زیر بنایی ناکارآمد و مطلقی در مورد خود و در ارتباط با باورهایی در مورد محیط هستند که در طول دوران کودکی رشد یافته و عمدتاً توسط موقعیت­ها یا محرک­هایی در محیط فرد فعال می­شوند(پتروسلی^[۳۸] و همکاران ،۲۰۰۱). در واقع این طرحواره­ها که از دیدگاه یانگ عمیق­ترین ساختارهای شناختی هستند “الگوهایی نافذ و گسترده، متشکل از خاطرات هیجانات، شناخت طرحواره­ها و احساسات بدنی­ در ارتباط با روابط فرد با خودش و دیگران می­باشند که درطی کودکی و نوجوانی رشد کرده و در سراسر زندگی فرد تداوم می­یابند و تا حد زیادی نیز ناکارآمدند.یا بعبارتی دیگر الگوهای شناختی و عاطفی خود آسیب­رسانی هستند که از جریان اولیه رشد آغاز شده و در طول زندگی تداوم می­یابند(نورداهل و همکاران ،۲۰۰۵).
طرحواره ناسازگار اولیه ساختارهایی غیرشرطی و انعطاف ­ناپذیرند که به تدریج و به صورت الگوهایی از تفکرات تحریف شده و رفتارهای ناکارآمدی تثبیت شده ­اند. این ساختارها توسط افراد حفظ و اغلب قطعی و مسلم انگاشته می­شوند. طرحواره­ها به عنوان الگویی برای پردازش تجربیات افراد مورد استفاده قرار می­گیرند و به این ترتیب افکار و روابط فرد با دیگران را مشخص می­ کنند ونوع ادراکی را که هر فرد از خود و جهان پیرامونش دارد تحت تأثیر قرار می­ دهند. ادراکی که به دلیل ماهیت خود تداوم بخش^[۳۹]طرحواره­ها در سراسر زندگی ادامه می­یابد. (سیموس ،۱۳۸۴؛یانگ و همکاران،۲۰۰۳)
۲-۱-۵- حوزه های طرحواره و طرحواره ناسازگار اولیه:
یانگ وهمکارانش در ابتدا هجده طرحواره اولیه را معرفی کرد (یانگ،۱۳۸۴؛یانگ وهمکاران ،۲۰۰۳)اما در مطالعات اخیر سه طرحواره در دیگر طرحواره­ها ادغام گردیده­اند.این پانزده طرحواره در قالب پنج مقوله گسترده نیازهای عاطفی مرکزی ارضاء نشده که “حوزه های طرحواره^[۴۰]” نامیده می شوند سازمان می یابند.طرحواره­هایی که در هر حوزه قرار دارند حاصل عدم ارضاء مطلوب نیاز مرتبط با آن حوزه هستند.
۲-۱-۵-۱- حوزه اول؛ بریدگی/طرد
طرحواره های ناسازگار اولیه زیر مجموعه این حوزه حاصل عدم ارضای نیاز به دلبستگی امن به دیگران اند. طرحواره های این حوزه به طور معمول در خانواده هایی به وجود می آیدکه بی عاطفه ، سرد ، مضایقه گر، منزوی ، تندخو ، غیر قابل پیش بینی یا بدرفتار هستند.

• رها شدگی و بی ثباتی(AB)^[41] ؛ تزلزل و بی اعتمادی برای دریافت حمایت و برقراری پیوند،شامل این احساس که افراد مهم زندگی قادر به تأمین و یا ادامه حمایت عاطفی مورد نیاز فرد نیستند؛زیرا آنها از لحاظ هیجانی متزلزل و غیر قابل پیش ­بینی­ هستند .فردی که چنین طرحواره ای در ذهنش شکل گرفته باشد،معتقد است هر لحظه امکان دارد افراد مهم زندگی اش بمیرند یا این که او را رها کنند و به فرد دیگری علاقمند شوند.

• بی اعتمادی و بدرفتاری(MA)^[42]؛ افراد دارای این طرحواره دیگران را انسانهایی سودجو ، دغل کار، دروغگو و بدرفتار می دانند وممکن است دارای این حس باشند که آسیب های وارد آمده به آنها عمدی بوده و یا حقوقشان همواره از سوی دیگران نادیده گرفته می شود.

• محرومیت هیجانی (ED)^[43] ؛ این طرحواره اغلب با باور فرد در مورد اینکه تمایلات و نیازهای شخصی اش برای حد متعارفی از حمایت عاطفی به اندازه کافی از جانب دیگران ارضاء نمی شود ،مشخص می گردد. محرومیت هیجانی دارای سه نوع عمده است :

  1. 1. محرومیت از محبت: شامل فقدان توجه ،گرمی یا همراهی
  1. 1. محرومیت از همدلی: فقدان فهم ، گوش دادن و احساسات مشترک از جانب دیگران
  1. 1. محرومیت از حمایت: نداشتن منبع قدرت ، جهت دهی یا راهنمایی از سوی دیگران

• نقص وشرم(DS)^[44]: افراد دارای این طرحواره اعتقاد به وجود یک یا چند نقص و ضعف عمده در مهمترین جوانب شخصیت شان دارند.این نقص ممکن است شخصی(تکانه های خشم،تمایلات جنسی غیر قابل پذیرش یا خودخواهی)یا عمومی باشند(ظاهر جسمی نامطلوب و مشکلات اجتماعی).

• انزوای اجتماعی /بیگانگی(SI)^[45]: در برگیرنده این احساس است که شخص از جهان کناره گیری کرده،با افراد دیگر متفاوت است و یا اینکه بیش از حد به انتقاد ،سرزنش ، طرد و…باشد.

۲-۱-۵-۲- حوزه دوم ؛ خودگردانی و عملکرد مختل
عدم ارضاء نیاز به خودگردانی ، صلاحیت و احساس هویت منجر به شکل گیری طرحواره های مربوط به این حوزه می شود.خانواده هایی که بیش از حد از کودک محافظت میکنند و یا به هر دلیلی مانع از رشد و استقلال وی می شوند ، زمینه ساز مناسبی برای رشد طرحواره های مربوط به این حوزه اند.

• وابستگی / بی­کفایتی(DI)^[46]: باور به اینکه فرد قادر نیست بدون کمک از سوی دیگران مسؤلیت های روزمره خود نظی حل مشکلات روزانه،تلاش برای قضاوت خوب و تصمیم گیری صحیح و … را بطور قابل قبولی انجام دهد .این حالت اغلب به صورت درماندگی ظاهر می شود.

• آسیب پذیری نسبت به ضرر یا بیماری(VH)^[47]: ترس افراطی از احتمال وقوع نزدیک یک حادثه که فرد قادر به جلوگیری و کنترل آن نیست. مانند سوانح پزشکی(سکته قلبی،ایدز)،وقایع هیجانی(دیوانه شدن) ویا سوانح محیطی(قربانی جنایت شدن،زمین لرزه).

دکتر جواد فیض، رفتار پدر و مادر با کودک و نوجوان، چاپ اول، ۱۳۸۷، تهران، ص۲۹۳. ↑
داوود حسینی، جایگاه تشویق و تنبیه در اسلام، ۱۳۸۱، قم، ص۴۰. ↑
داوود حسینی، جایگاه تشویق و تنبیه در اسلام، ۱۳۸۱، قم، ص۴۱. ↑
مائده/۱۹. ↑
فرقان/۵۶. ↑
دکتر گاربر، چگونه با کودکم رفتار کنم، ترجمه شاهین خزعلی، هومن حسینی نیک، احمد شریف تبریزی، زیرنظر دکتر محمد ولی سهامی، ۱۳۸۸، تهران، ص۱۷. ↑
دکتر گاربر، چگونه با کودکم رفتار کنم، ترجمه شاهین خزعلی، هومن حسینی نیک، احمد شریف تبریزی، زیرنظر دکتر محمد ولی سهامی، ۱۳۸۸، تهران، ص۱۷. ↑
احمد پدرام، خانواده و تربیت فرزند، ۱۳۸۳، ص ۶۱. ↑
احمد پدرام، خانواده و تربیت فرزند، ۱۳۸۳، ص ۶۲. ↑
دکتر واین دایر، چه کنیم تا فرزندان خوشبختی داشته باشیم، مترجم: توران ملکی، چاپ چهارم، زمستان ۱۳۸۲، تهران، ص۶۲و۶۳. ↑
احمد پدرام، خانواده و تربیت فرزند، ۱۳۸۳، ص۶۲. ↑
همان، ص۵۴ و ۵۵. ↑
سفینه البحار به نقل از دکتر غلامعلی افروز، چکیده‌ای از روان شناسی تربیتی تابستان ۷۹، تهران، ص ۱۳۸. ↑
دکتر غلامعلی افروز، چکیده‌ای از روان شناسی تربیتی «کاربردی»، چاپ پنجم تابستان ۷۹، تهران، ص ۱۳۸. ↑
احمد پدرام، خانواده و تربیت فرزند، ۱۳۸۳، ص ۵۵ و ۵۶. ↑
احمد پدرام، خانواده و تربیت فرزند، ۱۳۸۳، ص۵۲. ↑
ابوعلی الفضل بن الحسن الطبرسی، ترجمه و تفسیر مجمع‌البیان، ترجمه آیات تحقیق و نگارش حجه الاسلام علی کرمی، ۱۳۸۰، تهران، ج ۱۴، ص ۱۰۳۲. ↑
احمد پدرام، خانواده و تربیت فرزند، ۱۳۸۳، ص۵۳. ↑
دکتر علی قائمی، پرورش مذهبی و اخلاقی کودکان، شهریور ۱۳۷۰، ص۷۳. ↑
مجموعه درام، ج۱، ص۶ به نقل از ابوعلی الفضل بن الحسن الطبرسی، ترجمه و تفسیر مجمع‌البیان، ترجمه آیات تحقیق و نگارش حجه الاسلام علی کرمی، ۱۳۸۰، تهران، ج ۱۴، ص ۱۱۰۱. ↑
دکتر علی قائمی، پرورش مذهبی و اخلاقی کودکان، شهریور ۱۳۷۰، ص۷۱. ↑
دکتر رجبعلی مظلومی، تربیت برای دین، دی‌ماه ۱۳۶۵، ص۶۸. ↑

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

دکتر غلامعلی افروز،چکیده‌ای از روان‌شناسی تربیتی(کاربردی)،تابستان ۷۹،تهران،ص ۱۳۶. ↑
دکتر علی قائمی امیری، تربیت و بازسازی کودکان، قم، ص ۹۸. ↑
محمد دشتی،مسئولیت تربیت،چاپ پنجم،پاییز ۱۳۴۷،قم،ص ۴۷. ↑
دکتر علی قائمی، پرورش مذهبی و اخلاقی کودکان، شهریور ۷۰،ص ۴۲. ↑
دکتر علی قائمی امیری ،خانواده و تربیت کودکان، شهریور۱۳۵۵،تهران ص۳۳. ↑
همان ص ۳۴. ↑
دکتر سید محمد باقر حجتی، اسلام و تعلیم و تربیت، بهار ۱۳۶۴، ص ۱۲۰. ↑
دکتر غلامعلی افروز،چکیده‌ای از روان‌شناسی تربیتی(کاربردی)، تابستان ۷۹،تهران، ص۱۴۰. ↑
همان، ص ۱۲۱. ↑
دکتر سید محمد باقر حجتی، اسلام و تعلیم و تربیت، بهار ۱۳۶۴، ص ۱۲۳. ↑
دکتر سید محمد باقر حجتی، اسلام و تعلیم و تربیت، بهار ۱۳۶۴، ص ۱۲۳. ↑
دکتر سیلویاریم، کلیدهای تربیت کودکان و نوجوانان، کلیدهای پرورش کودک تیز هوش،مترجم مینا اخباری آزاد۱۳۸۷، ص ۸۴. ↑
دکتر علی قائمی امیری، تربیت و بازسازی کودکان، قم، ص ۶۵ و ۱۵۰. ↑
دکتر غلامعلی افروز، چکیده‌ای از روان‌شناسی تربیتی (کاربردی)، تابسات ۱۳۷۹، تهران، ص ۱۵۰. ↑
دکتر غلامعلی افروز،چکیده‌ای از روان‌شناسی تربیتی(کاربردی)- تابستان ۷۹،تهران،ص۱۴۱. ↑
همان،ص۱۴۲. ↑
تألیف استادان طرح جامع آموزش خانواده، خانواده و فرزند در دوره راهنمایی تحصیلی ،زمستان ۷۹،ص ۱۱۹. ↑
محمد عطاران، آثار مربیان بزرگ مسلمان درباره تربیت کودک، زمستان ۱۳۶۶، ص ۹۷. ↑
الادب فی الدین و آداب معلم صبیان، به نقل از همان. ↑
محمد دشتی،مسئولیت تربیت،چاپ پنجم،پاییز ۱۳۶۷،قم،ص ۶۵ و ۶۶. ↑
دکتر علی قائمی امیری، تربیت و بازسازی کودکان، قم، ص ۹۱. ↑
دکتر غلامعلی افروز، چکیده‌ای از روان‌شناسی تربیتی (کاربردی)، تابستان ۱۳۷۹، تهران، ص ۱۴۰ و ۱۴۱. ↑
میاکلمر پرینگل، نیازهای کودکان،مترجمان: نیره ایجادی، جواد شافعی مقدم، ۱۳۸۰ص ۶۴. ↑
همان. ↑
دکتر علی قائمی امیری، تربیت و بازسازی کودکان،قم،ص ۹۵. ↑
دکتر علی قائمی امیری، تربیت و بازسازی کودکان،ص ۹۵. ↑

مراکز خدماتی

فروشگاه‌های تخفیف دار
خرده فروشان زیر قیمت
نمایشگاهفروش یا کاتالوگ

زنجیره‌های مشارکتی
تعاونی خرده فروشی و
زنجیره داوطلبانه
تعاونی‌های مصرف
مؤسسات امتیازی
شرکت‌های ترکیبی تجاری

منطقهتجاری مرکزی
مراکز خرید منطقه ای
مراکز خرید ناحیه ای
مراکز خرید محلی

خرده فروشی براساس سطح خدم کالاها از نظر خدمات مورد نیاز با هم فرق می‌کنند. مشتریان نیز از نظر اهمیتی که برای خدمات قائل می‌شوند با هم تفاوت دارند. در این جا سه سطح خدمات شامل سلف سرویس، خدمات محدود و خدمات کامل همراه با خرده فروشانی که این گونه خدمات را ارائه می‌دهند، مورد بررسی قرار می‌گیرد. خرده فروشی سلف سرویس در طول دهه ۱۹۳۰ در امریکا رشد سریعی داشته است. در خرده فروشی سلف سرویس وظیفه جستجو، مقایسه و انتخاب بر عهده مشتریان است. این شیوه امروزه در بسیاری از خرده فروشی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. خرده فروشان با خدمات محدود تا اندازه ای در امر فروش به مشتریان خود کمک می‌کنند (به دلیل تنوع بیشتر کالاها و نیاز به اطلاعات بیشتر). این فروشگاه‌ها معمولاً خدمات اعتباری نیز برای مشتریان فراهم می‌کنند. خرده فروشان با خدمات کامل خرده فروشانی هستند نظیر فروشگاه‌های اختصاصی و فروشگاه‌های بزرگ درجه یک. در این گونه فروشگاه‌ها در تمام مراحل فرایند خرید، فروشندگان به مشتریان کمک می‌کنند. این فروشگاه‌ها معمولاً کالاهای اختصاصی و کالاهایی را در اختیار دارند که مشتریان می‌خواهند درباره آن‌ها اطلاعات بیشتری را کسب کنند (کالاهایی مانند دوربین عکاسی، جواهر آلات و پوشاک گران قیمت). این فروشگاه‌ها خدمات زیادی هم چون تسهیلات اعتباری، حمل و تحویل مجانی و غیره را ارائه می‌کنند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۴-۱-۱- خرده فروشی بر اساس ترکیب کالا برای فروش
خرده فروشان را براساس طول و عرض ترکیب کالاها نیز طبقه بندی می‌کنند. بر این اساس انواع خرده فروشی عبارتند از : فروشگاه‌های اختصاصی، فروشگاه‌های بزرگ، سوپرمارکت‌ها، فروشگاه‌های فروشنده کالاهای راحتی و سوپراستورها.
فروشگاه‌های اختصاصی
یک فروشگاه اختصاصی تعداد نسبتاً محدودی کالا در اختیار دارد با ترکیب نسبتاً کاملی از هر قلم کالا. فروشگاه‌های کالاهای ورزشی، مبلمان منزل، گل فروشی و اسباب بازی فروشی از انواع این فروشگاه‌ها هستند.
فروشگاه‌های بزرگ
این فروشگاه‌ها کالاهای بسیار متنوعی را برای فروش در اختیار دارند همچون انواع پوشاک، مبلمان و اثاثیه منزل و کالاهای خانگی و هر خط کالا دارای قسمت ویژه ای است. این فروشگاه‌ها در نیمه اول قرن حاضر رشد کرده اند، ولی برای رقابت با سایر فروشگاه‌ها به خط مشی‌های مختلفی هم چون تبدیل شدن به فروشگاه‌های اختصاصی و یا تخفیف دار روی آورده اند.
سوپرمارکت‌ها
سوپرمارکت‌ها فروشگاه‌هایی بزرگ، کم هزینه، و با حجم کالای زیاد می‌باشند. این فروشگاه‌ها به صورت سلف سرویس اداره می‌شوند و درصد سود کمی روی کالاها می‌کشند. این فروشگاه‌ها امروزه با توجه به خصوصیات جغرافیایی مشتریان خود اقدام به استفاده از فروشگاه‌های تخصصی می‌کنند. آن‌ها مطابق نیازهای اقتصادی و اخلاقی بازارهای محلی خود، اندازه فروشگاه و نوع تبلیغات و ترکیب کالاهای موجود در فروشگاه را تعیین و تنظیم می‌کنند.
فروشگاه‌های راحت (خواربار فروشی)
فروشگاه‌های راحت فروشگاه‌های کوچکی هستند که تعدادی محدود اما بسیار سودآور و پر منفعت از کالاهای راحتی را برای فروش در اختیار دارند. این فروشگاه‌ها معمولاً در حوالی مناطق مسکونی قرار دارند و هر ۷ روز هفته را کار می‌کنند و ساعات کار آن‌ها نیز طولانی است. این فروشگاه‌ها امروزه جهت حفظ سهم بازار خود به فکر طراحی مجدد فروشگاه‌های خود هستند. برای این منظور آن‌ها از رنگ‌های زنده تری استفاده می‌کنند،. نور پردازی و امکانات پارک خودرو بهتری فراهم می‌کنند و قیمت‌های فروش خود را تا حد ممکن رقابتی می‌کنند.
سوپر استورها، فروشگاه‌های ترکیبی و فوق بازارها
این سه نوع فروشگاه از سوپرمارکت‌های معمولی بزرگ ترند (تقریباً دو برابر) و ترکیب بسیار متنوعی از مواد غذایی و اقلام غیر غذایی عادی را برای فروش عرضه می‌کنند و خدمات متنوعی همچون خشکشویی، خدمات پستی، نقد کردن چک و غیره را برای مشتریان فراهم می‌کنند. سوپر استورها امروزه ۳۹ در صد فروشگاه‌های مواد غذایی را شامل می‌شوند.
فروشگاه‌های ترکیبی
همان فروشگاه‌های مواد داروئی و غذائی ترکیبی هستند و از سوپر استورها تقریباً دو برابر بزرگ ترند ولی فقط ۲۱ درصد فروشگاه‌های مواد غذایی امروز را در بر می‌گیرند.
فوق بازارها (هایپرمارکت^[۴]) از فروشگاه‌های ترکیبی هم بزرگترند و از ترکیب سوپر مارکت، فروشگاه‌های تخفیف دار و خرده فروشی انباری به وجود می‌آیند. اقلام و کالاهایی که این فروشگاه‌ها عرضه می‌کنند، فراتر از اقلام و کالاهای عادی است. فوق بازارها مانند انبار عمل می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهند که رضایت مشتریان از فوق بازارها ۲۵ در صد کم تر از سوپرمارکت‌هاست و این به نظر کارشناسان موفقیت آتی این فروشگاه‌های غول پیکر را دچار تردید می‌کند.
مراکز خدماتی
“کالای” موضوع بعضی از فعالیت‌های اقتصادی، خدمت است. هتل داری، متل داری، بانک داری، خطوط هواپیمایی، مراکز آموزش عالی، بیمارستان، تئاتر و سینما، باشگاه‌ها، رستوران، خدمات تعمیر، آرایشگاه و خشکشوئی‌ها از جمله خرده فروشی‌های خدماتی اند. خرده فروشی خدماتی در بسیاری از کشورها مثل امریکا به مراتب بیش از رشد خرده فروشی کالا بوده است و هر صنعت خرده فروشی دارای مشی خاصی است.
۲-۴-۱-۲- خرده فروشی براساس قیمت‌های فروش
خرده فروشان را می‌توان براساس سطح عمومی قیمت‌های فروش آنان نیز طبقه بندی کرد. اکثر خرده فروشان دارای قیمت‌های فروش و خدماتی معمولی هستند و کالاهایی را می‌فروشند که دارای کیفیتی معمولی اند. بعضی دارای کالاهایی با کیفیت بالاتر و قیمت‌های بالاتری هستند. خرده فروشانی که قیمت‌های فروش پایین تری دارند عبارتند از : فروشگاه‌های تخفیف دار، خرده فروشان زیر قیمت و نمایشگاه‌های فروش با کاتالوگ.
فروشگاه‌های تخفیف دار
فروشگاهی است که کالاهای استاندارد را با سطح قیمت پایین تری به فروش می‌رساند. این فروشگاه‌ها درصد سود خود را به امید افزایش حجم فروش، پایین می‌آورند و کالای در معرض فروش نیز از جمله کالاهای درجه یک هستند.
خرده فروشان زیر قیمت
این خرده فروشان زیر قیمت عمده فروشی خرید می‌کنند و قیمت فروش آن‌ها نیز پایین تر از قیمت خرده فروشی است. خرده فروشان زیر قیمت معمولاً عرضه کننده کالاهایی با کیفیت اما غیر ثابت و در حال تغییر هستند.
نمایشگاه‌های فروش با کاتالوگ
نمایشگاه‌های فروش با کاتالوگ مجموعه ای ازکالاهای گران قیمت با مارکت‌های با اعتبار و پر گردش را در سطح قیمت‌های نسبتاً مناسب به فروش می‌رسانند. در این نمایشگاه‌ها سعی می‌شود هزینه‌ها و درصد سود برای بالا بردن حجم فروش حتی الامکان در سطح پایینی نگهداری شود.
۲-۴-۱-۳- خرده فروشی براساس کنترل مجاری فروش
تقریباً ۸۰ درصد تمام فروشگاه‌های خرده فروشی مستقل اند. اشکال دیگر خرده فروشی‌ها براساس مالکیت‌های مختلف به ۵ دسته ی زنجیره مشارکتی، تعاونی خرده فروشی و زنجیره داوطلبانه، تعاونی‌های مصرفی، سازمان امتیازی و شرکت‌های ترکیبی تجاری تقسیم می‌شود.
زنجیره مشارکتی
یک فروشگاه زنجیره ای شامل دو یا چند مجاری فروش کالاست که دارای مالکیت و مدیریت مشترک است و در آن خرید به طور متمرکز انجام می‌شود. این فروشگاه‌ها در کلیه زمینه‌های خرده فروشی فعالیت دارند. اما در حیطه فروشگاه‌های بزرگ، کالاهای متنوع، مواد غذایی، مواد دارویی، کفش و فروشگاه شاخص ترند.
تعاونی خرده فروشی و زنجیره داوطلبانه